Xung quanh vấn đề này, P.V Báo Gia Lai có cuộc phỏng vấn bác sĩ chuyên khoa 2 Đồng Vĩnh Thanh-Phó Giám đốc Bệnh viện Tâm thần kinh tỉnh.
* P.V: Vấn đề rối loạn tâm thần trên địa bàn tỉnh hiện nay có xu hướng gia tăng, nguyên nhân do đâu, thưa bác sĩ?
- Bác sĩ ĐỒNG VĨNH THANH: Trước đây, người dân khi có các vấn đề về sức khỏe tâm thần, họ thường ngại đến thăm khám tại các cơ sở y tế vì e ngại sự kỳ thị của xã hội, sợ bị mọi người cho rằng mình bị tâm thần, bị điên. Tuy nhiên, qua truyền thông, người dân đã có những hiểu biết nhất định về căn bệnh này, số người tìm đến các cơ sở y tế chuyên khoa thăm khám, điều trị cũng ngày càng tăng.
Hiện nay, sự gia tăng áp lực từ công việc, học hành và các mối quan hệ xã hội; sự thay đổi lối sống hiện đại với áp lực theo kịp sự phát triển nhanh chóng; việc sử dụng quá nhiều thiết bị công nghệ và mạng xã hội; sự thiếu thân thiết trong mối quan hệ gia đình có thể làm gia tăng căng thẳng và lo âu dẫn đến các vấn đề về sức khỏe tâm thần.
Bên cạnh đó, các sự kiện toàn cầu như đại dịch Covid-19 cũng làm gia tăng tình trạng lo âu, stress và rối loạn tâm thần. Ngoài ra, một số rối loạn tâm thần có yếu tố di truyền và thường xảy ra trong các gia đình. Sự thiếu nhận thức và kỳ thị về các vấn đề sức khỏe tâm thần khiến cho nhiều người không tìm kiếm sự giúp đỡ khi cần thiết. Nhiều khu vực thiếu dịch vụ chăm sóc sức khỏe tâm thần dẫn đến việc người dân khó tiếp cận hỗ trợ cần thiết… Tất cả những điều đó đã làm cho vấn đề sức khỏe tâm thần ngày càng gia tăng.
Song song đó, tình trạng lạm dụng, nghiện các chất gây nghiện đáng báo động gồm: rượu, ma túy, đặc biệt là ma túy tổng hợp ngày càng phổ biến đã gây ra các vấn đề sức khỏe tâm thần nghiêm trọng. Rối loạn tâm thần không chỉ ảnh hưởng đến sức khỏe của người bệnh mà còn gây ra nhiều hệ lụy đối với gia đình và xã hội.
* P.V: Vậy vấn đề rối loạn tâm thần sẽ gây ra những hệ lụy nào, thưa bác sĩ?
- Bác sĩ ĐỒNG VĨNH THANH: Khi mắc các vấn đề sức khỏe tâm thần, bệnh nhân có thể gặp khó khăn trong việc duy trì mối quan hệ, công việc và hoạt động hàng ngày, dẫn đến sự giảm sút trong chất lượng cuộc sống. Rối loạn tâm thần cũng thường đi kèm với cảm giác lo âu, trầm cảm và đau đớn tâm lý, gây ra nỗi khổ lớn cho người bệnh.
Bệnh nhân mắc các rối loạn nghiêm trọng có nguy cơ cao hơn về hành vi tự tử và tự làm hại bản thân. Ngoài ra, rối loạn tâm thần có thể dẫn đến các vấn đề sức khỏe thể chất như bệnh tim, tiểu đường và các rối loạn khác do lối sống không lành mạnh.
Khi có người mắc các vấn đề về sức khỏe tâm thần, gia đình có thể phải đối mặt với gánh nặng tài chính, cảm xúc và thể chất khi chăm sóc người bệnh. Các mối quan hệ trong gia đình có thể bị căng thẳng và xung đột do sự khó khăn trong việc hiểu và hỗ trợ người bệnh. Gia đình có người bị rối loạn tâm thần có thể cảm thấy bị kỳ thị hoặc xấu hổ, dẫn đến tự cô lập với xã hội.
Đối với xã hội, rối loạn tâm thần tạo ra gánh nặng cho hệ thống y tế và nguồn lực xã hội, dẫn đến chi phí cao cho chăm sóc sức khỏe và điều trị. Người mắc rối loạn tâm thần có thể gặp khó khăn trong công việc, dẫn đến mất năng suất lao động và ảnh hưởng đến nền kinh tế. Trong một số trường hợp, người mắc rối loạn tâm thần có thể có hành vi bạo lực hoặc vi phạm pháp luật.
Các vấn đề sức khỏe tâm thần thường bị xem nhẹ và bị kỳ thị ảnh hưởng đến việc người bệnh được tiếp cận với sự hỗ trợ và chăm sóc cần thiết. Tóm lại, rối loạn tâm thần có tác động sâu rộng đến sức khỏe cá nhân, gia đình và xã hội và việc nâng cao nhận thức và hỗ trợ cho những người mắc bệnh là rất quan trọng để giảm thiểu các hậu quả này.
* P.V: Để phòng tránh vấn đề rối loạn tâm thần, bác sĩ có lời khuyên gì?
- Bác sĩ ĐỒNG VĨNH THANH: Khi có vấn đề về sức khỏe tâm thần, người bệnh cần được tư vấn, hỗ trợ và thăm khám, chữa bệnh từ các bác sĩ chuyên khoa. Khi phát hiện các triệu chứng bất thường, cần chia sẻ với người thân, bạn bè để giảm gánh nặng áp lực tinh thần và để có những lời khuyên hợp lý, cả việc can thiệp về y tế khi cần thiết. Mọi người cần xây dựng lối sống lành mạnh, suy nghĩ tích cực, tập luyện thể dục thể thao, ăn uống đủ chất để nâng cao sức khỏe và chất lượng cuộc sống, góp phần phòng-chống các vấn đề về rối loạn tâm thần.
Trong gia đình, mọi người cần quan sát, chăm sóc lẫn nhau, kịp thời phát hiện người thân có các biểu hiện bất thường về tâm lý để can thiệp, chữa trị đúng cách. Với xã hội, mọi người không nên kỳ thị, xa lánh, cần giúp đỡ người bệnh vượt qua các chướng ngại tâm lý, giảm áp lực bệnh tật, góp phần nâng cao hiệu quả điều trị bệnh.
* P.V: Xin cảm ơn bác sĩ!
