Gan là bộ phận quan trọng giúp đào thải chất độc ra khỏi cơ thể con người. Tuy nhiên với thói quen ăn uống thiếu khoa học của nhiều người, sẽ làm tích tụ các chất độc tố trong gan, gây hại đến sức khỏe con người.
Gan đóng vai trò cực kỳ quan trọng trong quá trình chuyển hóa của cơ thể. Bên cạnh đó, gan điều hòa đường huyết, sản xuất dịch mật cho việc tiêu hóa chất béo, dự trữ nhiều chất (vitamin A, D, K, B12, sắt, đồng…) có vai trò quan trọng trong hệ miễn dịch. Đặc biệt, gan là “nhà máy hóa chất” của cơ thể, điều hòa các quá trình tổng hợp - phân giải cũng như giải độc cho cơ thể; ảnh hưởng rất lớn đến hoạt động của toàn cơ thể.
Ngoài ra, gan còn thực hiện hơn 500 vai trò khác nhau nên sức khỏe của chúng ta sẽ bị ảnh hưởng nghiêm trọng nếu gan suy yếu, hư hại. Chủ động chống độc cho gan bằng cách loại bỏ những thói quen ăn uống sau đây.
Lạm dụng đồ ăn nhanh, đồ chiên nướng
Các loại thịt thường được chế biến dưới hình thức chiên, nướng để tăng hương vị, kích thích vị giác người ăn. Từ đây, gan lại phải xử lý lượng lớn chất béo kèm theo. Các loại dầu mỡ kém chất lượng được dùng chiên đi chiên lại nhiều lần gây nguy cơ ung thư cao gấp hàng trăm lần dầu ăn chỉ dùng một lần.
Chất đạm, chất béo trải qua quá trình chiên, nướng ở nhiệt độ cao sẽ bị biến chất, sinh ra các độc tố nguy hiểm gây ung thư gan, ung thư các bộ phận khác trong cơ thể. Vì vậy, nên hạn chế đồ ăn chiên nướng, chỉ sử dụng ở mức độ vừa phải, tốt nhất nên dùng thực phẩm luộc, hấp.
 |
| Các thực phẩm nhiều dầu mỡ cũng dẫn đến các bệnh lý như: béo phì, tim mạch,... Bạn cũng nên sử dụng dầu ăn đảm bảo chất lượng và chỉ dùng một lần để đảm bảo sức khỏe. Ảnh: Tùng Giang |
Thức ăn nhanh, thực phẩm chế biến sẵn như thịt xông khói, xúc xích… cũng là nguồn chứa rất nhiều chất béo, muối, chất bảo quản không tốt cho sức khỏe của lá gan, gây béo phì và nguy cơ ung thư. Người dùng còn phải cân nhắc lựa chọn khi ngày càng có nhiều loại thực phẩm nhiễm thuốc trừ sâu, chứa hóa chất độc hại, dễ dàng “bức tử” gan.
Ăn phải những loại đậu, hạt mốc
Các loại bánh mì, bánh ngọt, ngũ cốc, đậu, hạt như gạo, ngô, lạc… khi bảo quản trong điều kiện nóng ẩm của Việt Nam rất dễ bị nấm mốc xâm nhiễm. Vài loại vi nấm sản xuất aflatoxin, một loại độc tố gây ung thư gan với hàm lượng cực kỳ nhỏ (cỡ phần tỷ), gây hoại tử gan, tử vong với hàm lượng lớn hơn.
Độc tố này rất bền với nhiệt, vì vậy mà không bị phân hủy ngay cả khi chế biến ở nhiệt độ cao, vì vậy tuyệt đối không sử dụng thực phẩm bị mốc hoặc bảo quản lâu ngày trong điều kiện ẩm, không đảm bảo.
 |
| Vài loại vi nấm sản xuất aflatoxin, một loại độc tố gây ung thư gan với hàm lượng cực kỳ nhỏ, gây hoại tử gan, tử vong với hàm lượng lớn hơn. Đồ họa: Minh Quang |
Sử dụng đồ ăn sống
Tôm, cá, ốc với hình thức chế biến ăn sống, thịt trâu bò tái, các loại rau thủy sinh không qua nấu chín (rau nhút, rau muống, ngó sen…),… là những thức ăn có nguy cơ cao; mang các loại ký sinh trùng gây tổn thương và hủy hoại gan, đặc biệt là sán lá gan. Để tránh nguyên nhân tổn thương gan, nên ăn chín - uống sôi, vừa dễ tiêu hóa vừa an toàn.
Sử dụng nhiều rượu, bia, nước giải khát và đồ ngọt
Khi người dùng lạm dụng rượu, bia, lượng lớn cồn chứa trong các thức uống này sẽ làm các tế bào gan phải làm việc liên tục để giải độc cho cơ thể. Nhưng khả năng của gan có giới hạn, lâu dần các tế bào gan mệt mỏi và bị tổn thương, hoại tử, không còn khả năng giải độc hoàn toàn chất cồn nữa. Lúc này, gan và toàn bộ cơ thể bị đầu độc, dẫn đến bệnh lý gan nhiễm mỡ, viêm gan, xơ gan, ung thư gan do rượu bia.
Các loại bánh kẹo chế biến sẵn, nước ngọt, nước giải khát đóng chai, các loại trà sữa chứa rất nhiều đường, đặc biệt là đường fructose (đường HFCS). Tiêu thụ nhiều đường sẽ khiến cơ thể tăng cân không kiểm soát, gây béo phì, tăng vòng bụng, tăng nguy cơ bệnh tim mạch, gan nhiễm mỡ, rối loạn lipid máu. Màu nhân tạo trong các thực phẩm này cũng có khả năng gây độc cho gan.
Theo Minh Trí (LĐO)
