Sáng 25.10, báo cáo giải trình, tiếp thu, chỉnh lý dự thảo Luật Phòng chống tham nhũng (sửa đổi), Chủ nhiệm Ủy ban Tư pháp Lê Thị Nga nêu thực tiễn một số cán bộ, công chức, viên chức có tài sản giá trị rất lớn và giải trình không hợp lý về nguồn gốc nhưng cũng chưa có cơ chế để xử lý đối với tài sản này đã gây nghi ngờ trong dư luận.
 |
| Chủ nhiệm Ủy ban Tư pháp Lê Thị Nga |
Quan điểm xử lý đối với tài sản, thu nhập tăng thêm giải trình không hợp lý về nguồn gốc (Điều 52 dự thảo Luật), bà Lê Thị Nga cho biết nhiều ý kiến đại biểu Quốc hội (ĐBQH) tán thành việc cần thiết phải có các quy định để xử lý nhưng cũng có ý kiến đề nghị không quy định về vấn đề này vì tài sản của cán bộ, công chức, viên chức có thể hình thành từ nhiều nguồn khác nhau mà người có nghĩa vụ kê khai vì lý do nào đó không muốn kê khai.
Ủy ban Thường vụ Quốc hội (UBTVQH) nhận thấy, đối với tài sản do phạm tội, vi phạm pháp luật mà có thì BLHS, Luật Xử lý vi phạm hành chính đã quy định cụ thể các biện pháp tịch thu sung công hoặc trả lại cho chủ sở hữu hợp pháp. Luật Phòng chống tham nhũng hiện hành và dự thảo Luật cũng đã quy định tịch thu đối với tài sản do tham nhũng mà có.
Riêng đối với tài sản, thu nhập tăng thêm mà người có nghĩa vụ kê khai giải trình không hợp lý về nguồn gốc thì đến nay, pháp luật chưa có quy định để xử lý, trong khi đó, không loại trừ tài sản, thu nhập này có nguồn gốc bất hợp pháp. Nghị quyết của Đảng yêu cầu đẩy mạnh công tác thu hồi tài sản trong phòng chống tham nhũng, nâng cao tính gương mẫu của cán bộ, công chức, người có chức vụ, quyền hạn trong minh bạch tài sản, thu nhập.
"Đồng thời, thực tiễn xử lý các trường hợp vi phạm nghĩa vụ kê khai và giải trình nguồn gốc tài sản, thu nhập tăng thêm thời gian qua cho thấy, một số cán bộ, công chức, viên chức có tài sản giá trị rất lớn và giải trình không hợp lý về nguồn gốc nhưng cũng chưa có cơ chế để xử lý đối với tài sản này đã gây nghi ngờ trong dư luận. Công ước của Liên hợp quốc về chống tham nhũng cũng khuyến nghị việc luật hóa hành vi làm giàu bất chính và nhiều nước trên thế giới cũng áp dụng các cách thức khác nhau để xử lý đối với loại tài sản này.
Do đó, để tạo bước tiến mới và nâng cao hiệu quả trong công tác phòng chống tham nhũng, phù hợp với xu thế chung của quốc tế, đề nghị Quốc hội cho tiếp thu ý kiến của nhiều ĐBQH, quy định trong dự thảo Luật việc xử lý đối với tài sản, thu nhập tăng thêm mà người có nghĩa vụ kê khai giải trình không hợp lý về nguồn gốc" - Chủ nhiệm Ủy ban Tư pháp nêu.
UBTVQH cũng cho rằng việc xác định tính hợp lý của nguồn gốc tài sản, thu nhập tăng thêm để xử lý là rất phức tạp. Do đó, việc xử lý tài sản, thu nhập tăng thêm mà người có nghĩa vụ kê khai không giải trình được hợp lý về nguồn gốc cần được cân nhắc thận trọng, có bước đi, cách làm phù hợp để đáp ứng yêu cầu đấu tranh phòng chống tham nhũng, đồng thời bảo đảm sự hài hòa cả về tính pháp lý, chính trị và thực tiễn xã hội của nước ta.
Trên cơ sở cân nhắc những ưu, nhược điểm 3 phương án xử lý tài sản, thu nhập tăng thêm mà người có nghĩa vụ kê khai giải trình không hợp lý về nguồn gốc, UBTVQH đề nghị lựa chọn phương án 3 (xử lý tài sản, thu nhập tăng thêm mà người có nghĩa vụ kê khai giải trình không hợp lý về nguồn gốc qua thủ tục tố tụng tại Tòa án), vì đây là phương án có nhiều ưu điểm hơn so với hai phương án còn lại.
Tuy nhiên, do đây là vấn đề còn có nhiều ý kiến khác nhau nên UBTVQH đề nghị Quốc hội tiếp tục cho ý kiến về 2 phương án còn lại. Đây cũng là một trong những nội dung được các ĐBQH tập trung thảo luận trong sáng nay.
| Điều 52. Xử lý tài sản, thu nhập tăng thêm giải trình không hợp lý về nguồn gốc Phương án 1: 1. Việc xử lý tài sản, thu nhập tăng thêm mà người có nghĩa vụ kê khai giải trình không hợp lý về nguồn gốc sẽ do Tòa án xem xét, quyết định. 2. Trong trường hợp kết luận tài sản, thu nhập tăng thêm mà người có nghĩa vụ kê khai giải trình không hợp lý về nguồn gốc thì trong thời hạn 30 ngày, kể từ ngày ban hành kết luận xác minh, cơ quan kiểm soát tài sản, thu nhập phải chuyển kết luận xác minh và các tài liệu có liên quan đến Tòa án nhân dân có thẩm quyền để yêu cầu xem xét, quyết định về tính hợp lý của việc giải trình và xử lý đối với tài sản, thu nhập này. 3. Tòa án nhân dân xem xét, quyết định về tính hợp lý của việc giải trình và đưa ra một trong các quyết định sau đây: a) Không chấp nhận yêu cầu của cơ quan kiểm soát tài sản, thu nhập trong trường hợp người có nghĩa vụ kê khai giải trình hợp lý về nguồn gốc của tài sản, thu nhập tăng thêm. b) Thu hồi tài sản, thu nhập cho Nhà nước trong trường hợp người có nghĩa vụ kê khai giải trình không hợp lý về nguồn gốc của tài sản, thu nhập tăng thêm. 4. Ủy ban Thường vụ Quốc hội quy định thẩm quyền, trình tự, thủ tục Tòa án nhân dân xem xét, quyết định về tính hợp lý của việc giải trình và xử lý đối với tài sản, thu nhập mà người có nghĩa vụ kê khai giải trình không hợp lý về nguồn gốc và việc thi hành quyết định của Tòa án nhân dân. Phương án 2: 1. Trường hợp kết luận tài sản, thu nhập tăng thêm mà người có nghĩa vụ kê khai giải trình không hợp lý về nguồn gốc và cơ quan có thẩm quyền cũng không chứng minh được tài sản, thu nhập này do vi phạm pháp luật mà có thì trong thời hạn 30 ngày, kể từ ngày ban hành kết luận xác minh, cơ quan kiểm soát tài sản, thu nhập chuyển vụ việc cho cơ quan quản lý thuế có thẩm quyền yêu cầu thu thuế thu nhập cá nhân theo quy định của pháp luật về thuế. 2. Người phải nộp thuế theo quy định tại khoản 1 Điều này có quyền khiếu nại hoặc khởi kiện quyết định của cơ quan quản lý thuế theo quy định của pháp luật. 3. Việc thu thuế quy định tại khoản 1 Điều này không loại trừ việc xử phạt vi phạm hành chính hoặc truy cứu trách nhiệm hình sự và tịch thu tài sản đối với người có nghĩa vụ kê khai, nếu các cơ quan có thẩm quyền trong quá trình xử lý vi phạm hành chính, giải quyết vụ án hình sự mà chứng minh được tài sản, thu nhập này do vi phạm pháp luật mà có”. |
Theo B.Hân (HNM)
