Thi tốt nghiệp THPT: Đừng để thí sinh chọn môn vì 'dễ thi, dễ đỗ'

Theo dõi Báo Gia Lai trên Google News

Mục tiêu cấp THPT nêu trong chương trình Giáo dục phổ thông 2018 là theo định hướng nghề nghiệp, nhưng nhiều học sinh lại chọn môn học, môn thi tốt nghiệp THPT với tiêu chí 'dễ thi và dễ đỗ'.

NHIỀU LÝ DO HỌC SINH CHỌN MÔN THI KHOA HỌC XÃ HỘI TĂNG

Đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo xác định mục tiêu đối với giáo dục phổ thông là: "Bảo đảm cho học sinh (HS) có trình độ THCS có tri thức phổ thông nền tảng, đáp ứng yêu cầu phân luồng mạnh sau THCS; THPT phải tiếp cận nghề nghiệp và chuẩn bị cho giai đoạn học sau phổ thông có chất lượng".

Cấp THPT là cấp định hướng nghề nghiệp, HS được chọn môn học và thi phù hợp với định hướng nghề nghiệp của mình. Tuy nhiên, do nhiều lý do khác nhau, HS chọn môn học và thi không đúng với định hướng nghề nghiệp của mình, tạo ra xu hướng có thể ngược với nhu cầu của nguồn nhân lực. Trong 8 năm qua (2017 - 2024), HS chọn tổ hợp khoa học xã hội ngày càng tăng. Năm 2024, tỷ lệ HS chọn tổ hợp khoa học xã hội cao nhất với 63%, chỉ 37% chọn khoa học tự nhiên. Trong khi đó, nhu cầu nhân lực về khoa học, công nghệ, kỹ thuật ngày càng tăng.

Thí sinh làm thủ tục dự thi tổ hợp môn khoa học xã hội trong kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2024. Những năm gần đây số thí sinh chọn tổ hợp này ngày càng tăng. ẢNH: NHẬT THỊNH
Thí sinh làm thủ tục dự thi tổ hợp môn khoa học xã hội trong kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2024. Những năm gần đây số thí sinh chọn tổ hợp này ngày càng tăng. ẢNH: NHẬT THỊNH

Trước hết, đó là vì các môn thuộc khoa học xã hội dễ học, dễ thi đạt điểm cao. Tổng trung bình điểm thi hằng năm của 3 môn sử, địa, giáo dục công dân luôn cao hơn tổng trung bình điểm thi của 3 môn lý, hóa, sinh.

Kế đến, theo một số hiệu trưởng THPT ở các huyện miền núi, do chất lượng đầu vào thấp nên nhà trường phải hướng HS chọn khoa học xã hội để học và ôn thi ngay từ lớp 10. Chỉ một số rất ít HS giỏi tự nhiên mới chọn tổ hợp khoa học tự nhiên.

Bình quân tỷ lệ tốt nghiệp THPT của cả nước cao (xấp xỉ 99%) tạo ra áp lực cho các trường vùng khó khăn. Có trường đạt tỷ lệ này 80 - 90%, nhưng vẫn được đánh giá thấp so với mặt bằng, nên buộc nhà trường phải tổ chức dạy và học hướng mục tiêu tăng tỷ lệ tốt nghiệp.

Theo chương trình Giáo dục phổ thông 2018, ở cấp THPT, các môn học bắt buộc nghiêng lại về xã hội và nhân văn. Cụ thể, có 8 môn học và hoạt động giáo dục bắt buộc, gồm: toán, ngữ văn, ngoại ngữ, lịch sử, giáo dục thể chất, giáo dục quốc phòng và an ninh, hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp và giáo dục địa phương. Trong đó, chỉ có toán thuộc tự nhiên, còn các môn và hoạt động giáo dục thuộc về xã hội và nhân văn.

Với thiết kế chương trình giáo dục nghiêng về xã hội và nhân văn, HS chọn các môn khoa học xã hội để học và thi là dễ hiểu. Thực tế 3 năm qua, theo Hiệp hội Các trường ĐH và CĐ, hiện nay có một số tỉnh, số HS chọn nhóm môn lý, hóa, sinh chỉ chiếm 11 - 15%.

Tuy nhiên, một số địa phương có kinh tế - xã hội phát triển, nhu cầu nhân lực khoa học, kỹ thuật, công nghệ, kinh tế tăng… có thể tác động đến việc số HS chọn các môn khoa học tự nhiên để học và thi cao. TP.HCM là một minh chứng. Năm 2024, tỷ lệ HS TP.HCM chọn tổ hợp khoa học tự nhiên là gần 61%, cao nhất cả nước.

CÂN ĐỐI MÔN THI PHÙ HỢP NHU CẦU NHÂN LỰC

Thực tế nhu cầu lao động của xã hội rất đa dạng, định hướng phát triển kinh tế - xã hội nước ta trong kỷ nguyên vươn mình đòi hỏi ngày càng nhiều nhân lực các ngành khoa học, kỹ thuật, công nghệ, kinh tế, dịch vụ, bên cạnh các ngành xã hội và nhân văn.

Tuy nhiên, cấu trúc phân hóa HS theo 2 nhóm khoa học tự nhiên - kỹ thuật và khoa học xã hội - nhân văn là quá rộng, cần phải phân chia nhiều nhóm hơn. Ví dụ, nhóm các môn toán - lý - hóa - sinh - tin học - công nghệ nên chia thành nhiều nhóm nhỏ như: toán - lý - hóa, lý - hóa - sinh, toán - tin học - lý, toán - lý - công nghệ…

Học sinh lớp 12 sẽ bước vào kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2025 với nhiều đổi mới. Ảnh: Đào Ngọc Thạch
Học sinh lớp 12 sẽ bước vào kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2025 với nhiều đổi mới. Ảnh: Đào Ngọc Thạch

Để khắc phục những hạn chế nói trên, cần tái cấu trúc chương trình giáo dục phổ thông cho phù hợp hơn với mục tiêu hướng nghiệp.

Ở cấp THPT nên phân chia HS theo 3 luồng chính: luồng thứ nhất phổ thông sẽ học và thi tốt nghiệp THPT; luồng thứ hai theo hướng nghề nghiệp cụ thể, như y tế, kỹ thuật, nghệ thuật, quản trị kinh doanh, khoa học xã hội, ngoại ngữ, trồng trọt… được thực hiện tại các trường trung học nghề hoặc kỹ thuật (HS học các trường trung học nghề và trung học kỹ thuật vừa học văn hóa THPT vừa học nghề, tốt nghiệp sẽ cấp bằng "trung học nghề" tương đương THPT, có thể học lên CĐ và ĐH); luồng thứ ba theo hướng lao động trực tiếp, nhưng cần được đào tạo sơ cấp nghề. Mô hình trung học nghề/trung học kỹ thuật đã được áp dụng thành công tại nhiều quốc gia và có sự tham gia trực tiếp của các doanh nghiệp, giúp HS vừa học lý thuyết, vừa tích lũy kinh nghiệm thực tế.

Cần đào tạo đội ngũ GV tư vấn hướng nghiệp chuyên nghiệp. Các trường ĐH sư phạm ngoài đào tạo đội ngũ GV hướng nghiệp chuyên nghiệp còn cần giảng dạy môn trải nghiệm hướng nghiệp cho tất cả sinh viên sư phạm, kể cả sư phạm tiểu học. Đội ngũ GV tư vấn hướng nghiệp có thể từ trường công lập, tư thục hay các tổ chức xã hội nghề nghiệp khác và có sự tham gia của doanh nghiệp. Sớm cho HS THCS trải nghiệm hướng nghiệp tại doanh nghiệp và ở các trường ĐH, CĐ, giúp các em có điều kiện tiếp cận nghề nghiệp để học và làm việc sớm.

Việc chuyển giao giáo dục nghề nghiệp về Bộ GD-ĐT là một thuận lợi, cơ hội để sắp xếp, phân luồng HS các cấp học một cách khoa học, hợp lý và phù hợp với nhu cầu nguồn nhân lực.

Theo Hồ Sỹ Anh (TNO)

Có thể bạn quan tâm

Phố biển Quy Nhơn vào guồng đón khách

Phố biển Quy Nhơn vào mùa đón khách

(GLO)- Trước thềm Lễ khai mạc Năm Du lịch Quốc gia - Gia Lai 2026 dự kiến diễn ra tối 28-3 tại Quảng trường Nguyễn Tất Thành (phường Quy Nhơn), nhiều cơ sở lưu trú khu vực phía Đông tỉnh đang khẩn trương hoàn tất công tác chuẩn bị, từ nâng cấp hạ tầng đến đào tạo nhân lực, sẵn sàng đón lượng lớn du khách.

Nhà thiết kế Nguyễn Hạnh và tình yêu áo dài

Nhà thiết kế Nguyễn Hạnh và tình yêu áo dài

(GLO)- Ở phố núi Pleiku, có một người phụ nữ lặng lẽ kể câu chuyện của mình bằng tà áo dài. Từ tình yêu với văn hóa Việt đã thôi thúc bà cầm kéo, cầm kim để gìn giữ vẻ đẹp của tà áo dài theo cách rất riêng.

Pleiku vươn mình sau 51 năm giải phóng

Pleiku vươn mình sau 51 năm giải phóng

(GLO)- 51 năm sau ngày giải phóng (17/3/1975 - 17/3/2026), Pleiku đã vươn mình mạnh mẽ, trở thành trung tâm chính trị, kinh tế, văn hóa phía Tây tỉnh Gia Lai với diện mạo ngày càng hiện đại nhưng vẫn giữ được bản sắc của một đô thị cao nguyên.

Ẩm thực mùa khô của người Jrai

Ẩm thực mùa khô của người Jrai

(GLO)- Vào mùa khô Tây Nguyên, người Jrai vào rừng, ra sông suối khai thác sản vật thiên nhiên để chế biến thành các món ăn truyền thống. Đây cũng là dịp để du khách trải nghiệm đời sống và ẩm thực đặc trưng của người Jrai ở Tây Nguyên.

Lễ Khai mạc Năm Du lịch quốc gia - Gia Lai 2026 sẽ diễn ra vào lúc 20 giờ 10 phút ngày 28-3-2026

Lễ Khai mạc Năm Du lịch quốc gia - Gia Lai 2026 sẽ diễn ra vào lúc 20 giờ 10 phút ngày 28-3-2026

(GLO)- Lễ Khai mạc Năm Du lịch quốc gia - Gia Lai 2026 sẽ diễn ra vào lúc 20 giờ 10 phút tại Quảng trường Nguyễn Tất Thành (phường Quy Nhơn) và được truyền hình trực tiếp trên kênh VTV1, VTV8. Báo và phát thanh, truyền hình Gia Lai tiếp sóng trên website và các nền tảng mạng xã hội của đơn vị.

60s Gia Lai: Sân chơi patin nghệ thuật tại Phố đêm chợ nhỏ

60s Gia Lai: Sân chơi patin nghệ thuật tại Phố đêm chợ nhỏ

(GLO)- Không gian Phố đêm chợ nhỏ (phường Pleiku) trở thành sân khấu cho nhiều hoạt động Văn hóa - giài trí hấp dẫn. Trong đó có trình diễn và trải nghiệm patin nghệ thuật vào 14-3 và 29-4. Đây là sân chơi lành mạnh để giao lưu, rèn luyện sức khỏe mà còn góp thêm sắc màu tươi mới cho phố núi.

Lớp học không tường: Ngày hội "Vì bạn"-Lớp học về sẻ chia và lòng nhân ái

Lớp học không tường: Ngày hội "Vì bạn"-Lớp học về sẻ chia và lòng nhân ái

(GLO)- Sau Tết Nguyên đán, nhiều trường học tại Gia Lai tiếp tục tổ chức Ngày hội vui xuân, vì bạn với các hoạt động như lì xì heo đất, bán hàng gây quỹ,... Ngày hội "Vì bạn" không chỉ mang đến một sân chơi sôi động, còn trở thành một lớp học đặc biệt về sẻ chia và lòng nhân ái.

Di sản văn hóa vùng biên - Gắn bảo tồn với phát triển

Di sản văn hóa vùng biên - Gắn bảo tồn với phát triển

(GLO)- Gia Lai là vùng đất hội tụ nhiều giá trị văn hóa, lịch sử đặc sắc. Gắn bảo tồn với phát triển, nhiều địa phương trong tỉnh đã và đang tìm được hướng đi phù hợp để văn hóa - lịch sử trở thành nguồn lực góp phần phát triển kinh tế - xã hội bền vững, trong đó có xã Ia Dơk.

Năm Du lịch Quốc gia và giá trị ẩm thực đại ngàn

Năm Du lịch Quốc gia và giá trị ẩm thực đại ngàn

(GLO)- Phở khô Gia Lai cùng những món ăn mang tinh thần “sống xanh” của người Jrai, Bahnar sẽ xuất hiện tại Ngày hội Ẩm thực Gia Lai trong Tuần lễ khai mạc Năm Du lịch Quốc gia 2026. Hương vị từ đại ngàn đang sẵn sàng bước ra giới thiệu câu chuyện văn hóa của cao nguyên với du khách.