Thi tốt nghiệp THPT: Đừng để thí sinh chọn môn vì 'dễ thi, dễ đỗ'

Theo dõi Báo Gia Lai trên Google News

Mục tiêu cấp THPT nêu trong chương trình Giáo dục phổ thông 2018 là theo định hướng nghề nghiệp, nhưng nhiều học sinh lại chọn môn học, môn thi tốt nghiệp THPT với tiêu chí 'dễ thi và dễ đỗ'.

NHIỀU LÝ DO HỌC SINH CHỌN MÔN THI KHOA HỌC XÃ HỘI TĂNG

Đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo xác định mục tiêu đối với giáo dục phổ thông là: "Bảo đảm cho học sinh (HS) có trình độ THCS có tri thức phổ thông nền tảng, đáp ứng yêu cầu phân luồng mạnh sau THCS; THPT phải tiếp cận nghề nghiệp và chuẩn bị cho giai đoạn học sau phổ thông có chất lượng".

Cấp THPT là cấp định hướng nghề nghiệp, HS được chọn môn học và thi phù hợp với định hướng nghề nghiệp của mình. Tuy nhiên, do nhiều lý do khác nhau, HS chọn môn học và thi không đúng với định hướng nghề nghiệp của mình, tạo ra xu hướng có thể ngược với nhu cầu của nguồn nhân lực. Trong 8 năm qua (2017 - 2024), HS chọn tổ hợp khoa học xã hội ngày càng tăng. Năm 2024, tỷ lệ HS chọn tổ hợp khoa học xã hội cao nhất với 63%, chỉ 37% chọn khoa học tự nhiên. Trong khi đó, nhu cầu nhân lực về khoa học, công nghệ, kỹ thuật ngày càng tăng.

Thí sinh làm thủ tục dự thi tổ hợp môn khoa học xã hội trong kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2024. Những năm gần đây số thí sinh chọn tổ hợp này ngày càng tăng. ẢNH: NHẬT THỊNH
Thí sinh làm thủ tục dự thi tổ hợp môn khoa học xã hội trong kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2024. Những năm gần đây số thí sinh chọn tổ hợp này ngày càng tăng. ẢNH: NHẬT THỊNH

Trước hết, đó là vì các môn thuộc khoa học xã hội dễ học, dễ thi đạt điểm cao. Tổng trung bình điểm thi hằng năm của 3 môn sử, địa, giáo dục công dân luôn cao hơn tổng trung bình điểm thi của 3 môn lý, hóa, sinh.

Kế đến, theo một số hiệu trưởng THPT ở các huyện miền núi, do chất lượng đầu vào thấp nên nhà trường phải hướng HS chọn khoa học xã hội để học và ôn thi ngay từ lớp 10. Chỉ một số rất ít HS giỏi tự nhiên mới chọn tổ hợp khoa học tự nhiên.

Bình quân tỷ lệ tốt nghiệp THPT của cả nước cao (xấp xỉ 99%) tạo ra áp lực cho các trường vùng khó khăn. Có trường đạt tỷ lệ này 80 - 90%, nhưng vẫn được đánh giá thấp so với mặt bằng, nên buộc nhà trường phải tổ chức dạy và học hướng mục tiêu tăng tỷ lệ tốt nghiệp.

Theo chương trình Giáo dục phổ thông 2018, ở cấp THPT, các môn học bắt buộc nghiêng lại về xã hội và nhân văn. Cụ thể, có 8 môn học và hoạt động giáo dục bắt buộc, gồm: toán, ngữ văn, ngoại ngữ, lịch sử, giáo dục thể chất, giáo dục quốc phòng và an ninh, hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp và giáo dục địa phương. Trong đó, chỉ có toán thuộc tự nhiên, còn các môn và hoạt động giáo dục thuộc về xã hội và nhân văn.

Với thiết kế chương trình giáo dục nghiêng về xã hội và nhân văn, HS chọn các môn khoa học xã hội để học và thi là dễ hiểu. Thực tế 3 năm qua, theo Hiệp hội Các trường ĐH và CĐ, hiện nay có một số tỉnh, số HS chọn nhóm môn lý, hóa, sinh chỉ chiếm 11 - 15%.

Tuy nhiên, một số địa phương có kinh tế - xã hội phát triển, nhu cầu nhân lực khoa học, kỹ thuật, công nghệ, kinh tế tăng… có thể tác động đến việc số HS chọn các môn khoa học tự nhiên để học và thi cao. TP.HCM là một minh chứng. Năm 2024, tỷ lệ HS TP.HCM chọn tổ hợp khoa học tự nhiên là gần 61%, cao nhất cả nước.

CÂN ĐỐI MÔN THI PHÙ HỢP NHU CẦU NHÂN LỰC

Thực tế nhu cầu lao động của xã hội rất đa dạng, định hướng phát triển kinh tế - xã hội nước ta trong kỷ nguyên vươn mình đòi hỏi ngày càng nhiều nhân lực các ngành khoa học, kỹ thuật, công nghệ, kinh tế, dịch vụ, bên cạnh các ngành xã hội và nhân văn.

Tuy nhiên, cấu trúc phân hóa HS theo 2 nhóm khoa học tự nhiên - kỹ thuật và khoa học xã hội - nhân văn là quá rộng, cần phải phân chia nhiều nhóm hơn. Ví dụ, nhóm các môn toán - lý - hóa - sinh - tin học - công nghệ nên chia thành nhiều nhóm nhỏ như: toán - lý - hóa, lý - hóa - sinh, toán - tin học - lý, toán - lý - công nghệ…

Học sinh lớp 12 sẽ bước vào kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2025 với nhiều đổi mới. Ảnh: Đào Ngọc Thạch
Học sinh lớp 12 sẽ bước vào kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2025 với nhiều đổi mới. Ảnh: Đào Ngọc Thạch

Để khắc phục những hạn chế nói trên, cần tái cấu trúc chương trình giáo dục phổ thông cho phù hợp hơn với mục tiêu hướng nghiệp.

Ở cấp THPT nên phân chia HS theo 3 luồng chính: luồng thứ nhất phổ thông sẽ học và thi tốt nghiệp THPT; luồng thứ hai theo hướng nghề nghiệp cụ thể, như y tế, kỹ thuật, nghệ thuật, quản trị kinh doanh, khoa học xã hội, ngoại ngữ, trồng trọt… được thực hiện tại các trường trung học nghề hoặc kỹ thuật (HS học các trường trung học nghề và trung học kỹ thuật vừa học văn hóa THPT vừa học nghề, tốt nghiệp sẽ cấp bằng "trung học nghề" tương đương THPT, có thể học lên CĐ và ĐH); luồng thứ ba theo hướng lao động trực tiếp, nhưng cần được đào tạo sơ cấp nghề. Mô hình trung học nghề/trung học kỹ thuật đã được áp dụng thành công tại nhiều quốc gia và có sự tham gia trực tiếp của các doanh nghiệp, giúp HS vừa học lý thuyết, vừa tích lũy kinh nghiệm thực tế.

Cần đào tạo đội ngũ GV tư vấn hướng nghiệp chuyên nghiệp. Các trường ĐH sư phạm ngoài đào tạo đội ngũ GV hướng nghiệp chuyên nghiệp còn cần giảng dạy môn trải nghiệm hướng nghiệp cho tất cả sinh viên sư phạm, kể cả sư phạm tiểu học. Đội ngũ GV tư vấn hướng nghiệp có thể từ trường công lập, tư thục hay các tổ chức xã hội nghề nghiệp khác và có sự tham gia của doanh nghiệp. Sớm cho HS THCS trải nghiệm hướng nghiệp tại doanh nghiệp và ở các trường ĐH, CĐ, giúp các em có điều kiện tiếp cận nghề nghiệp để học và làm việc sớm.

Việc chuyển giao giáo dục nghề nghiệp về Bộ GD-ĐT là một thuận lợi, cơ hội để sắp xếp, phân luồng HS các cấp học một cách khoa học, hợp lý và phù hợp với nhu cầu nguồn nhân lực.

Theo Hồ Sỹ Anh (TNO)

Có thể bạn quan tâm

Điều ước La Vuông

E-magazine Điều ước La Vuông

(GLO)- Ở độ cao 719 m so với mực nước biển, thảo nguyên La Vuông (tổ dân phố Hoài Sơn Bắc, phường Hoài Nhơn Bắc, tỉnh Gia Lai) gây ấn tượng bởi khí hậu mát mẻ, cảnh quan nguyên sơ và những lớp trầm tích lịch sử giữa đại ngàn.

Lớp học không tường: Chạm vào di sản - đánh thức tình yêu văn hóa

Lớp học không tường: Chạm vào di sản - đánh thức tình yêu văn hóa

(GLO)- Các em học sinh Trường Tiểu học Lý Thường Kiệt (phường Quy Nhơn) có một buổi học đặc biệt giữa triển lãm “Không gian du lịch, văn hóa - Hội nhập và lan tỏa”. Mỗi gian trưng bày trở thành một điểm đến, để các em trực tiếp chạm gần hơn vào những giá trị văn hóa truyền thống.

Quảng bá “Gia Lai - nơi gắn liền với sự hình thành chữ Quốc ngữ” đến kiều bào

Quảng bá “Gia Lai - nơi gắn liền với sự hình thành chữ Quốc ngữ” đến kiều bào

(GLO)- Bên cạnh quảng bá điểm đến “Gia Lai - nơi gắn liền với sự hình thành chữ Quốc ngữ”, tỉnh sẽ giới thiệu các sản phẩm văn hóa, nghệ thuật truyền thống đặc trưng, trong đó có tuồng, bài chòi đến kiều bào, góp phần tôn vinh vẻ đẹp tiếng Việt và lan tỏa bản sắc văn hóa dân tộc.

Về đất võ thăm đền nữ tướng Bùi Thị Xuân

Về đất võ thăm đền nữ tướng Bùi Thị Xuân

(GLO)- Tây Sơn không chỉ hấp dẫn bởi cảnh sắc mà còn bởi những giá trị văn hóa được lưu giữ qua hệ thống di tích gắn với các nhân vật lịch sử. Trong đó, Đền thờ Đô đốc Bùi Thị Xuân là một điểm dừng chân ý nghĩa, giúp du khách hiểu rõ hơn về một nữ tướng tài sắc, kiên cường của phong trào Tây Sơn.

60s Gia Lai: Phố núi rộn ràng không khí Trung thu

Phố núi rộn ràng không khí Trung thu

(GLO)- Những ngày cận Tết Trung thu, phố núi Pleiku rộn ràng hơn với nhiều không gian được trang hoàng rực rỡ sắc màu. Từ check-in, xem múa lân đến làm lồng đèn, nhiều hoạt động thú vị đang thu hút thiếu nhi và các gia đình.

Giữ nếp làng giữa phố

Giữ nếp làng giữa phố

(GLO)- Rời những buôn làng xa xôi đến sống giữa đô thị Pleiku (tỉnh Gia Lai), nhiều gia đình người Jrai vẫn giữ tiếng mẹ đẻ, các nghi lễ vòng đời, những món ăn truyền thống như một cách neo mình vào cội nguồn.

Cuối tháng 9, Hà Nội có gì đặc biệt?

Cuối tháng 9, Hà Nội có gì đặc biệt?

(GLO)- Từ ngày 25 đến 27-9, Festival Thu Hà Nội 2026 với chủ đề “Thu Hà Nội - Hành trình cảm xúc” sẽ diễn ra tại Công viên Thống Nhất và một số địa điểm trên địa bàn Thủ đô, mang đến chuỗi hoạt động văn hóa, du lịch, ẩm thực và nghệ thuật đặc sắc.

Lớp học không tường: Tìm hiểu nghệ thuật hát bội Bình Định qua trải nghiệm

Lớp học không tường: Tìm hiểu nghệ thuật hát bội Bình Định qua trải nghiệm

(GLO)- Bài học về nghệ thuật hát bội Bình Định bắt đầu từ những chia sẻ của các nghệ sĩ, nghệ nhân và trải nghiệm tự tay thực hành vẽ nên những chiếc mặt nạ hát bội. Qua đó, mở ra một cách tiếp cận gần gũi, giúp thiếu nhi khám phá nghệ thuật truyền thống từ chính những điều "mắt thấy, tay làm."

Tổ chức chương trình “Đêm Cồng chiêng cuối tuần - Thưởng thức và Trải nghiệm” tại làng Vĩnh An.

Tổ chức chương trình “Đêm Cồng chiêng cuối tuần - Thưởng thức và Trải nghiệm” tại làng Vĩnh An

(GLO)- Tối 11-9, tại làng Vĩnh An (xã Bình Phú, tỉnh Gia Lai) sẽ diễn ra chương trình "Đêm Cồng chiêng cuối tuần - Thưởng thức và Trải nghiệm". Người dân và du khách sẽ có dịp trải nghiệm với nhiều chương trình phong phú, mang đậm bản sắc địa phương.

Kết nối giá trị văn hóa, quảng bá điểm đến.

Kết nối giá trị văn hóa, quảng bá điểm đến

(GLO)- Những sắc màu văn hóa từ nhiều miền đất cùng hội tụ giữa lòng Gia Lai, tạo nên một không gian vừa gần gũi vừa mới mẻ. Người thưởng lãm có thể thưởng thức nghệ thuật, tìm hiểu văn hóa và cảm nhận rõ hơn sự đa dạng làm nên diện mạo du lịch Việt Nam hôm nay.