Thi tốt nghiệp THPT: Đừng để thí sinh chọn môn vì 'dễ thi, dễ đỗ'

Theo dõi Báo Gia Lai trên Google News

Mục tiêu cấp THPT nêu trong chương trình Giáo dục phổ thông 2018 là theo định hướng nghề nghiệp, nhưng nhiều học sinh lại chọn môn học, môn thi tốt nghiệp THPT với tiêu chí 'dễ thi và dễ đỗ'.

NHIỀU LÝ DO HỌC SINH CHỌN MÔN THI KHOA HỌC XÃ HỘI TĂNG

Đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo xác định mục tiêu đối với giáo dục phổ thông là: "Bảo đảm cho học sinh (HS) có trình độ THCS có tri thức phổ thông nền tảng, đáp ứng yêu cầu phân luồng mạnh sau THCS; THPT phải tiếp cận nghề nghiệp và chuẩn bị cho giai đoạn học sau phổ thông có chất lượng".

Cấp THPT là cấp định hướng nghề nghiệp, HS được chọn môn học và thi phù hợp với định hướng nghề nghiệp của mình. Tuy nhiên, do nhiều lý do khác nhau, HS chọn môn học và thi không đúng với định hướng nghề nghiệp của mình, tạo ra xu hướng có thể ngược với nhu cầu của nguồn nhân lực. Trong 8 năm qua (2017 - 2024), HS chọn tổ hợp khoa học xã hội ngày càng tăng. Năm 2024, tỷ lệ HS chọn tổ hợp khoa học xã hội cao nhất với 63%, chỉ 37% chọn khoa học tự nhiên. Trong khi đó, nhu cầu nhân lực về khoa học, công nghệ, kỹ thuật ngày càng tăng.

Thí sinh làm thủ tục dự thi tổ hợp môn khoa học xã hội trong kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2024. Những năm gần đây số thí sinh chọn tổ hợp này ngày càng tăng. ẢNH: NHẬT THỊNH
Thí sinh làm thủ tục dự thi tổ hợp môn khoa học xã hội trong kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2024. Những năm gần đây số thí sinh chọn tổ hợp này ngày càng tăng. ẢNH: NHẬT THỊNH

Trước hết, đó là vì các môn thuộc khoa học xã hội dễ học, dễ thi đạt điểm cao. Tổng trung bình điểm thi hằng năm của 3 môn sử, địa, giáo dục công dân luôn cao hơn tổng trung bình điểm thi của 3 môn lý, hóa, sinh.

Kế đến, theo một số hiệu trưởng THPT ở các huyện miền núi, do chất lượng đầu vào thấp nên nhà trường phải hướng HS chọn khoa học xã hội để học và ôn thi ngay từ lớp 10. Chỉ một số rất ít HS giỏi tự nhiên mới chọn tổ hợp khoa học tự nhiên.

Bình quân tỷ lệ tốt nghiệp THPT của cả nước cao (xấp xỉ 99%) tạo ra áp lực cho các trường vùng khó khăn. Có trường đạt tỷ lệ này 80 - 90%, nhưng vẫn được đánh giá thấp so với mặt bằng, nên buộc nhà trường phải tổ chức dạy và học hướng mục tiêu tăng tỷ lệ tốt nghiệp.

Theo chương trình Giáo dục phổ thông 2018, ở cấp THPT, các môn học bắt buộc nghiêng lại về xã hội và nhân văn. Cụ thể, có 8 môn học và hoạt động giáo dục bắt buộc, gồm: toán, ngữ văn, ngoại ngữ, lịch sử, giáo dục thể chất, giáo dục quốc phòng và an ninh, hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp và giáo dục địa phương. Trong đó, chỉ có toán thuộc tự nhiên, còn các môn và hoạt động giáo dục thuộc về xã hội và nhân văn.

Với thiết kế chương trình giáo dục nghiêng về xã hội và nhân văn, HS chọn các môn khoa học xã hội để học và thi là dễ hiểu. Thực tế 3 năm qua, theo Hiệp hội Các trường ĐH và CĐ, hiện nay có một số tỉnh, số HS chọn nhóm môn lý, hóa, sinh chỉ chiếm 11 - 15%.

Tuy nhiên, một số địa phương có kinh tế - xã hội phát triển, nhu cầu nhân lực khoa học, kỹ thuật, công nghệ, kinh tế tăng… có thể tác động đến việc số HS chọn các môn khoa học tự nhiên để học và thi cao. TP.HCM là một minh chứng. Năm 2024, tỷ lệ HS TP.HCM chọn tổ hợp khoa học tự nhiên là gần 61%, cao nhất cả nước.

CÂN ĐỐI MÔN THI PHÙ HỢP NHU CẦU NHÂN LỰC

Thực tế nhu cầu lao động của xã hội rất đa dạng, định hướng phát triển kinh tế - xã hội nước ta trong kỷ nguyên vươn mình đòi hỏi ngày càng nhiều nhân lực các ngành khoa học, kỹ thuật, công nghệ, kinh tế, dịch vụ, bên cạnh các ngành xã hội và nhân văn.

Tuy nhiên, cấu trúc phân hóa HS theo 2 nhóm khoa học tự nhiên - kỹ thuật và khoa học xã hội - nhân văn là quá rộng, cần phải phân chia nhiều nhóm hơn. Ví dụ, nhóm các môn toán - lý - hóa - sinh - tin học - công nghệ nên chia thành nhiều nhóm nhỏ như: toán - lý - hóa, lý - hóa - sinh, toán - tin học - lý, toán - lý - công nghệ…

Học sinh lớp 12 sẽ bước vào kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2025 với nhiều đổi mới. Ảnh: Đào Ngọc Thạch
Học sinh lớp 12 sẽ bước vào kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2025 với nhiều đổi mới. Ảnh: Đào Ngọc Thạch

Để khắc phục những hạn chế nói trên, cần tái cấu trúc chương trình giáo dục phổ thông cho phù hợp hơn với mục tiêu hướng nghiệp.

Ở cấp THPT nên phân chia HS theo 3 luồng chính: luồng thứ nhất phổ thông sẽ học và thi tốt nghiệp THPT; luồng thứ hai theo hướng nghề nghiệp cụ thể, như y tế, kỹ thuật, nghệ thuật, quản trị kinh doanh, khoa học xã hội, ngoại ngữ, trồng trọt… được thực hiện tại các trường trung học nghề hoặc kỹ thuật (HS học các trường trung học nghề và trung học kỹ thuật vừa học văn hóa THPT vừa học nghề, tốt nghiệp sẽ cấp bằng "trung học nghề" tương đương THPT, có thể học lên CĐ và ĐH); luồng thứ ba theo hướng lao động trực tiếp, nhưng cần được đào tạo sơ cấp nghề. Mô hình trung học nghề/trung học kỹ thuật đã được áp dụng thành công tại nhiều quốc gia và có sự tham gia trực tiếp của các doanh nghiệp, giúp HS vừa học lý thuyết, vừa tích lũy kinh nghiệm thực tế.

Cần đào tạo đội ngũ GV tư vấn hướng nghiệp chuyên nghiệp. Các trường ĐH sư phạm ngoài đào tạo đội ngũ GV hướng nghiệp chuyên nghiệp còn cần giảng dạy môn trải nghiệm hướng nghiệp cho tất cả sinh viên sư phạm, kể cả sư phạm tiểu học. Đội ngũ GV tư vấn hướng nghiệp có thể từ trường công lập, tư thục hay các tổ chức xã hội nghề nghiệp khác và có sự tham gia của doanh nghiệp. Sớm cho HS THCS trải nghiệm hướng nghiệp tại doanh nghiệp và ở các trường ĐH, CĐ, giúp các em có điều kiện tiếp cận nghề nghiệp để học và làm việc sớm.

Việc chuyển giao giáo dục nghề nghiệp về Bộ GD-ĐT là một thuận lợi, cơ hội để sắp xếp, phân luồng HS các cấp học một cách khoa học, hợp lý và phù hợp với nhu cầu nguồn nhân lực.

Theo Hồ Sỹ Anh (TNO)

Có thể bạn quan tâm

Bãi Xếp - Điểm đến của những trải nghiệm khó quên

Bãi Xếp - Điểm đến của những trải nghiệm khó quên

(GLO)- Nằm trên địa bàn phường Quy Nhơn Nam, Bãi Xếp từ lâu đã trở thành điểm đến thu hút du khách. Không chỉ có bờ cát vàng, làn nước trong xanh, nơi đây còn lưu giữ nhịp sống bình dị của làng chài ven biển. Đây sẽ là điểm trải nghiệm khó quên cho du khách trong hành trình khám phá Quy Nhơn.

Sức sống mới trên những xã anh hùng

Sức sống mới trên những xã anh hùng

(GLO)- Gia Lai là vùng đất giàu truyền thống cách mạng trong 2 cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp và đế quốc Mỹ. Phát huy truyền thống vẻ vang đó, những năm gần đây, các địa phương như xã Gào và xã Kon Chiêng không ngừng nỗ lực vươn lên, phát triển kinh tế-xã hội, từng bước xây dựng cuộc sống mới.

47 dân tộc - một bản hòa ca nơi đại ngàn chạm biển xanh

47 dân tộc - một bản hòa ca nơi đại ngàn chạm biển xanh

(GLO)- Tháng Tư, từ lời dặn của Bác năm 1946 đến không gian văn hóa hôm nay, 47 dân tộc tại Gia Lai cùng hội tụ trong ngày hội đa sắc màu. Đó là hành trình kết nối ký ức và hiện tại, nơi văn hóa trở thành nhịp cầu gắn kết, lan tỏa tinh thần đại đoàn kết trên vùng đất "Đại ngàn chạm biển xanh".

Đánh thức miền di sản xanh Bàu Cạn

Đánh thức miền di sản xanh Bàu Cạn

(GLO)- Giữa những đồi chè xanh mướt trải dài, sắc vàng hoa muồng rực rỡ mỗi độ cuối năm và tiếng nước thác Bàu Cạn ngân nga giữa đại ngàn - một không gian du lịch giàu tiềm năng của Gia Lai đang dần hiện hình rõ nét.

60s Gia Lai: Rộn ràng bình minh phố biển Quy Nhơn

60s Gia Lai: Rộn ràng bình minh phố biển Quy Nhơn

(GLO)- Khi mặt trời vừa nhô lên từ phía biển, Quy Nhơn thức giấc, rộn ràng trong từng nhịp sống đời thường. Từ bãi biển đến góc chợ sớm, những thanh âm và chuyển động hòa quyện, tạo nên bản giao hưởng của buổi sớm đầu hè, dung dị mà đầy sức sống.

Đặc sắc biểu diễn cờ người ở Phố núi

Đặc sắc biểu diễn cờ người ở Phố núi

(GLO)- Lần đầu tiên xuất hiện tại phố núi Gia Lai, cờ người - loại hình sinh hoạt văn hóa dân gian đặc sắc của đất võ - thu hút đông đảo người dân và du khách theo dõi. Hoạt động góp phần làm phong phú thêm Ngày hội Văn hóa các dân tộc tỉnh Gia Lai lần thứ I - năm 2026.

Thiêng liêng nguồn cội

Thiêng liêng nguồn cội

(GLO)- Từ những nén hương trầm nơi phố núi Pleiku đến mâm cúng giản dị ở khu dân cư tại phố biển Quy Nhơn, Giỗ Tổ Hùng Vương không chỉ là ngày quốc lễ thiêng liêng, mà còn là dịp để thắt chặt hơn mối dây kết nối cộng đồng.

Đưa hình ảnh Bác Hồ ra không gian mở giữa lòng Pleiku

Đưa hình ảnh Bác Hồ ra không gian mở giữa lòng Pleiku

(GLO)- Từ ngày 24 đến 26-4, tại khuôn viên Quảng trường Đại Đoàn Kết (phường Pleiku), khu vực đường Anh hùng Núp sẽ diễn ra hoạt động trưng bày tranh, ảnh với chủ đề “Bác Hồ với các dân tộc Gia Lai” trong khuôn khổ Ngày hội Văn hóa các dân tộc tỉnh Gia Lai lần thứ I năm 2026. 

60s Gia Lai: Nghệ thuật thực cảnh nối nhịp 80 năm lịch sử

60s Gia Lai: Nghệ thuật thực cảnh nối nhịp 80 năm lịch sử

(GLO)- Với sân khấu thực cảnh sống động, chương trình nghệ thuật “Đại ngàn reo” nối nhịp lịch sử 80 năm từ bức thư của Chủ tịch Hồ Chí Minh gửi Đại hội các dân tộc thiểu số miền Nam năm 1946; qua đó tôn vinh bản sắc văn hóa của người dân và tinh thần đại đoàn kết các dân tộc.