Thi tốt nghiệp THPT: Đừng để thí sinh chọn môn vì 'dễ thi, dễ đỗ'

Theo dõi Báo Gia Lai trên Google News

Mục tiêu cấp THPT nêu trong chương trình Giáo dục phổ thông 2018 là theo định hướng nghề nghiệp, nhưng nhiều học sinh lại chọn môn học, môn thi tốt nghiệp THPT với tiêu chí 'dễ thi và dễ đỗ'.

NHIỀU LÝ DO HỌC SINH CHỌN MÔN THI KHOA HỌC XÃ HỘI TĂNG

Đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo xác định mục tiêu đối với giáo dục phổ thông là: "Bảo đảm cho học sinh (HS) có trình độ THCS có tri thức phổ thông nền tảng, đáp ứng yêu cầu phân luồng mạnh sau THCS; THPT phải tiếp cận nghề nghiệp và chuẩn bị cho giai đoạn học sau phổ thông có chất lượng".

Cấp THPT là cấp định hướng nghề nghiệp, HS được chọn môn học và thi phù hợp với định hướng nghề nghiệp của mình. Tuy nhiên, do nhiều lý do khác nhau, HS chọn môn học và thi không đúng với định hướng nghề nghiệp của mình, tạo ra xu hướng có thể ngược với nhu cầu của nguồn nhân lực. Trong 8 năm qua (2017 - 2024), HS chọn tổ hợp khoa học xã hội ngày càng tăng. Năm 2024, tỷ lệ HS chọn tổ hợp khoa học xã hội cao nhất với 63%, chỉ 37% chọn khoa học tự nhiên. Trong khi đó, nhu cầu nhân lực về khoa học, công nghệ, kỹ thuật ngày càng tăng.

Thí sinh làm thủ tục dự thi tổ hợp môn khoa học xã hội trong kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2024. Những năm gần đây số thí sinh chọn tổ hợp này ngày càng tăng. ẢNH: NHẬT THỊNH
Thí sinh làm thủ tục dự thi tổ hợp môn khoa học xã hội trong kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2024. Những năm gần đây số thí sinh chọn tổ hợp này ngày càng tăng. ẢNH: NHẬT THỊNH

Trước hết, đó là vì các môn thuộc khoa học xã hội dễ học, dễ thi đạt điểm cao. Tổng trung bình điểm thi hằng năm của 3 môn sử, địa, giáo dục công dân luôn cao hơn tổng trung bình điểm thi của 3 môn lý, hóa, sinh.

Kế đến, theo một số hiệu trưởng THPT ở các huyện miền núi, do chất lượng đầu vào thấp nên nhà trường phải hướng HS chọn khoa học xã hội để học và ôn thi ngay từ lớp 10. Chỉ một số rất ít HS giỏi tự nhiên mới chọn tổ hợp khoa học tự nhiên.

Bình quân tỷ lệ tốt nghiệp THPT của cả nước cao (xấp xỉ 99%) tạo ra áp lực cho các trường vùng khó khăn. Có trường đạt tỷ lệ này 80 - 90%, nhưng vẫn được đánh giá thấp so với mặt bằng, nên buộc nhà trường phải tổ chức dạy và học hướng mục tiêu tăng tỷ lệ tốt nghiệp.

Theo chương trình Giáo dục phổ thông 2018, ở cấp THPT, các môn học bắt buộc nghiêng lại về xã hội và nhân văn. Cụ thể, có 8 môn học và hoạt động giáo dục bắt buộc, gồm: toán, ngữ văn, ngoại ngữ, lịch sử, giáo dục thể chất, giáo dục quốc phòng và an ninh, hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp và giáo dục địa phương. Trong đó, chỉ có toán thuộc tự nhiên, còn các môn và hoạt động giáo dục thuộc về xã hội và nhân văn.

Với thiết kế chương trình giáo dục nghiêng về xã hội và nhân văn, HS chọn các môn khoa học xã hội để học và thi là dễ hiểu. Thực tế 3 năm qua, theo Hiệp hội Các trường ĐH và CĐ, hiện nay có một số tỉnh, số HS chọn nhóm môn lý, hóa, sinh chỉ chiếm 11 - 15%.

Tuy nhiên, một số địa phương có kinh tế - xã hội phát triển, nhu cầu nhân lực khoa học, kỹ thuật, công nghệ, kinh tế tăng… có thể tác động đến việc số HS chọn các môn khoa học tự nhiên để học và thi cao. TP.HCM là một minh chứng. Năm 2024, tỷ lệ HS TP.HCM chọn tổ hợp khoa học tự nhiên là gần 61%, cao nhất cả nước.

CÂN ĐỐI MÔN THI PHÙ HỢP NHU CẦU NHÂN LỰC

Thực tế nhu cầu lao động của xã hội rất đa dạng, định hướng phát triển kinh tế - xã hội nước ta trong kỷ nguyên vươn mình đòi hỏi ngày càng nhiều nhân lực các ngành khoa học, kỹ thuật, công nghệ, kinh tế, dịch vụ, bên cạnh các ngành xã hội và nhân văn.

Tuy nhiên, cấu trúc phân hóa HS theo 2 nhóm khoa học tự nhiên - kỹ thuật và khoa học xã hội - nhân văn là quá rộng, cần phải phân chia nhiều nhóm hơn. Ví dụ, nhóm các môn toán - lý - hóa - sinh - tin học - công nghệ nên chia thành nhiều nhóm nhỏ như: toán - lý - hóa, lý - hóa - sinh, toán - tin học - lý, toán - lý - công nghệ…

Học sinh lớp 12 sẽ bước vào kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2025 với nhiều đổi mới. Ảnh: Đào Ngọc Thạch
Học sinh lớp 12 sẽ bước vào kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2025 với nhiều đổi mới. Ảnh: Đào Ngọc Thạch

Để khắc phục những hạn chế nói trên, cần tái cấu trúc chương trình giáo dục phổ thông cho phù hợp hơn với mục tiêu hướng nghiệp.

Ở cấp THPT nên phân chia HS theo 3 luồng chính: luồng thứ nhất phổ thông sẽ học và thi tốt nghiệp THPT; luồng thứ hai theo hướng nghề nghiệp cụ thể, như y tế, kỹ thuật, nghệ thuật, quản trị kinh doanh, khoa học xã hội, ngoại ngữ, trồng trọt… được thực hiện tại các trường trung học nghề hoặc kỹ thuật (HS học các trường trung học nghề và trung học kỹ thuật vừa học văn hóa THPT vừa học nghề, tốt nghiệp sẽ cấp bằng "trung học nghề" tương đương THPT, có thể học lên CĐ và ĐH); luồng thứ ba theo hướng lao động trực tiếp, nhưng cần được đào tạo sơ cấp nghề. Mô hình trung học nghề/trung học kỹ thuật đã được áp dụng thành công tại nhiều quốc gia và có sự tham gia trực tiếp của các doanh nghiệp, giúp HS vừa học lý thuyết, vừa tích lũy kinh nghiệm thực tế.

Cần đào tạo đội ngũ GV tư vấn hướng nghiệp chuyên nghiệp. Các trường ĐH sư phạm ngoài đào tạo đội ngũ GV hướng nghiệp chuyên nghiệp còn cần giảng dạy môn trải nghiệm hướng nghiệp cho tất cả sinh viên sư phạm, kể cả sư phạm tiểu học. Đội ngũ GV tư vấn hướng nghiệp có thể từ trường công lập, tư thục hay các tổ chức xã hội nghề nghiệp khác và có sự tham gia của doanh nghiệp. Sớm cho HS THCS trải nghiệm hướng nghiệp tại doanh nghiệp và ở các trường ĐH, CĐ, giúp các em có điều kiện tiếp cận nghề nghiệp để học và làm việc sớm.

Việc chuyển giao giáo dục nghề nghiệp về Bộ GD-ĐT là một thuận lợi, cơ hội để sắp xếp, phân luồng HS các cấp học một cách khoa học, hợp lý và phù hợp với nhu cầu nguồn nhân lực.

Theo Hồ Sỹ Anh (TNO)

Có thể bạn quan tâm

Khám phá vẻ đẹp hoang sơ ở Lộ Diêu

Khám phá vẻ đẹp hoang sơ ở Lộ Diêu

(GLO)- Thôn Lộ Diêu thuộc xã Hoài Nhơn Đông (tỉnh Gia Lai), nằm cách khu hành chính Quy Nhơn gần 90 km. Đây là một làng chài nhỏ với bãi cát vàng mịn, vút cong như cánh cung dựa mình vào núi. Khung cảnh thơ mộng này thu hút nhiều du khách thích khám phá thiên nhiên còn nhiều nét hoang sơ.

Nguyễn Tuấn Anh - viết tiếp đời từ xe lăn

Nguyễn Tuấn Anh truyền cảm hứng cho cộng đồng từ xe lăn

(GLO)- Vụ tai nạn năm 2013 buộc Nguyễn Tuấn Anh (SN 1989, ở phường Quy Nhơn Nam, tỉnh Gia Lai) phải gắn cuộc đời với chiếc xe lăn. Không chấp nhận số phận, anh vươn lên với tấm bằng thạc sĩ Đại học Flinders (Úc) và một vườn hoa lan rực rỡ, truyền cảm hứng cho cộng đồng người khuyết tật.

Lan tỏa tuổi trẻ sống đẹp trên mạng xã hội

Lan tỏa tuổi trẻ sống đẹp trên mạng xã hội

(GLO)- Với phương châm “lấy cái đẹp dẹp cái xấu”, các tổ chức Đoàn-Hội trên địa bàn tỉnh đã và đang lan tỏa những hành động tử tế, nghĩa cử cao đẹp trên mạng xã hội, khơi dậy tinh thần sống đẹp, góp phần tạo nên “lá chắn” hữu hiệu trước những thông tin xấu, độc trên không gian mạng.

Chuyện người Gia Lai số 54: “Bắt đầu mới” – hành trình của sự trưởng thành

Chuyện người Gia Lai số 54: “Bắt đầu mới” – hành trình của sự trưởng thành

(GLO)- Chương trình mang tới câu chuyện truyền cảm hứng từ Nguyễn Vũ Nhật Huy-chàng sinh viên năm 4 ĐH Sư phạm TP.HCM vừa trở về từ Bỉ, và Lê Phương Nghi-tân hoa khôi Đại học Ngoại thương. Họ là đại diện của những người trẻ Gia Lai dám bước ra khỏi vùng an toàn để chinh phục hành trình trưởng thành.

Gia Lai: Hai em nhỏ góp tiền, gửi tặng người dân Cuba

Gia Lai: Hai em nhỏ góp tiền, gửi tặng người dân Cuba

(GLO)-Thông qua Đoàn phường Hoài Nhơn Đông, hai anh em Trịnh Hồng Vinh (10 tuổi) và Trịnh An Châu (6 tuổi, ở phường Hoài Nhơn Đông) đã ủng hộ 1,6 triệu đồng, được gom góp từ những tờ tiền mệnh giá 1.000 - 2.000 đồng gửi đến đất nước Cuba, kèm theo bức thư tay viết nắn nót...

Sẵn sàng cho Tổng hợp luyện A80 lần 2

Sẵn sàng cho Tổng hợp luyện A80 lần 2

(GLO)- Từng đội hình, từng bước chân đều được các cán bộ, chiến sĩ luyện tập kỹ lưỡng để sẵn sàng cho buổi Tổng hợp luyện diễu binh, diễu hành lần 2 Lễ kỷ niệm 80 năm Cách mạng tháng Tám và Quốc khánh 2-9 diễn ra vào 20 giờ ngày 24-8.

Nô nức 'trẩy hội non sông'

Nô nức 'trẩy hội non sông'

Khách sạn, nhà hàng ở Hà Nội có vị trí đẹp đã kín chỗ. Không chỉ người Việt trên khắp mọi miền Tổ quốc mà nhiều người ở nước ngoài cũng thu xếp về.

Học nhạc cụ: Niềm vui ngày hè của học sinh Gia Lai

Học nhạc cụ: Niềm vui ngày hè của học sinh Gia Lai

(GLO)- Dịp hè, nhiều học sinh vùng cao Gia Lai được gia đình tạo điều kiện học nhạc cụ. Việc học không chỉ giúp các em phát triển năng khiếu, rèn luyện kiên nhẫn, kỷ luật mà còn là hình thức giải trí lành mạnh, giúp tránh xa thiết bị điện tử và nuôi dưỡng đam mê âm nhạc từ sớm.

Nguyễn Vinh - người khắc họa một Tây Nguyên rất riêng bằng hình khối

Nguyễn Vinh - người khắc họa một Tây Nguyên rất riêng bằng hình khối

(GLO)- "Xuống phố”,“Ngẫm”,"Lòng đất rỗng", “Cao nguyên xanh”… những tác phẩm cho thấy cách nghệ sĩ điêu khắc Nguyễn Vinh-Phó Chi hội trưởng CH Mỹ thuật VN tại Gia Lai nhìn cuộc sống thật dung dị nhưng đầy hiện thực, nội tâm và sâu sắc. Anh điêu khắc bằng tay nhưng truyền cảm bằng cả trái tim. 

Tiếp sức “Cùng em đến trường” tại xã Ia Hrú

Tiếp sức “Cùng em đến trường” tại xã Ia Hrú

(GLO)-Ngày 9-8, tại Trường Tiểu học Hùng Vương (xã Ia Hrú, tỉnh Gia Lai), nhóm từ thiện Fly To Sky (thành viên các Mạng lưới Tình nguyện Quốc gia, trực thuộc Trung tâm Tình nguyện Quốc gia) phối hợp cùng nhóm thiện nguyện Minh Phước, UBND và Đoàn xã Ia Hrú tổ chức chương trình “Cùng em đến trường”.