Thi tốt nghiệp THPT: Đừng để thí sinh chọn môn vì 'dễ thi, dễ đỗ'

Theo dõi Báo Gia Lai trên Google News

Mục tiêu cấp THPT nêu trong chương trình Giáo dục phổ thông 2018 là theo định hướng nghề nghiệp, nhưng nhiều học sinh lại chọn môn học, môn thi tốt nghiệp THPT với tiêu chí 'dễ thi và dễ đỗ'.

NHIỀU LÝ DO HỌC SINH CHỌN MÔN THI KHOA HỌC XÃ HỘI TĂNG

Đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo xác định mục tiêu đối với giáo dục phổ thông là: "Bảo đảm cho học sinh (HS) có trình độ THCS có tri thức phổ thông nền tảng, đáp ứng yêu cầu phân luồng mạnh sau THCS; THPT phải tiếp cận nghề nghiệp và chuẩn bị cho giai đoạn học sau phổ thông có chất lượng".

Cấp THPT là cấp định hướng nghề nghiệp, HS được chọn môn học và thi phù hợp với định hướng nghề nghiệp của mình. Tuy nhiên, do nhiều lý do khác nhau, HS chọn môn học và thi không đúng với định hướng nghề nghiệp của mình, tạo ra xu hướng có thể ngược với nhu cầu của nguồn nhân lực. Trong 8 năm qua (2017 - 2024), HS chọn tổ hợp khoa học xã hội ngày càng tăng. Năm 2024, tỷ lệ HS chọn tổ hợp khoa học xã hội cao nhất với 63%, chỉ 37% chọn khoa học tự nhiên. Trong khi đó, nhu cầu nhân lực về khoa học, công nghệ, kỹ thuật ngày càng tăng.

Thí sinh làm thủ tục dự thi tổ hợp môn khoa học xã hội trong kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2024. Những năm gần đây số thí sinh chọn tổ hợp này ngày càng tăng. ẢNH: NHẬT THỊNH
Thí sinh làm thủ tục dự thi tổ hợp môn khoa học xã hội trong kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2024. Những năm gần đây số thí sinh chọn tổ hợp này ngày càng tăng. ẢNH: NHẬT THỊNH

Trước hết, đó là vì các môn thuộc khoa học xã hội dễ học, dễ thi đạt điểm cao. Tổng trung bình điểm thi hằng năm của 3 môn sử, địa, giáo dục công dân luôn cao hơn tổng trung bình điểm thi của 3 môn lý, hóa, sinh.

Kế đến, theo một số hiệu trưởng THPT ở các huyện miền núi, do chất lượng đầu vào thấp nên nhà trường phải hướng HS chọn khoa học xã hội để học và ôn thi ngay từ lớp 10. Chỉ một số rất ít HS giỏi tự nhiên mới chọn tổ hợp khoa học tự nhiên.

Bình quân tỷ lệ tốt nghiệp THPT của cả nước cao (xấp xỉ 99%) tạo ra áp lực cho các trường vùng khó khăn. Có trường đạt tỷ lệ này 80 - 90%, nhưng vẫn được đánh giá thấp so với mặt bằng, nên buộc nhà trường phải tổ chức dạy và học hướng mục tiêu tăng tỷ lệ tốt nghiệp.

Theo chương trình Giáo dục phổ thông 2018, ở cấp THPT, các môn học bắt buộc nghiêng lại về xã hội và nhân văn. Cụ thể, có 8 môn học và hoạt động giáo dục bắt buộc, gồm: toán, ngữ văn, ngoại ngữ, lịch sử, giáo dục thể chất, giáo dục quốc phòng và an ninh, hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp và giáo dục địa phương. Trong đó, chỉ có toán thuộc tự nhiên, còn các môn và hoạt động giáo dục thuộc về xã hội và nhân văn.

Với thiết kế chương trình giáo dục nghiêng về xã hội và nhân văn, HS chọn các môn khoa học xã hội để học và thi là dễ hiểu. Thực tế 3 năm qua, theo Hiệp hội Các trường ĐH và CĐ, hiện nay có một số tỉnh, số HS chọn nhóm môn lý, hóa, sinh chỉ chiếm 11 - 15%.

Tuy nhiên, một số địa phương có kinh tế - xã hội phát triển, nhu cầu nhân lực khoa học, kỹ thuật, công nghệ, kinh tế tăng… có thể tác động đến việc số HS chọn các môn khoa học tự nhiên để học và thi cao. TP.HCM là một minh chứng. Năm 2024, tỷ lệ HS TP.HCM chọn tổ hợp khoa học tự nhiên là gần 61%, cao nhất cả nước.

CÂN ĐỐI MÔN THI PHÙ HỢP NHU CẦU NHÂN LỰC

Thực tế nhu cầu lao động của xã hội rất đa dạng, định hướng phát triển kinh tế - xã hội nước ta trong kỷ nguyên vươn mình đòi hỏi ngày càng nhiều nhân lực các ngành khoa học, kỹ thuật, công nghệ, kinh tế, dịch vụ, bên cạnh các ngành xã hội và nhân văn.

Tuy nhiên, cấu trúc phân hóa HS theo 2 nhóm khoa học tự nhiên - kỹ thuật và khoa học xã hội - nhân văn là quá rộng, cần phải phân chia nhiều nhóm hơn. Ví dụ, nhóm các môn toán - lý - hóa - sinh - tin học - công nghệ nên chia thành nhiều nhóm nhỏ như: toán - lý - hóa, lý - hóa - sinh, toán - tin học - lý, toán - lý - công nghệ…

Học sinh lớp 12 sẽ bước vào kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2025 với nhiều đổi mới. Ảnh: Đào Ngọc Thạch
Học sinh lớp 12 sẽ bước vào kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2025 với nhiều đổi mới. Ảnh: Đào Ngọc Thạch

Để khắc phục những hạn chế nói trên, cần tái cấu trúc chương trình giáo dục phổ thông cho phù hợp hơn với mục tiêu hướng nghiệp.

Ở cấp THPT nên phân chia HS theo 3 luồng chính: luồng thứ nhất phổ thông sẽ học và thi tốt nghiệp THPT; luồng thứ hai theo hướng nghề nghiệp cụ thể, như y tế, kỹ thuật, nghệ thuật, quản trị kinh doanh, khoa học xã hội, ngoại ngữ, trồng trọt… được thực hiện tại các trường trung học nghề hoặc kỹ thuật (HS học các trường trung học nghề và trung học kỹ thuật vừa học văn hóa THPT vừa học nghề, tốt nghiệp sẽ cấp bằng "trung học nghề" tương đương THPT, có thể học lên CĐ và ĐH); luồng thứ ba theo hướng lao động trực tiếp, nhưng cần được đào tạo sơ cấp nghề. Mô hình trung học nghề/trung học kỹ thuật đã được áp dụng thành công tại nhiều quốc gia và có sự tham gia trực tiếp của các doanh nghiệp, giúp HS vừa học lý thuyết, vừa tích lũy kinh nghiệm thực tế.

Cần đào tạo đội ngũ GV tư vấn hướng nghiệp chuyên nghiệp. Các trường ĐH sư phạm ngoài đào tạo đội ngũ GV hướng nghiệp chuyên nghiệp còn cần giảng dạy môn trải nghiệm hướng nghiệp cho tất cả sinh viên sư phạm, kể cả sư phạm tiểu học. Đội ngũ GV tư vấn hướng nghiệp có thể từ trường công lập, tư thục hay các tổ chức xã hội nghề nghiệp khác và có sự tham gia của doanh nghiệp. Sớm cho HS THCS trải nghiệm hướng nghiệp tại doanh nghiệp và ở các trường ĐH, CĐ, giúp các em có điều kiện tiếp cận nghề nghiệp để học và làm việc sớm.

Việc chuyển giao giáo dục nghề nghiệp về Bộ GD-ĐT là một thuận lợi, cơ hội để sắp xếp, phân luồng HS các cấp học một cách khoa học, hợp lý và phù hợp với nhu cầu nguồn nhân lực.

Theo Hồ Sỹ Anh (TNO)

Có thể bạn quan tâm

Các đội tranh tài sôi động tại Liên hoan Lân Sư Rồng Quốc tế ở phường Quy Nhơn, tỉnh Gia Lai

E-magazine Gia Lai: Sôi động những màn tranh tài Lân, Sư, Rồng

(GLO)- Từ ngày 7 đến 10-8, Liên hoan Lân, Sư, Rồng Quốc tế quy tụ 34 đoàn, câu lạc bộ trong nước và quốc tế về phường Quy Nhơn (tỉnh Gia Lai) tranh tài. Tiếng trống rộn ràng cùng những màn biểu diễn hấp dẫn đã tạo nên không khí sôi động trong suốt thời gian diễn ra Liên hoan.

Chùa Long Khánh – Nét cổ kính giữa lòng phố biển

Chùa Long Khánh – Nét cổ kính giữa lòng phố biển

(GLO)- Giữa nhịp sống sôi động của phố biển Quy Nhơn, chùa Long Khánh vẫn lặng lẽ gìn giữ vẻ đẹp cổ kính cùng những giá trị lịch sử, văn hóa hơn 300 năm. Không chỉ là chốn tâm linh linh thiêng, ngôi cổ tự còn là điểm dừng chân mang đến cho du khách những phút giây bình yên giữa lòng phố biển.

Giữ hương vị biển Cù Lao Xanh

Giữ hương vị biển Cù Lao Xanh

(GLO)- Cù Lao Xanh được biển cả ưu đãi nguồn hải sản tươi ngon từ những chuyến khai thác ven bờ trong ngày. Từ sản vật của biển, người dân địa phương chế biến thành nhiều món ăn mang hương vị riêng, góp thêm sức hấp dẫn để du khách khám phá và lưu giữ những trải nghiệm khó quên.

Một sân chơi để giữ tuổi thơ con

Một sân chơi để giữ tuổi thơ con

(GLO)- Xuất phát từ mong muốn giữ con trai mình tránh xa màn hình điện thoại, anh Phạm Đồng Chí Thịnh đã duy trì một sân chơi miễn phí bên bãi biển Quy Nhơn. Suốt 3 mùa hè qua, món quà ban đầu dành cho con ấy đã trở thành “điểm hẹn” tuổi thơ của hàng trăm em nhỏ.

Người Gia Lai kể chuyện: Cựu chiến binh Trần Duy Đức - Đi qua chiến tranh, lưu giữ lịch sử

Người Gia Lai kể chuyện: Cựu chiến binh Trần Duy Đức - Đi qua chiến tranh, lưu giữ lịch sử

(GLO)- Từ người lính du kích năm nào đến người miệt mài viết về lịch sử quê hương An Nhơn, cựu chiến binh Trần Duy Đức mang đến một góc nhìn dung dị về chiến tranh qua những hi sinh, mất mát, lòng dân của vùng đất kiên trung và hành trình gìn giữ ký ức cho các thế hệ mai sau.

Độc đáo chương trình cắm trại thiên văn trong khuôn khổ Tuần lễ Thiên văn Cộng đồng Quốc tế 2026

Độc đáo chương trình cắm trại thiên văn

(GLO)- Lần đầu tiên được tổ chức trong khuôn khổ Tuần lễ Thiên văn Cộng đồng Quốc tế 2026, chương trình cắm trại thiên văn mang đến cơ hội trải nghiệm quan sát bầu trời đêm, khám phá thiên văn học và đưa khoa học đến gần hơn với công chúng.

Trải nghiệm dù lượn - chiêm ngưỡng Kỳ Co từ trên cao

Chiêm ngưỡng Kỳ Co từ trên cao bằng dù lượn

(GLO)- Dù lượn đang trở thành trải nghiệm thu hút nhiều du khách khi đến với bán đảo Kỳ Co (phường Quy Nhơn Đông, tỉnh Gia Lai). Lơ lửng giữa trời và biển, du khách thu vào tầm mắt vẻ đẹp hùng vỹ của thiên nhiên, tận hưởng cảm giác tự do và lưu giữ những kỷ niệm khó quên.

“Say Hi Rực Rỡ” tập 8: Các “Anh trai” viết ca khúc riêng tặng Lê Dương Bảo Lâm.

“Say Hi Rực Rỡ” tập 8: Các “Anh trai” viết ca khúc riêng tặng Lê Dương Bảo Lâm

(GLO)- Tiếp tục nối dài hành trình sinh tồn trên đảo với nhiều thử thách mới, các “Anh trai” sẽ tranh tài ở phần thi tài năng, nhận nhiệm vụ “gác hải đăng” và cùng nhau khám phá Bàn Cờ Tiên, hứa hẹn mang đến nhiều bất ngờ và tiếng cười trong tập 8 chương trình “Say Hi Rực Rỡ”.

Dọn rác dưới đáy biển Nhơn Hải

Dọn rác dưới đáy biển Nhơn Hải

(GLO)- Mỗi ngày, các bạn trẻ ở làng chài Nhơn Hải (phường Quy Nhơn Đông, tỉnh Gia Lai) thay phiên nhau lặn xuống đáy biển thu gom rác. Hành động đẹp ấy không chỉ làm sạch đại dương mà còn lan tỏa thông điệp: mỗi người dân, mỗi du khách hãy là một "đại sứ môi trường", gìn giữ màu xanh của biển.

Miên man hoa muồng vàng

Miên man hoa muồng vàng

(GLO)- Hơn 1 vạn cây muồng đen đồng loạt trổ hoa vàng rực, tạo thành một vùng mỹ cảnh ở thung lũng Kon Gang (tỉnh Gia Lai).

60s Gia Lai: Chạm đất, gieo tình yêu văn hóa

60s Gia Lai: Chạm đất, gieo tình yêu văn hóa

(GLO)- Workshop “Chạm đất nặn bình yên” tại Thư viện tỉnh Gia Lai là hoạt động trải nghiệm nghệ thuật làm gốm cùng người làm nghề, góp phần làm cho nghề gốm truyền thống trở nên gần gũi hơn với thế hệ trẻ, để các em thêm yêu giá trị văn hóa quê hương mình. 

Giếng cổ kể chuyện làng xưa

Giếng cổ kể chuyện làng xưa

(GLO)- Ở xã đảo Nhơn Châu (tỉnh Gia Lai), giếng cổ được người dân gìn giữ qua nhiều thế hệ. Dòng nước ngọt từ giếng phục vụ đời sống cư dân trên đảo và lưu giữ những câu chuyện về thuở tiền nhân tạo dựng xóm làng, an cư giữa biển khơi.

Bảo tàng Gia Lai – Nơi lưu giữ ký ức vùng đất võ

Bảo tàng Gia Lai – Nơi lưu giữ ký ức vùng đất võ

(GLO)- Giữa lòng phố biển Quy Nhơn, Bảo tàng Gia Lai là điểm đến hấp dẫn, lưu giữ gần 15.000 hiện vật, tư liệu quý phản ánh lịch sử, văn hóa vùng đất võ. Từ di sản Chăm Pa, võ cổ truyền đến những dấu ấn triều đại Tây Sơn, mang đến cho du khách hành trình khám phá giàu bản sắc văn hóa.