Thi tốt nghiệp THPT: Đừng để thí sinh chọn môn vì 'dễ thi, dễ đỗ'

Theo dõi Báo Gia Lai trên Google News

Mục tiêu cấp THPT nêu trong chương trình Giáo dục phổ thông 2018 là theo định hướng nghề nghiệp, nhưng nhiều học sinh lại chọn môn học, môn thi tốt nghiệp THPT với tiêu chí 'dễ thi và dễ đỗ'.

NHIỀU LÝ DO HỌC SINH CHỌN MÔN THI KHOA HỌC XÃ HỘI TĂNG

Đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo xác định mục tiêu đối với giáo dục phổ thông là: "Bảo đảm cho học sinh (HS) có trình độ THCS có tri thức phổ thông nền tảng, đáp ứng yêu cầu phân luồng mạnh sau THCS; THPT phải tiếp cận nghề nghiệp và chuẩn bị cho giai đoạn học sau phổ thông có chất lượng".

Cấp THPT là cấp định hướng nghề nghiệp, HS được chọn môn học và thi phù hợp với định hướng nghề nghiệp của mình. Tuy nhiên, do nhiều lý do khác nhau, HS chọn môn học và thi không đúng với định hướng nghề nghiệp của mình, tạo ra xu hướng có thể ngược với nhu cầu của nguồn nhân lực. Trong 8 năm qua (2017 - 2024), HS chọn tổ hợp khoa học xã hội ngày càng tăng. Năm 2024, tỷ lệ HS chọn tổ hợp khoa học xã hội cao nhất với 63%, chỉ 37% chọn khoa học tự nhiên. Trong khi đó, nhu cầu nhân lực về khoa học, công nghệ, kỹ thuật ngày càng tăng.

Thí sinh làm thủ tục dự thi tổ hợp môn khoa học xã hội trong kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2024. Những năm gần đây số thí sinh chọn tổ hợp này ngày càng tăng. ẢNH: NHẬT THỊNH
Thí sinh làm thủ tục dự thi tổ hợp môn khoa học xã hội trong kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2024. Những năm gần đây số thí sinh chọn tổ hợp này ngày càng tăng. ẢNH: NHẬT THỊNH

Trước hết, đó là vì các môn thuộc khoa học xã hội dễ học, dễ thi đạt điểm cao. Tổng trung bình điểm thi hằng năm của 3 môn sử, địa, giáo dục công dân luôn cao hơn tổng trung bình điểm thi của 3 môn lý, hóa, sinh.

Kế đến, theo một số hiệu trưởng THPT ở các huyện miền núi, do chất lượng đầu vào thấp nên nhà trường phải hướng HS chọn khoa học xã hội để học và ôn thi ngay từ lớp 10. Chỉ một số rất ít HS giỏi tự nhiên mới chọn tổ hợp khoa học tự nhiên.

Bình quân tỷ lệ tốt nghiệp THPT của cả nước cao (xấp xỉ 99%) tạo ra áp lực cho các trường vùng khó khăn. Có trường đạt tỷ lệ này 80 - 90%, nhưng vẫn được đánh giá thấp so với mặt bằng, nên buộc nhà trường phải tổ chức dạy và học hướng mục tiêu tăng tỷ lệ tốt nghiệp.

Theo chương trình Giáo dục phổ thông 2018, ở cấp THPT, các môn học bắt buộc nghiêng lại về xã hội và nhân văn. Cụ thể, có 8 môn học và hoạt động giáo dục bắt buộc, gồm: toán, ngữ văn, ngoại ngữ, lịch sử, giáo dục thể chất, giáo dục quốc phòng và an ninh, hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp và giáo dục địa phương. Trong đó, chỉ có toán thuộc tự nhiên, còn các môn và hoạt động giáo dục thuộc về xã hội và nhân văn.

Với thiết kế chương trình giáo dục nghiêng về xã hội và nhân văn, HS chọn các môn khoa học xã hội để học và thi là dễ hiểu. Thực tế 3 năm qua, theo Hiệp hội Các trường ĐH và CĐ, hiện nay có một số tỉnh, số HS chọn nhóm môn lý, hóa, sinh chỉ chiếm 11 - 15%.

Tuy nhiên, một số địa phương có kinh tế - xã hội phát triển, nhu cầu nhân lực khoa học, kỹ thuật, công nghệ, kinh tế tăng… có thể tác động đến việc số HS chọn các môn khoa học tự nhiên để học và thi cao. TP.HCM là một minh chứng. Năm 2024, tỷ lệ HS TP.HCM chọn tổ hợp khoa học tự nhiên là gần 61%, cao nhất cả nước.

CÂN ĐỐI MÔN THI PHÙ HỢP NHU CẦU NHÂN LỰC

Thực tế nhu cầu lao động của xã hội rất đa dạng, định hướng phát triển kinh tế - xã hội nước ta trong kỷ nguyên vươn mình đòi hỏi ngày càng nhiều nhân lực các ngành khoa học, kỹ thuật, công nghệ, kinh tế, dịch vụ, bên cạnh các ngành xã hội và nhân văn.

Tuy nhiên, cấu trúc phân hóa HS theo 2 nhóm khoa học tự nhiên - kỹ thuật và khoa học xã hội - nhân văn là quá rộng, cần phải phân chia nhiều nhóm hơn. Ví dụ, nhóm các môn toán - lý - hóa - sinh - tin học - công nghệ nên chia thành nhiều nhóm nhỏ như: toán - lý - hóa, lý - hóa - sinh, toán - tin học - lý, toán - lý - công nghệ…

Học sinh lớp 12 sẽ bước vào kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2025 với nhiều đổi mới. Ảnh: Đào Ngọc Thạch
Học sinh lớp 12 sẽ bước vào kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2025 với nhiều đổi mới. Ảnh: Đào Ngọc Thạch

Để khắc phục những hạn chế nói trên, cần tái cấu trúc chương trình giáo dục phổ thông cho phù hợp hơn với mục tiêu hướng nghiệp.

Ở cấp THPT nên phân chia HS theo 3 luồng chính: luồng thứ nhất phổ thông sẽ học và thi tốt nghiệp THPT; luồng thứ hai theo hướng nghề nghiệp cụ thể, như y tế, kỹ thuật, nghệ thuật, quản trị kinh doanh, khoa học xã hội, ngoại ngữ, trồng trọt… được thực hiện tại các trường trung học nghề hoặc kỹ thuật (HS học các trường trung học nghề và trung học kỹ thuật vừa học văn hóa THPT vừa học nghề, tốt nghiệp sẽ cấp bằng "trung học nghề" tương đương THPT, có thể học lên CĐ và ĐH); luồng thứ ba theo hướng lao động trực tiếp, nhưng cần được đào tạo sơ cấp nghề. Mô hình trung học nghề/trung học kỹ thuật đã được áp dụng thành công tại nhiều quốc gia và có sự tham gia trực tiếp của các doanh nghiệp, giúp HS vừa học lý thuyết, vừa tích lũy kinh nghiệm thực tế.

Cần đào tạo đội ngũ GV tư vấn hướng nghiệp chuyên nghiệp. Các trường ĐH sư phạm ngoài đào tạo đội ngũ GV hướng nghiệp chuyên nghiệp còn cần giảng dạy môn trải nghiệm hướng nghiệp cho tất cả sinh viên sư phạm, kể cả sư phạm tiểu học. Đội ngũ GV tư vấn hướng nghiệp có thể từ trường công lập, tư thục hay các tổ chức xã hội nghề nghiệp khác và có sự tham gia của doanh nghiệp. Sớm cho HS THCS trải nghiệm hướng nghiệp tại doanh nghiệp và ở các trường ĐH, CĐ, giúp các em có điều kiện tiếp cận nghề nghiệp để học và làm việc sớm.

Việc chuyển giao giáo dục nghề nghiệp về Bộ GD-ĐT là một thuận lợi, cơ hội để sắp xếp, phân luồng HS các cấp học một cách khoa học, hợp lý và phù hợp với nhu cầu nguồn nhân lực.

Theo Hồ Sỹ Anh (TNO)

Có thể bạn quan tâm

Hẹn nhau giữa mùa vàng Chư Đang Ya

Hẹn nhau giữa mùa vàng Chư Đang Ya

(GLO)- Mùa hoa dã quỳ lại nhuộm vàng những triền núi lửa Chư Đang Ya, mang theo bước chân của đông đảo du khách đến với vùng đất đại ngàn. Giữa sắc màu thiên nhiên, những hoạt động văn hóa, ẩm thực và trải nghiệm bản địa mở ra hành trình khám phá đại ngàn nhiều cảm xúc.

Trailer: Đêm nhạc “Pleiku ơi!....”

Trailer: Đêm nhạc “Pleiku ơi!....”

(GLO)- Trong khuôn khổ Festival Cồng chiêng - Tuần lễ Hoa Dã quỳ - Núi lửa Chư Đang Ya năm 2026, một đêm giao lưu âm nhạc đặc biệt mang tên “PLEIKU ƠI…!” hứa hẹn bùng nổ giữa lòng phố núi! Hẹn gặp các bạn vào đêm 8-11-2026 tại Quảng trường Đại đoàn kết (phường Pleiku)!!!

Chư Đang Ya vào mùa hoa, Gia Lai vào mùa hội

Chư Đang Ya vào mùa hoa, Gia Lai vào mùa hội

(GLO)- Không chỉ là mùa hoa dã quỳ khoe sắc trên núi lửa Chư Đang Ya, Gia Lai còn bước vào mùa lễ hội với những sắc màu văn hóa đặc trưng. Qua sự kết nối của những người trẻ yêu quê hương, vẻ đẹp thiên nhiên, con người và văn hóa Tây Nguyên đang được lan tỏa rộng rãi hơn.

Nhiều vận động viên tranh thủ dừng chân, dùng điện thoại ghi lại khung cảnh nên thơ trên cung đường chạy qua cánh đồng lúa Ngô Sơn (xã Biển Hồ) đang vào mùa vàng. Ảnh: Hoàng Hoài

Gia Lai City Trail - Giấc mơ đại ngàn 2026: Cung đường thử thách sức bền các chân chạy

(GLO)- Hơn 1.400 vận động viên đã bước vào tranh tài ở 3 cự ly 30 km, 50 km và 70 km tại Giải chạy Gia Lai City Trail - Giấc mơ đại ngàn 2026 trong ngày 31-10. Những con dốc dài, địa hình đồi núi đã tạo nên hành trình thử thách sức bền, ý chí của các runner trên đường chinh phục đại ngàn.

Làng Ia Gri mừng nhà rông mới

Làng Ia Gri mừng nhà rông mới

(GLO)- Sáng 31-10, trong tiếng cồng chiêng ngân vang giữa mùa hoa dã quỳ, cộng đồng người Jrai làng Ia Gri (xã Biển Hồ, tỉnh Gia Lai) phục dựng lễ mừng nhà rông mới, góp phần tạo thêm trải nghiệm văn hóa cho du khách khi đến với Tuần lễ hoa dã quỳ - Núi lửa Chư Đang Ya. 

Công an xã Biển Hồ tăng cường đảm bảo an ninh, an toàn cho mùa lễ hội

Công an xã Biển Hồ tăng cường đảm bảo an ninh, an toàn cho mùa lễ hội

(GLO)- Trước thềm Festival Cồng chiêng - Tuần lễ Hoa dã quỳ - Núi lửa Chư Đang Ya năm 2026, Công an xã Biển Hồ (tỉnh Gia Lai) đã chủ động triển khai các phương án bảo đảm ANTT, PCCC tại các điểm du lịch, cơ sở lưu trú và khu vực tổ chức sự kiện, với quyết tâm bảo đảm an toàn cho người dân, du khách.

Cồng chiêng Tây Nguyên và võ cổ truyền Bình Định kết hợp

Cồng chiêng Tây Nguyên và võ cổ truyền Bình Định kết hợp

(GLO)- Dù trời mưa, chương trình “Cồng chiêng cuối tuần” tại Quảng trường Đại Đoàn Kết (phường Pleiku, tỉnh Gia Lai) vẫn thu hút đông đảo khán giả. Đây là lần đầu tiên cồng chiêng Tây Nguyên và võ cổ truyền Bình Định kết hợp, tạo nên các tiết mục biểu diễn độc đáo, hấp dẫn.

Chung sức cho mùa hội ở Biển Hồ

Chung sức cho mùa hội ở Biển Hồ

(GLO)- Làng Ia Gri (xã Biển Hồ) là nơi diễn ra lễ khai mạc và nhiều hoạt động quan trọng của Festival Cồng chiêng - Tuần lễ Hoa dã quỳ - Núi lửa Chư Đang Ya năm 2026 (từ ngày 30-10 đến 8-11). Giữa mùa thu hoạch cà phê, người dân trong làng tất bật chuẩn bị các hoạt động văn hóa chào đón lễ hội.

Lên rừng, chạm vào thiên nhiên

Lên rừng, chạm vào thiên nhiên

(GLO)- Đến Gia Lai, du khách có thể chọn “xuống biển” hoặc “lên rừng”. Ở vùng cao nguyên phía Tây tỉnh, những dòng suối len qua phố, thác nước giữa đại ngàn hay cung đường leo núi mở ra hành trình khám phá thiên nhiên theo cách riêng, gần gũi, khoáng đạt và đầy sức gợi.

Hương mùa thu Hà Nội giữa lòng phố núi

Hương mùa thu Hà Nội giữa lòng phố núi

(GLO)- Giữa lòng phố núi của Gia Lai, một gánh xôi cốm mang hương vị mùa thu Hà Nội xuất hiện bên Quảng trường Đại Đoàn Kết. Màu sắc và hương vị của thức quà tinh tế hòa quyện cùng sắc hanh vàng và tiết trời se lạnh, càng làm cho tháng 10 cao nguyên thêm thi vị.