Xung quanh vấn đề này, phóng viên Báo và Phát thanh, Truyền hình Gia Lai đã có cuộc trao đổi với ông Cao Thanh Thương, Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường Gia Lai.
* Thưa ông, giá xăng dầu tăng đang ảnh hưởng như thế nào đến hoạt động sản xuất của nông dân và ngư dân trên địa bàn tỉnh?
- Giá xăng dầu tăng trong tháng 3-2026 đã và đang tác động khá rõ đến hoạt động sản xuất nông nghiệp của nông dân và hoạt động khai thác thủy sản của ngư dân trong tỉnh.
Trong lĩnh vực nông nghiệp, chi phí đầu vào tăng lên đáng kể, đặc biệt là các khâu sử dụng nhiều nhiên liệu như làm đất, bơm tưới, vận chuyển vật tư và tiêu thụ nông sản. Điều này làm giảm lợi nhuận của nông dân, nhất là trong bối cảnh giá nông sản chưa tăng tương ứng. Ngoài ra, giá xăng dầu tăng cũng kéo theo chi phí logistics, vật tư nông nghiệp (phân bón, thuốc bảo vệ thực vật), giống có xu hướng tăng theo.
Đối với hoạt động khai thác thủy sản, chi phí hoạt động cho tàu cá là đối tượng chịu tác động trực tiếp và mạnh mẽ. Nhiên liệu chiếm 50-70% tổng chi phí chuyến biển, nên khi giá xăng dầu tăng sẽ làm giảm hiệu quả khai thác, thậm chí một số tàu cá phải giảm số chuyến ra khơi hoặc hoạt động cầm chừng. Điều này ảnh hưởng đến thu nhập của ngư dân và chuỗi cung ứng thủy sản nói chung.
Thực tế trong quý I-2026, việc điều chỉnh giá xăng dầu từ ngày 7-3-2026-rơi vào thời điểm sau khi phần lớn tàu cá xa bờ đã chuẩn bị chi phí cho các chuyến biển nên tác động đến hoạt động khai thác xa bờ trong quý I chưa quá lớn. Dù vậy, nhóm tàu khai thác gần bờ chịu ảnh hưởng rất lớn; ước tính khoảng 30% tàu phải tạm thời nằm bờ do hiệu quả sản xuất không đảm bảo.
Trong thời gian tới, nếu giá xăng dầu tiếp tục duy trì ở mức cao, đây sẽ là yếu tố gây áp lực trực tiếp đến hoạt động sản xuất, khai thác trên biển cũng như sinh kế của nông dân, ngư dân.
* Trước thực trạng này, Sở Nông nghiệp và Môi trường đã và sẽ triển khai những giải pháp gì để hướng dẫn, hỗ trợ nông dân và ngư dân ứng phó với biến động giá xăng dầu, thưa ông?
- Trước biến động của giá xăng dầu, chúng tôi tập trung triển khai đồng bộ nhiều nhóm giải pháp trọng tâm với mục tiêu giảm chi phí đầu vào, duy trì sản xuất và nâng cao hiệu quả cho nông dân, ngư dân.
Trước hết, Sở tăng cường hướng dẫn kỹ thuật theo hướng tiết kiệm nhiên liệu. Trong sản xuất nông nghiệp, khuyến cáo nông dân đẩy mạnh cơ giới hóa đồng bộ, áp dụng các mô hình tưới tiết kiệm như tưới nhỏ giọt, tưới phun; đồng thời sử dụng giống cây trồng, vật nuôi năng suất cao, thích ứng tốt với điều kiện thực tế nhằm giảm chi phí và nâng cao hiệu quả.
Đối với lĩnh vực khai thác thủy sản, Sở tiếp tục tổ chức lại sản xuất theo hướng duy trì ổn định đội tàu hoạt động trên các vùng biển; đồng thời đẩy mạnh tuyên truyền, vận động ngư dân sử dụng máy móc, thiết bị tiết kiệm nhiên liệu, từng bước đầu tư trang thiết bị hiện đại để giảm phụ thuộc vào năng lượng truyền thống.
Song song đó, Sở chú trọng hỗ trợ ngư dân ứng dụng tiến bộ khoa học-kỹ thuật nhằm nâng cao hiệu quả khai thác và chất lượng sản phẩm. Nhiều công nghệ, thiết bị tiên tiến được khuyến khích áp dụng như thiết bị dò cá bằng sóng siêu âm, máy đo dòng chảy, hệ thống định vị vệ tinh, máy thu lưới-thu câu; đặc biệt là công nghệ khai thác cá ngừ đại dương theo phương pháp của Nhật Bản. Trong khâu bảo quản, việc sử dụng vật liệu cách nhiệt hiệu quả như Polyurethane, cùng các công nghệ lạnh, công nghệ nano… góp phần giảm tổn thất sau thu hoạch, gia tăng giá trị sản phẩm.
Trong bối cảnh giá nhiên liệu tăng cao khiến số lượng tàu thuyền ra khơi có xu hướng giảm, ngành chức năng đang theo dõi sát tình hình sản xuất, kịp thời tham mưu các giải pháp hỗ trợ phù hợp, bảo đảm hoạt động khai thác an toàn, hiệu quả. Đồng thời, đẩy nhanh tiến độ xét duyệt, giải ngân các chính sách hỗ trợ theo quy định, qua đó giúp ngư dân vượt qua khó khăn, yên tâm bám biển, gắn với nhiệm vụ bảo vệ chủ quyền, an ninh quốc phòng.
Cùng với đó, việc đẩy mạnh ứng dụng khoa học công nghệ và chuyển đổi số được xác định là hướng đi lâu dài. Các giải pháp dự báo thời tiết, dự báo ngư trường bằng công nghệ hiện đại sẽ giúp ngư dân chủ động kế hoạch sản xuất, giảm chi phí mỗi chuyến biển; đồng thời từng bước hiện đại hóa đội tàu, hướng tới phát triển khai thác thủy sản bền vững, hiệu quả trong thời gian tới.
* Thưa ông, trong trường hợp giá xăng dầu tiếp tục biến động khó lường và nếu duy trì ở mức cao trong thời gian dài, Sở Nông nghiệp và Môi trường sẽ tham mưu, kiến nghị những cơ chế, chính sách gì với các cấp nhằm hỗ trợ kịp thời cho nông dân, ngư dân ổn định sản xuất và đảm bảo sinh kế?
- Sở đang phối hợp tham mưu UBND tỉnh kiến nghị Trung ương có chính sách hỗ trợ phù hợp, như hỗ trợ nhiên liệu hoặc tín dụng ưu đãi cho nông dân, ngư dân; đồng thời tăng cường kết nối với các ngân hàng để người dân tiếp cận vốn với lãi suất hợp lý.
Một giải pháp quan trọng khác là tăng cường thông tin, tuyên truyền và dự báo thị trường. Ngành sẽ cung cấp kịp thời thông tin về giá cả vật tư, thị trường tiêu thụ trên website Sở Nông nghiệp và Môi trường, tại các cảng cá: Đề Gi, Quy Nhơn, Tam Quan để người dân chủ động điều chỉnh kế hoạch sản xuất.
Trong thời gian tới, Sở Nông nghiệp và Môi trường sẽ tiếp tục theo dõi sát diễn biến giá xăng dầu và tình hình sản xuất để kịp thời có giải pháp phù hợp, nhằm hỗ trợ nông dân, ngư dân ổn định sản xuất và đảm bảo sinh kế.
* Xin cảm ơn ông!
