Nhận diện nguy cơ, chủ động ứng phó
Người lạ yêu cầu gửi hình ảnh riêng tư, tài khoản mạng xã hội gửi tin nhắn đe dọa hay học sinh bị chế giễu, phát tán hình ảnh cá nhân trên mạng là những tình huống cụ thể được đưa ra tại chương trình triển khai chiến dịch “Không một mình” năm 2026 tại Trường THCS Lê Hồng Phong (phường Quy Nhơn) chiều 19-10.
Qua từng tình huống, học sinh được hướng dẫn cách nhận diện nguy cơ, ứng xử phù hợp và tìm kiếm sự giúp đỡ khi bản thân hoặc bạn bè gặp sự cố trên không gian mạng.
Em Lê Thị Ngọc Trân (học sinh lớp 6) chia sẻ: “Sau buổi tuyên truyền, em hiểu rằng không nên quá tin tưởng vào công nghệ và không được cô lập bạn bè. Khi bị bạn bè cô lập, em cần tâm sự với cha mẹ, thầy cô để tìm kiếm sự giúp đỡ”.
Trong khi đó, tại Trường THCS Nguyễn Trãi (xã Ia Rsai), lực lượng Công an tổ chức giao lưu, hỏi đáp với học sinh về cách nhận diện thông tin xấu, độc, phòng ngừa lừa đảo trực tuyến và bảo vệ dữ liệu cá nhân. Qua đó, các em được hướng dẫn cách kiểm chứng thông tin, bảo mật tài khoản, mật khẩu, không cung cấp mã OTP cho người lạ và kịp thời báo với người lớn khi phát hiện dấu hiệu nghi vấn.
Tham gia chương trình với vai trò người có ảnh hưởng trên mạng xã hội (KOL), chị Bùi Thị Mỹ Dân (Dân Bùi Xứ Nẫu, quê Gia Lai, hiện sinh sống tại TP Hồ Chí Minh) chia sẻ: “Người có sức ảnh hưởng cần lan tỏa những thông điệp thiết thực để định hướng cho các bạn trẻ và trẻ em khi tham gia mạng xã hội. Là mẹ của 2 con nhỏ đang trong giai đoạn hình thành nhân cách, tôi nhận thấy mạng xã hội có cả mặt tốt lẫn mặt xấu. Vì vậy, các cháu cần được định hướng đúng đắn để sử dụng mạng an toàn”.
Bên cạnh công tác tuyên truyền, giáo dục kỹ năng, sự đồng hành của gia đình và nhà trường có ý nghĩa quan trọng trong việc phát hiện, hỗ trợ trẻ khi gặp khó khăn. Chị Đinh Thị Mỹ Hằng - Bí thư Đoàn Trường THPT Pleiku (phường Pleiku) cho rằng: Nội dung này cần được duy trì thường xuyên thông qua sinh hoạt lớp, hoạt động Đoàn và ngoại khóa. Qua đó, giáo viên có điều kiện gần gũi, nắm bắt tâm lý học sinh, kịp thời nhận ra những thay đổi bất thường và phối hợp với gia đình để hỗ trợ các em.
Chiến dịch đồng thời lan tỏa phong trào “5 phút cùng em”, khuyến khích cha mẹ, thầy cô dành thời gian lắng nghe trẻ mỗi ngày. Khi được quan tâm, chia sẻ và không bị phán xét, các em sẽ có thêm niềm tin để lên tiếng, tìm kiếm sự giúp đỡ khi gặp nguy cơ, thay vì âm thầm chịu đựng những tổn thương trên không gian mạng.
Chung tay bảo vệ trẻ trên không gian mạng
Chiến dịch “Không một mình” năm 2026 đặt ra yêu cầu kết nối các lực lượng, tổ chức và cộng đồng trong bảo vệ trẻ em, thanh thiếu niên trên không gian mạng. Tại Gia Lai, bên cạnh vai trò nòng cốt của lực lượng Công an và ngành giáo dục, sự tham gia của các tổ chức xã hội, KOL và cơ quan truyền thông góp phần mở rộng phạm vi tiếp cận, đưa thông điệp của chiến dịch đến nhiều nhóm đối tượng.
Theo chị Dương Thị Thu Vân - Thư ký CLB Niềm tin số Gia Lai, điều phối và kết nối cho Liên minh Niềm tin số (DTA), CLB kết nối KOL với cán bộ Công an để đưa nội dung tuyên truyền đến trường học. Trong khi cán bộ chuyên môn cung cấp kiến thức nghiệp vụ, phân tích vụ việc và quy định pháp luật, KOL góp phần truyền tải thông điệp bằng góc nhìn gần gũi, giúp học sinh, phụ huynh và giáo viên cởi mở hơn khi trao đổi. CLB còn xây dựng trang web “Niềm tin số”, phát triển các chuỗi video “5 phút cùng con”, “5 phút đồng hành cùng con”, cập nhật tình huống và cảnh báo thủ đoạn lừa đảo.
“Chúng tôi hướng đến kết nối nhiều lực lượng, phát huy vai trò của các kênh truyền thông trong nâng cao nhận thức, kỹ năng bảo vệ trẻ em trên không gian mạng. Qua đó, giúp các em chủ động phòng tránh rủi ro, gia đình có thêm kiến thức đồng hành, hỗ trợ trẻ khi cần. Thời gian tới, CLB tiếp tục mở rộng mạng lưới, huy động thêm các cơ quan báo chí, truyền thông cùng tham gia lan tỏa thông điệp này” - chị Vân chia sẻ.
Theo Đại tá Phan Thanh Sơn - Trưởng Phòng An ninh mạng (Công an tỉnh), bảo vệ trẻ em, thanh thiếu niên trên không gian mạng đòi hỏi phải chủ động nhận diện những nguy cơ mới, nâng cao hiệu quả phát hiện và xử lý các hành vi xâm hại.
Cùng với đấu tranh, xử lý vi phạm, công tác nắm tình hình, phân tích phương thức, thủ đoạn của các đối tượng cần được chú trọng để tham mưu giải pháp phòng ngừa phù hợp. Qua đó, góp phần bảo vệ các em trước những nguy cơ ngày càng đa dạng trên môi trường mạng.
Bảo vệ trẻ em, thanh thiếu niên trên không gian mạng là nhiệm vụ lâu dài, đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ giữa cơ quan chức năng, nhà trường, gia đình và cộng đồng. Khi các giải pháp phòng ngừa được triển khai đồng bộ, gắn với phát hiện, hỗ trợ và can thiệp kịp thời, những nguy cơ trên môi trường mạng sẽ từng bước được kiểm soát, tạo điều kiện để trẻ em tiếp cận công nghệ an toàn và lành mạnh.
