Theo cơ quan soạn thảo, việc duy trì cả thủ tục thẩm định thiết kế và kiểm tra nghiệm thu PCCC có thể làm tăng thời gian, chi phí thực hiện thủ tục hành chính. Khi chuyển sang cơ chế mới, chủ đầu tư phải chủ động tổ chức nghiệm thu, chịu trách nhiệm về kết quả và tuân thủ các quy định về an toàn cháy, nổ.
Đặc biệt, thủ tục kiểm tra nghiệm thu PCCC của cơ quan Công an đã được bãi bỏ từ ngày 1-7-2026 theo Nghị quyết số 66.18/2026/NQ-CP, có hiệu lực đến hết ngày 28-2-2027. Dự thảo luật lần này tiếp tục hoàn thiện cơ sở pháp lý cho việc cắt giảm thủ tục.
Theo thông tin từ Bộ Công an, việc cắt giảm thủ tục không làm thay đổi trách nhiệm của chủ đầu tư trong bảo đảm an toàn PCCC. Nhà xưởng, khách sạn và các công trình thuộc diện điều chỉnh vẫn phải thực hiện những yêu cầu tương ứng với loại công trình, quy mô và mức độ nguy hiểm cháy, nổ.
Thứ nhất, bảo đảm yêu cầu về thiết kế PCCC. Chủ đầu tư phải thực hiện việc thẩm định thiết kế theo quy định đối với công trình thuộc diện phải thẩm định; tổ chức thi công đúng hồ sơ thiết kế được thẩm định, tiêu chuẩn và quy chuẩn kỹ thuật áp dụng.
Thứ hai, tự tổ chức nghiệm thu PCCC. Chủ đầu tư phải nghiệm thu hoàn thành các hạng mục liên quan đến PCCC theo quy định, bảo đảm hệ thống và phương tiện được lắp đặt đúng thiết kế, đáp ứng yêu cầu kỹ thuật và sẵn sàng hoạt động. Việc không còn thủ tục kiểm tra nghiệm thu của cơ quan Công an không đồng nghĩa với việc được bỏ qua khâu nghiệm thu của chủ đầu tư.
Thứ ba, duy trì các điều kiện an toàn khi vận hành. Cơ sở phải bảo đảm lối thoát nạn, phương tiện chữa cháy, hệ thống báo cháy, chữa cháy và các giải pháp ngăn cháy theo yêu cầu áp dụng đối với công trình. Chủ cơ sở cần tổ chức kiểm tra, bảo trì, bảo dưỡng thiết bị; huấn luyện nghiệp vụ và thực tập phương án chữa cháy, cứu nạn, cứu hộ theo quy định.
Thứ tư, thực hiện khai báo trước khi đưa công trình vào sử dụng. Theo nội dung dự thảo được công bố, sau khi tổ chức nghiệm thu, chủ đầu tư phải khai báo, cập nhật thông tin trên cơ sở dữ liệu PCCC, cứu nạn, cứu hộ và truyền tin báo cháy hoặc thông báo cho cơ quan quản lý chuyên ngành theo quy định trước khi đưa công trình vào hoạt động.
Cơ quan quản lý nhà nước dự kiến tăng cường kiểm tra việc tuân thủ quy định về thiết kế, nghiệm thu và duy trì điều kiện an toàn PCCC; chú trọng các công trình có nguy cơ cháy, nổ cao. Nếu đưa công trình vào sử dụng khi chưa bảo đảm yêu cầu, tổ chức, cá nhân có thể bị xử phạt hành chính hoặc truy cứu trách nhiệm hình sự tùy tính chất, mức độ vi phạm.
