Cứ bắt đầu mùa khô hàng năm, hàng chục cán bộ, chiến sĩ Đội K52 (Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh) lại lên đường thực hiện nhiệm vụ tìm kiếm, quy tập, cất bốc hài cốt liệt sĩ quân tình nguyện và chuyên gia Việt Nam đang còn nằm lại trên đất bạn Campuchia. Đối mặt với muôn vàn khó khăn, song với trách nhiệm của thế hệ hôm nay, hơn 24 năm qua, Đội K52 đã tìm kiếm, quy tập được 1.512 hài cốt liệt sĩ hy sinh tại 3 tỉnh: Ratanakiri, Stung Treng và Preah Vihear (Vương quốc Campuchia) để hồi hương về nước. Riêng trong mùa khô 2024-2025 là 23 hài cốt liệt sĩ.
Hơn 13 năm trực tiếp làm nhiệm vụ trên đất bạn Campuchia, Thượng tá Nguyễn Xuân Toản-Đội trưởng Đội K52, Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh cho biết: Địa bàn mà ngày xưa các bác, các chú bộ đội ta đóng quân thường ở nơi hẻo lánh, xa xôi. Hiện nay do nhiều yếu tố tác động nên địa hình đã thay đổi rất nhiều, việc tìm kiếm hài cốt các liệt sĩ vì thế gặp rất nhiều khó khăn.
“Chính vì vậy, đơn vị phải thường xuyên cử lực lượng xuống tận làng, khum, bản để cùng ăn, cùng ở, cùng làm việc để nắm và nắm thông tin từ người dân địa phương bên nước bạn Campuchia. Khi tổ chức xác minh là đúng hài cốt liệt sĩ thì chúng tôi tiến hành quy tập. Trước khi quy tập liệt sĩ, chúng tôi mời chính quyền địa phương xuống làm việc, rồi tổ chức vẽ sơ đồ, lập biên bản quy tập, biên bản kiểm tra hài cốt liệt sĩ. Đặc biệt, chúng tôi cố gắng lấy được mẫu sinh phẩm từ hài cốt các liệt sĩ để phục vụ công tác giám định AND sau này”-Thượng tá Nguyễn Xuân Toản cho biết thêm.
Để mỗi cán bộ, chiến sĩ Đội K52 yên tâm thực hiện nhiệm vụ trên đất bạn Campuchia, thời gian qua, Ban Chuyên trách tỉnh đã phối hợp chặt chẽ, thường xuyên hội đàm, trao đổi thông tin với chính quyền, ban chuyên trách, lực lượng chức năng và nhân dân tại 3 tỉnh Đông Bắc thuộc Vương quốc Campuchia. Trên cơ sở đó, những vấn đề vướng mắc phát sinh trong quá trình thực hiện tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ trên đất bạn đã nhanh chóng được các bên bàn bạc, tháo gỡ kịp thời.
Vào sáng 23-5, tại Nghĩa trang liệt sĩ huyện Đức Cơ, Tỉnh ủy-HĐND-UBND-Ủy ban MTTQ Việt Nam tỉnh và Ban Chuyên trách tỉnh Gia Lai sẽ trang trọng tổ chức lễ viếng, lễ truy điệu và an táng 23 hài cốt liệt sĩ quân tình nguyện và chuyên gia Việt Nam được Đội K52 (Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh) tìm kiếm, cất bốc và quy tập trong mùa khô 2024-2025 tại các tỉnh Đông Bắc, Vương quốc Campuchia.
Phó Chủ tịch UBND tỉnh Nguyễn Thị Thanh Lịch-Trưởng Ban Chuyên trách tỉnh nhấn mạnh: “Chúng tôi xác định, việc tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ còn nằm lại bên đất bạn Campuchia không chỉ là nhiệm vụ chính trị mà còn là mệnh lệnh từ trái tim. Cho nên chúng tôi bằng mọi biện pháp, phương pháp, quyết tâm khắc phục mọi khó khăn với quyết tâm cao nhất để làm sao sớm tìm được ngày càng nhiều hài cốt các liệt sĩ để đưa về yên nghỉ trong lòng đất Mẹ Việt Nam thân yêu”.
Chiến tranh đã lùi xa, nhưng nỗi đau của các đồng chí, đồng đội, bạn bè và gia đình người thân vẫn luôn day dứt trong lòng khi hài cốt các liệt sĩ vẫn còn nằm lại trên đất nước Campuchia chưa tìm được. Chính vì vậy, thời gian qua, Đảng, Nhà nước, Chính phủ, lực lượng vũ trang và nhân dân 2 đất nước Việt Nam-Campuchia nói chung, tỉnh Gia Lai với các tỉnh: Ratanakiri, Stung Treng, Preah Vihear nói riêng đã có nhiều chủ trương, giải pháp tìm kiếm, quy tập để hồi hương, đưa hài cốt các liệt sĩ về nước.
Nói về trách nhiệm của thế hệ hôm nay nhằm tri ân trước sự hy sinh to lớn của các anh hùng liệt sĩ quân tình nguyện và chuyên gia Việt Nam để đất nước Chùa Tháp “hồi sinh” và phát triển được như ngày hôm nay, Tỉnh trưởng tỉnh Preah Vihear Kim Rứt Thi khẳng định: “Từ xa xưa ông bà ta đã để lại hai câu tục ngữ rất ý nghĩa, đó là: “bạn tốt là người biết giúp đỡ nhau trong lúc hoạn nạn” và “uống nước nhớ nguồn". Đây là hai câu tục ngữ nhằm giáo dục cho thế hệ trẻ chúng ta về sự biết ơn đối với thế hệ cha ông mà chúng ta không bao giờ quên được.
Thông qua công tác quy tập, tìm kiếm hài cốt liệt sĩ đã góp phần thắt chặt hơn nữa tình đoàn kết hữu nghị giữa hai tỉnh Gia Lai-Preah Vihear nói riêng và hai đất nước Việt Nam-Campuchia nói chung".
Phó Tỉnh trưởng Keo Sa Vươn-Trưởng Ban Chuyên trách tỉnh Stung Treng nhấn mạnh: “Nhân dân Campuchia đời đời ghi nhớ công lao to lớn những người bạn Việt Nam trong việc giúp đỡ nhân dân và đất nước Campuchia thoát khỏi chế độ diệt chủng Pol Pot tàn bạo, mang lại cơ hội hồi sinh để đất nước và nhân dân Campuchia có cơ hội phục hồi xây dựng và phát triển đất nước như ngày hôm nay và trong tương lai.
Tôi đề nghị chính quyền các địa phương, các lực lượng chức năng, toàn thể cán bộ nhân viên và các thành viên Ban Chuyên trách tỉnh thời gian tới tiếp tục phối hợp chặt chẽ hơn nữa với Ban Chuyên trách và lực lượng chức năng tỉnh Gia Lai trong công tác tìm kiếm và quy tập hài cốt các liệt sĩ để chúng ta đạt được nhiều kết quả tốt hơn nữa.”.
Trong suốt những năm tháng thực hiện nghĩa vụ quốc tế cao cả, máu đào của các liệt sĩ quân tình nguyện và chuyên gia Việt Nam đổ xuống đã tô thắm Quốc kỳ hai đất nước, viết lên bản hùng ca trường tồn cùng thời gian về tình đoàn kết, hữu nghị Việt Nam-Campuchia. Thế hệ hôm nay, nguyện viết tiếp những trang sử hào hùng mà thế hệ cha anh đi trước đã để lại; không ngừng xây dựng, vun đắp, tô thắm tình đoàn kết hữu nghị Việt Nam-Campuchia “mãi mãi xanh tươi, đời đời bền vững”.
