Đo sai, thu tiền sai phải hoàn trả
Một trong những điểm đáng chú ý nhất của luật mới là quy định rõ trách nhiệm hoàn trả tiền trong trường hợp kết quả đo lường sai lệch dẫn đến việc thu tiền không đúng.
Theo đó, tổ chức, cá nhân đã thu tiền không đúng do kết quả đo sai lệch có trách nhiệm hoàn trả khoản tiền này cho người sử dụng theo quy định của pháp luật.
Đáng chú ý, trường hợp có căn cứ xác định phương tiện đo hoặc phần mềm của phương tiện đo có lỗi chung dẫn đến việc tính toán, thu tiền sai, đơn vị sử dụng kết quả đo để thu tiền không chỉ giải quyết từng trường hợp khiếu nại riêng lẻ mà còn phải chủ động rà soát các giao dịch bị ảnh hưởng để thực hiện nghĩa vụ hoàn trả.
Quy định này có ý nghĩa thiết thực đối với hàng triệu hộ gia đình đang sử dụng điện, nước trên cả nước. Nếu công tơ điện, đồng hồ nước hoặc hệ thống phần mềm đo đếm gặp lỗi, khiến lượng tiêu thụ thực tế bị ghi nhận cao hơn và người dân phải thanh toán vượt số tiền đúng, đơn vị thu tiền phải thực hiện trách nhiệm hoàn trả theo quy định.
Người dân có thêm quyền kiểm tra, yêu cầu cung cấp dữ liệu
Không chỉ được bảo vệ về tài chính, người tiêu dùng còn được bổ sung những quyền quan trọng để chủ động giám sát hoạt động đo lường.
Cụ thể, luật quy định tổ chức, cá nhân có quyền yêu cầu giải trình, kiểm tra lại và đính chính dữ liệu không chính xác có liên quan trực tiếp đến quyền, lợi ích hợp pháp của mình.
Đặc biệt, người tiêu dùng được quyền yêu cầu tổ chức, cá nhân cung cấp hàng hóa, dịch vụ thiết yếu cung cấp hoặc trích xuất dữ liệu đo lường liên quan trực tiếp đến giao dịch của mình. Những dữ liệu này có thể được sử dụng làm chứng cứ khiếu nại, giải quyết tranh chấp hoặc yêu cầu bồi thường thiệt hại theo quy định pháp luật.
Điều này giúp người dân có thêm cơ sở đối chiếu giữa lượng điện, nước thực tế đã sử dụng với số liệu ghi nhận trên hóa đơn thanh toán, thay vì chỉ phụ thuộc vào thông báo của đơn vị cung cấp dịch vụ.
Siết quản lý công tơ, phần mềm đo lường
Luật tăng cường kiểm soát đối với các phương tiện đo có tích hợp phần mềm, hệ thống truyền và quản lý dữ liệu.
Theo đó, luật bổ sung các yêu cầu bảo đảm tính chính xác, toàn vẹn, xác thực và khả năng truy xuất của dữ liệu đo lường. Phần mềm của phương tiện đo phải có cơ chế ngăn ngừa hoặc phát hiện việc can thiệp trái phép, đồng thời ghi nhận dấu vết thay đổi phần mềm, thông số và dữ liệu đo để phục vụ công tác kiểm tra, xác minh khi cần thiết.
Luật cũng nghiêm cấm hành vi cố ý tác động trái phép vào mạng truyền dữ liệu đo, dữ liệu đo lường hoặc hệ thống quản trị dữ liệu nhằm làm gián đoạn, mất hoặc sai lệch kết quả đo.
Bên cạnh đó, việc xây dựng nền tảng số về hoạt động đo lường được đặt ra nhằm hỗ trợ người dân tra cứu thông tin được công khai, gửi kiến nghị, phản ánh và kết nối với cơ quan có thẩm quyền để giải quyết.
