Theo dự thảo nghị định mà Bộ GTVT đang xây dựng, việc kiểm soát khí thải xe máy tại các đô thị bắt đầu được hiện từ năm 2017, chậm hơn 4 năm so với quyết định của Thủ tướng.
 |
| Ảnh minh họa |
Việc làm cấp bách
Theo Cục đăng kiểm Việt Nam, cả nước có khoảng gần 40 triệu chiếc xe máy, trong đó 60% là tập trung ở các khu đô thị lớn. Trong đó, rất nhiều phương tiện đã cũ kỹ nhưng chủ phương tiện vẫn sử dụng gây ô nhiễm môi trường bởi lượng khí thải có các chất độc hại như PM10, CO, HC, Nox… đều vượt ngưỡng cho phép nhiều lần. Đặc biệt, người dân không có thói quen bảo trì, bảo dưỡng xe máy theo định kỳ càng làm khiến tình trạng ô nhiễm thêm nặng nề.
Theo một tính toán của chương trình công nghệ giảm phát khí thải nhà kính Việt Nam do Bộ Công Thương thực hiện, số người tử vong do các nguyên nhân liên quan đến ô nhiễm không khí từ khí thải ôtô, xe máy tại TPHCM khoảng 14 người/ngày vào năm 2015.
Với tính cấp bách như vậy, Thủ tướng Chính phủ đã có Quyết định số 909/QĐ-TTg ngày 17.6.2010, đặt mục tiêu giai đoạn 2010-2013 sẽ kiểm soát khí thải đối với xe máy trên 10 năm tuổi ở TPHCM và Hà Nội. Tuy nhiên, sau hơn 1 năm so với mục tiêu trong quyết định 909, công tác kiểm soát khí thải xe máy ở đô thị vấn đang ở giai đoạn chuẩn bị.
“Thực hiện kiểm soát khí thải xe máy có vai trò rất lớn của chính quyền địa phương, cũng như của mỗi người dân nhưng nhận thức của chúng ta chưa cao nên khi làm về vấn đề này tôi biết vô cùng khó khăn”, ông Chu Mạnh Hùng, Vụ trưởng Vụ Môi trường (Bộ GTVT) chia sẻ.
Cơ quan quản lý đang dự thảo
Theo ông Nguyễn Hữu Trí, Phó Cục trưởng Cục Đăng kiểm Việt Nam, dự thảo Nghị định về về kiểm soát khí thải xe mô tô, xe gắn máy tham gia giao thông tại các TP. lớn đề ra lộ trình, từ ngày 1.7.2017 xe mô tô, xe gắn máy tham gia giao thông trên địa bàn TP. Đà Nẵng phải được kiểm định đạt tiêu chuẩn khí thải.
Đối với 4 TP. lớn gồm Hà Nội, Hải Phòng, TPHCM và Cần Thơ, tất cả xe mô tô, xe gắn máy lưu thông trên địa bàn phố phải được kiểm định đạt tiêu chuẩn khí thải từ 1.7.2018 đối với xe có niên hạn sử dụng trên 10 năm và từ 1.7.2019 với các xe còn lại. Chu kì kiểm định tiêu chuẩn khí thải 1 năm/lần.
Điểm mới trong dự thảo nghị định là công tác kiểm định khí thải sẽ được thực hiện tại các đại lý, cửa hàng bán xe mô tô, xe gắn máy, có thu phí.
“Theo thống kê, chỉ tính riêng 5 nhà sản xuất xe mô tô, xe gắn máy lớn là Honda, Yamaha, SYM, Piaggio và Suzuki đã có hệ thống lên đến 1.526 đại lý trên cả nước. Các đại lý này có mặt bằng, đội ngũ kĩ thuật viên, nhân viên có kỹ năng, kết hợp bảo hành bảo dưỡng nên sẽ đủ khả năng đáp ứng nhu cầu kiểm định số lượng xe máy hiện nay, đảm bảo thực hiện theo đúng lộ trình đề ra”, ông Nguyễn Hữu Trí cho biết.
Thủ tục kiểm tra khí thải xe máy mất khoảng 10 phút/xe. Nếu phát hiện bộ phận nào là nguyên nhân gây nên khí thải vượt mức cho phép thì nhân viên kiểm định sẽ tư vấn với người sử dụng xe để thay thế.
Về vấn đề chế tài nếu như người dân không chịu đưa xe đi kiểm định khí thải, ông Nguyễn Hữu Trí cho biết sẽ tiếp tục xây dựng dự thảo về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực giao thông đường bộ đối với hành vi vi phạm về kiểm soát khí thải ôtô, xe máy. Cụ thể, các xe máy sau khi kiểm định khí thải xong sẽ được dán tem hoặc giấy chứng nhận, nếu không xuất trình được những loại chứng nhận này sẽ bị xử phạt hành chính.
Tuy nhiên, theo ông Chu Mạnh Hùng, mặc dù việc kiểm soát khí thải là việc cần thiết hiện nay nhưng với 40 triệu xe máy, tương ứng với khoảng 60 triệu lái xe, liệu họ có đồng thuận không cũng đang là vấn đề phải tính đến.
“Người dân kêu chuyện “phí chồng phí, thuế chồng thuế” mà bây giờ chúng ta đưa ra việc kiểm soát khí thải họ lại mất thêm một loại phí thì phản ứng sẽ thế nào? Vì vậy, bây giờ phải giải thích rõ sự cần thiết của giảm phát thải khí để nhận được sự đồng thuận của nhân dân”, ông Chu Mạnh Hùng nói.
Theo Phan Trang (Chinhphu.vn)
