(GLO)- Với sự tích cực vào cuộc của cả hệ thống chính trị trong việc thực hiện chính sách dân số-kế hoạch hóa gia đình (KHHGĐ), chất lượng dân số của tỉnh Gia Lai đã có sự chuyển biến rõ rệt. Thời gian tới, tỉnh triển khai các giải pháp nhằm nâng cao chất lượng dân số và duy trì giảm mức sinh.
Duy trì giảm mức sinh
Ea Lũh (xã Nghĩa Hưng, huyện Chư Păh) từng nổi tiếng là làng “siêu đẻ”. Năm 2018, làng có 120 hộ thì có hơn 800 khẩu. Nguyên nhân do các gia đình trong độ tuổi sinh đẻ rất ngại sử dụng các biện pháp tránh thai. Vì sinh nhiều con nên đói nghèo cứ bám riết lấy ngôi làng người Xê Đăng này.
Bà Trần Thị Thanh Nga-cán bộ Trạm Y tế xã Nghĩa Hưng-cho biết: Để giúp làng Ea Lũh giảm mức sinh, chúng tôi phối hợp với già làng, trưởng thôn tuyên truyền, vận động theo nhóm nhỏ. Đặc biệt, qua những lần chị em đi khám thai định kỳ, tiêm chủng hàng tháng cho con, chúng tôi hướng mục tiêu tuyên truyền vào các nội dung: mất cân bằng giới tính khi sinh, giảm tỷ lệ sinh con thứ ba, sàng lọc trước và sau sinh… Từ đó, mỗi gia đình trong độ tuổi sinh đẻ được tiếp cận với nhiều phương pháp truyền thông, dần thay đổi hành vi, ý thức và thực hiện chính sách dân số.
Mới 24 tuổi nhưng chị A Theo (làng Ea Lũh) đã có đến 4 đứa con. Thế mà vợ chồng chị còn có ý định sinh thêm. Khi biết chuyện, cộng tác viên dân số, y tế thôn đến tận nhà gặp gỡ, trao đổi nói rõ mối lo sinh nhiều con, sinh dày ảnh hưởng đến sức khỏe, cuộc sống và tương lai sau này như thế nào. Chị A Theo nhờ đó mà hiểu ra: “Nhờ cán bộ tuyên truyền nên mình biết áp dụng biện pháp tránh thai bằng que cấy. Mình thấy sức khỏe bình thường khi dùng biện pháp này”.
Theo bà Thái Thị Hạnh Trang-Trưởng phòng Dân số (Trung tâm Y tế huyện Chư Păh), nhờ áp dụng các giải pháp tuyên truyền phù hợp nên nhận thức của người dân được nâng lên, công tác dân số-KHHGĐ đạt kết quả khả quan. Hiện tỷ lệ vợ chồng trong độ tuổi sinh đẻ thực hiện các biện pháp tránh thai của huyện đạt gần 70%. Hàng năm, huyện thực hiện chiến dịch truyền thông lồng ghép cung cấp dịch vụ chăm sóc sức khỏe sinh sản-KHHGĐ đến các xã có tỷ lệ sinh cao. “Mục tiêu của chiến dịch là tăng cường các hoạt động tuyên truyền, vận động nhằm nâng cao nhận thức của người dân về chính sách dân số và phát triển. Áp dụng linh hoạt các biện pháp truyền thông nhóm nhỏ, trao đổi trực tiếp, kết quả thu được rất khả quan, duy trì mức giảm sinh theo mục tiêu đề ra”-bà Trang thông tin.
Còn bà Mai Thị Tuyết Yến-cán bộ phụ trách Phòng Dân số (Trung tâm Y tế huyện Đức Cơ) thì cho hay: Vận động người dân thực hiện chính sách dân số không chỉ là nhiệm vụ của đội ngũ cộng tác viên dân số mà còn là trách nhiệm của các hội, đoàn thể. Nhờ đó, nhiều biện pháp khó vận động như đặt vòng, tiêm thuốc tránh thai đều vượt chỉ tiêu đề ra. Tỷ lệ sinh con thứ 3 trở lên giảm theo từng năm.
 |
| Cán bộ dân số xã Ia Kly (huyện Chư Prông) tuyên truyền cho người dân về chính sách dân số. Ảnh: Đinh Yến |
Nâng cao chất lượng dân số
Bên cạnh duy trì giảm mức sinh, thời gian qua, huyện Chư Prông còn có nhiều nỗ lực nâng cao chất lượng dân số. Bà Phạm Thị Nhàn-Trưởng phòng Dân số (Trung tâm Y tế huyện Chư Prông) cho hay: Toàn huyện có 18.420 phụ nữ 15-49 tuổi có chồng thực hiện các biện pháp tránh thai. Để có kết quả này, huyện đã đẩy mạnh tuyên truyền Pháp lệnh Dân số; tác hại của tảo hôn, hôn nhân cận huyết thống, hệ lụy mất cân bằng giới tính khi sinh, chăm sóc sức khỏe sinh sản, sàng lọc trước sinh và sàng lọc sơ sinh… “Hàng năm, chúng tôi tổ chức hàng trăm buổi nói chuyện chuyên đề, chiếu phim chuyên đề tuyên truyền các chính sách dân số; làm mẹ an toàn; các mô hình, đề án về phát triển dân số. Huyện đã xây dựng mô hình “Nâng cao chất lượng dân số dân tộc ít người” tại 10 xã; 10 mô hình “Chăm sóc sức khỏe người cao tuổi tại cộng đồng” và 2 mô hình “Tư vấn và khám sức khỏe tiền hôn nhân” tại 20 xã, thị trấn”-bà Nhàn thông tin.
Trao đổi với P.V, ông Vương Nhật-Phó Chi cục trưởng Chi cục Dân số-KHHGĐ-cho biết: Công tác dân số trên địa bàn tỉnh chuyển từ Dân số-KHHGĐ sang dân số và phát triển. Trong đó, 2 vấn đề quan tâm nhất là nâng cao chất lượng dân số và duy trì giảm mức sinh. Để nâng cao chất lượng dân số, tỉnh sẽ tiếp tục quan tâm đến 3 vấn đề thể-trí-tâm. Làm được 3 vấn đề này chính là đảm bảo chất lượng bữa ăn hàng ngày, việc làm ổn định và tinh thần thoải mái. “Vì vậy, sự quan tâm của cả hệ thống chính trị, nhân rộng triển khai các mô hình, đề án nâng cao chất lượng dân số, phù hợp với điều kiện, đặc thù của từng vùng, ưu tiên vùng đồng bào dân tộc thiểu số là rất cần thiết”-ông Nhật bày tỏ.
ĐINH YẾN
