Trên các lô cao su trải dài của Tây Nguyên, mỗi lần cạo mủ đều đòi hỏi sự chính xác đến từng đường dao. Công việc tưởng chừng quen thuộc ấy lại là thước đo tay nghề của những công nhân nhiều năm gắn bó với vườn cây. Từ sự rèn luyện bền bỉ và kỷ luật nghiêm ngặt, nhiều công nhân đã vinh dự nhận danh hiệu “Bàn tay vàng khai thác mủ”. Họ không chỉ đạt năng suất cao mà còn góp phần giữ vững chất lượng và uy tín của doanh nghiệp.
Chúng tôi đến Đội sản xuất Ia H’Lốp (Công ty TNHH MTV Cao su Chư Sê) vào một sáng đầu tháng 11. Hai bên đường, những hàng cao su xanh thẳm nối dài. Dọc các con lô thẳng tắp, hàng trăm công nhân đang khẩn trương trút mủ.
Hòa trong nhịp lao động khẩn trương của nông trường, chị Phan Thị Thành (SN 1989, trú thôn 2, xã Ia Ko) cũng tất bật với công việc. Thấy chúng tôi ghé thăm, chị Thành ngơi tay rồi mời khách vào nhà trò chuyện. Vừa rót trà, chị vừa kể về hành trình đến với nghề: “Tôi sinh ra trong gia đình thuần nông ở Thái Hòa (tỉnh Nghệ An). Quanh năm bám chặt với ruộng đồng nên cuộc sống của gia đình chẳng mấy khấm khá. Năm 2007, tôi rời quê vào Gia Lai mong tìm được công việc”.
Nhờ bản tính chịu thương chịu khó, khi vào làm công nhân, chị Thành nhanh chóng thích nghi với nhịp lao động vất vả. Hàng năm, chị đều hoàn thành tốt từng phần việc được giao như: Chăm sóc vườn cây, phòng chống cháy, cạo cây, trút mủ… Năm 2024, chị tham hội thi thợ giỏi khai thác mủ cao su của công ty và xuất sắc đạt danh hiệu “Bàn tay vàng”.
Hiện nay, chị Thành được giao chăm sóc 3 ha với khoảng 1.600 cây cao su và luôn giữ năng suất ổn định. Riêng năm 2024, chị vượt khoán hơn 10%. Chị chia sẻ: “Mình vẫn tiếp tục rèn tay nghề, học hỏi những người đi trước để làm tốt hơn từng ngày và đạt hiệu quả cao nhất”.
Tại Công ty TNHH MTV Cao su Chư Prông, nhắc đến nữ công nhân khai thác mủ giỏi, nhiều người nghĩ ngay đến chị Lê Thị Hồng Hạnh (SN 1991, trú xã Chư Prông). Tiếp chuyện chúng tôi, chị Hạnh cho hay hiện vợ chồng đều là công nhân của công ty, riêng chị đã gắn bó với nghề cạo mủ từ năm 2013.
Nhận thức rõ trách nhiệm của mình, chị Hạnh luôn đặt mục tiêu hoàn thành và vượt sản lượng khoán lên hàng đầu. Nghề cạo mủ vốn nặng nhọc, phụ thuộc thời tiết và đòi hỏi người thợ phải làm chủ từng thao tác.
Sản lượng là yếu tố quyết định thu nhập nên chị luôn giữ ngày công đầy đủ, tuân thủ quy trình kỹ thuật, tận thu tối đa lượng mủ tạp. Nhờ kiên trì rèn luyện, năm nào chị cũng hoàn thành vượt kế hoạch. Hiện chị đang nhận cạo 4 ha cao su. Hằng năm, chị vượt khoảng 8% kế hoạch. Để đạt được con số này, chị đã dành hàng giờ học hỏi kỹ thuật mới, mày mò từng thao tác khó để nắm chắc nguyên tắc, rèn luyện từng đường cạo đến khi thuần thục.
Ông Trần Thái Sơn - Tổng Giám đốc Công ty TNHH MTV Cao su Chư Prông - nhìn nhận: “Cây cao su đạt năng suất cao không chỉ đến từ đất tốt hay kỹ thuật chăm sóc, mà còn nhờ những bàn tay thạo nghề, cần mẫn và tâm huyết của công nhân”.
Không chỉ những người công nhân gắn bó hàng chục năm mới trở thành người thợ cạo mủ cao su giỏi. Ở nhiều đơn vị, lớp công nhân trẻ liên tục trau dồi tay nghề, chủ động tiếp cận kỹ thuật và mạnh dạn đổi mới phương pháp làm việc. Nhờ đó, họ không chỉ đạt nhiều danh hiệu danh giá, mà còn góp phần nâng cao sản lượng cho công ty.
Dù mới 32 tuổi, song anh Phữi (công nhân Công ty TNHH MTV Cao su Mang Yang) đã hai lần đạt danh hiệu “Bàn tay vàng” (năm 2022 và 2024) nhờ khả năng tiếp cận kỹ thuật nhanh nhạy và tinh thần học hỏi không ngừng.
Từ nhỏ, thấy anh trai có công việc ổn định khi làm công nhân khai thác mủ cao su, Phữi đã nuôi ước mơ được theo nghề của anh. Tròn 18 tuổi, anh nộp hồ sơ xin vào làm công nhân tại Công ty TNHH MTV Cao su Mang Yang. Những ngày đầu, anh chỉ đảm nhận nhiệm vụ trút mủ. Sau thời gian quan sát, học hỏi từ đồng nghiệp và cán bộ kỹ thuật, anh dần được tin tưởng giao đứng vào vị trí khai thác.
Nhờ sự nỗ lực đó, nhiều năm liền, anh đều đạt và vượt sản lượng khoán, mỗi năm vượt mức 120-130%. Từ mức thu nhập chỉ khoảng 2 triệu đồng/tháng khi mới vào nghề, đến nay, chàng công nhân người Jrai duy trì bình quân trên 12 triệu đồng/tháng, đủ để chăm lo cho gia đình và ổn định cuộc sống lâu dài.
Không chỉ giỏi nghề, anh Phữi còn là tấm gương lao động tiêu biểu của công nhân người DTTS tại đơn vị. Anh luôn sẵn sàng hỗ trợ đồng nghiệp trẻ, chia sẻ kinh nghiệm và động viên những người mới vào nghề cùng vững tay làm việc.
Chúng tôi đến Đoàn Kinh tế - Quốc phòng 74 (Binh đoàn 15) vào một chiều nắng Tây Nguyên vàng quạch. Trên con đường đất đỏ hun hút, đội trưởng Đội 15 vừa dẫn đường vừa kể cho chúng tôi nghe về người công nhân Trần Văn Hải - một trong những “cây đa, cây đề” của đơn vị, với bảng thành tích đáng nể.
Sau hơn 20 phút len lỏi giữa những lô cao su, chúng tôi gặp anh Hải đang cặm cụi sửa lại máng che mưa. Anh hồ hởi đưa tay chỉ về hàng cao su dài tít tắp: “Đây là những lô cao su mình nhận khoán chăm sóc và khai thác”.
Anh Hải vào làm công nhân tại Đoàn Kinh tế - Quốc phòng 74 từ năm 2001. Hơn 23 năm gắn bó, anh có 4 năm chăm sóc cao su và 19 năm là thợ khai thác.
Trong lao động, anh luôn ghi nhớ từng quy trình kỹ thuật như: làm cỏ, bón phân, gắn máng, khai thác đúng quy trình, kỹ thuật, giao nộp sản phẩm đúng quy định, chú trọng chất lượng mủ qua việc vệ sinh bát hứng, máng dẫn, thùng chứa… Nhờ sự tỉ mỉ ấy, vườn cây do anh quản lý luôn tăng năng suất qua từng năm. Anh Hải được nhiều cán bộ kỹ thuật nhận xét là tay nghề ổn định, kỹ thuật vững. Bình quân mỗi tháng, anh thu nhập hơn 8,6 triệu đồng.
Ngoài giờ làm ở đơn vị, vợ chồng anh còn trồng được 2 ha cao su và 3 ha cà phê xen điều, cho thu nhập gần tỷ đồng/năm sau khi trừ chi phí. Tranh thủ thời gian rảnh rỗi, người công nhân cải tạo vườn tạp, trồng rau, nuôi gà vịt, trồng cây ăn trái. Nhờ kinh tế ổn định, gia đình anh đã xây được nhà và chăm lo chu đáo cho hai con ăn học. Nhiều năm liền, gia đình anh được công nhận “Gia đình văn hóa”.
Không chỉ giỏi sản xuất, anh Hải còn là người đi đầu trong công tác dân vận. Từ năm 2006, anh tham gia mô hình “Gắn kết hộ”, kết nghĩa với gia đình anh Rơ Lan Binh (làng Bía, xã Ia Chía). Tình cảm gắn bó giữa hai gia đình đến nay như anh em ruột thịt. Bên cạnh đó, anh còn hướng dẫn bà con trồng điều, trồng rau, làm hố rác, giữ vệ sinh, ăn chín uống sôi, đồng thời tuyên truyền chủ trương, pháp luật. Với những đóng góp bền bỉ, anh Hải đã 8 năm liền đạt danh hiệu “Chiến sĩ thi đua cơ sở” cùng nhiều phần thưởng từ các cấp.
Rời Đoàn 74, chúng tôi xuôi về Công ty TNHH MTV Cao su Chư Păh để gặp anh Nguyễn Hữu Thành (SN 1990), là một trong những gương mặt trẻ nổi bật của ngành cao su Gia Lai. Anh Thành được biết đến với bảng thành tích ấn tượng như: giải Ba hội thi thợ giỏi ngành cao su; ba lần đạt danh hiệu “Bàn tay vàng” vào các năm 2016, 2020 và 2024.
Đi giữa lô cao su đang độ xanh, anh Thành chia sẻ với chúng tôi nhiều bí quyết của nghề như: kỹ thuật cạo không hao dăm, độ sâu chuẩn xác để vừa bảo vệ thân cây, vừa tối ưu sản lượng; phương pháp canh mủ theo từng thời điểm sinh trưởng; cách giữ nhịp dao cạo ổn định để không mất độ liền mạch.
Theo anh Thành, nghề cạo mủ không khó, song để đạt sản lượng mủ cao đòi hỏi sự kiên trì và đôi bàn tay khéo léo. Ngoài tay nghề, anh còn dành nhiều thời gian quan sát vườn cây, cẩn thận ghi chép lại tình trạng từng lô để kịp thời báo cáo đội trưởng khi có bất thường. “Cây cao su cũng như con người, cây khỏe thì mình mới khai thác được nhiều mủ”, anh Thành cho biết.
Với kỹ thuật cạo chuẩn xác, đường dao sắc – đều – đúng quy trình, những thợ khai thác mủ giỏi hay bàn tay vàng không chỉ khai thác được sản lượng cao mà còn giữ gìn sức cây, đảm bảo chu kỳ kinh doanh bền vững.
Nhiều công nhân đạt danh hiệu “Bàn tay vàng” liên tục qua các năm đã trở thành tấm gương về tay nghề, kỷ luật và tinh thần yêu nghề, góp phần đưa thương hiệu cao su của địa phương ngày càng khẳng định vị thế trên thị trường.
