Từ yêu cầu thực tiễn
Nhiều năm qua, phong trào võ cổ truyền tỉnh phát triển khá mạnh với hơn 200 CLB, võ đường và đông đảo võ sinh tham gia tập luyện thường xuyên. Tuy nhiên, phần lớn hồ sơ võ sinh, HLV, dữ liệu thi thăng cấp, hệ thống bài quyền hay thông tin hoạt động của các CLB vẫn được lưu trữ thủ công bằng giấy tờ.
Võ sư cao cấp Phan Thị Diệu Hằng - Chánh Văn phòng Liên đoàn Võ thuật cổ truyền tỉnh - cho biết: “Trước đây, mỗi lần cần rà soát hồ sơ võ sinh hoặc thống kê hoạt động của các đơn vị, chúng tôi phải tổng hợp thủ công từ nhiều nguồn khác nhau. Điều này vừa mất thời gian, vừa dễ xảy ra sai sót. Khi số lượng CLB ngày càng tăng thì việc áp dụng công nghệ để khắc phục hạn chế này là điều tất yếu”.
Võ cổ truyền có nhiều bài quyền, kỹ thuật được truyền dạy theo hình thức truyền khẩu. Nếu không sớm xây dựng hệ thống dữ liệu số, nguy cơ thất lạc tư liệu, sai lệch kỹ thuật hoặc khó kiểm chứng thông tin chuyên môn sẽ ngày càng lớn.
Võ sư Văn Xuân Toàn - Chủ nhiệm võ đường Văn Xuân Thông (phường Pleiku) chia sẻ: “Nhiều bài quyền cổ hiện nay chỉ còn một số võ sư lớn tuổi nắm giữ. Nếu không sớm ghi hình, số hóa và lưu trữ thì nguy cơ mai một cao. Tôi nghĩ chuyển đổi số sẽ giúp bảo vệ những giá trị nguyên gốc tốt hơn”.
Điểm đáng chú ý của quá trình số hóa võ cổ truyền không nằm đơn thuần ở việc chuyển hồ sơ giấy sang dữ liệu điện tử, mà quan trọng hơn là tạo ra “kho lưu trữ di sản” bằng công nghệ hiện đại. Thông qua hình ảnh, video, dữ liệu kỹ thuật số, các bài quyền, bài binh khí, kỹ thuật đặc trưng hay phương pháp huấn luyện truyền thống có thể được lưu giữ một cách khoa học và lâu dài.
Đây là giải pháp hữu hiệu nhằm hạn chế tình trạng “tam sao thất bản” trong quá trình truyền dạy. Việc số hóa dữ liệu còn giúp dễ dàng quảng bá võ cổ truyền rộng rãi hơn đến cộng đồng trong và ngoài nước.
Những kết quả bước đầu
Từ năm 2024 đến nay, Liên đoàn Võ thuật cổ truyền tỉnh đã phối hợp với Sở Văn hóa - Thể thao và Du lịch bước đầu thực hiện một số nội dung số hóa võ cổ truyền, đang cho thấy hiệu quả tích cực. Cụ thể, hiện nay đã có 175 võ đường, CLB võ cổ truyền trên địa bàn tỉnh được cập nhật thông tin trên nền tảng bản đồ số tại: voduongbinhdinh.vr360.com.vn.
Bên cạnh đó, 5 lò võ tiêu biểu trong biểu diễn võ cổ truyền Bình Định được cập nhật video giới thiệu, 3 lò võ tiêu biểu được ứng dụng công nghệ VR360 quay toàn cảnh giúp người xem có thể trải nghiệm thực tế ảo.
Trong công tác theo dõi chuyên môn và lưu trữ dữ liệu hoạt động võ cổ truyền, hiện nay được cập nhật thông tin qua website - vothuatbinhdinh.vn. Đáng chú ý, thời gian qua, Liên đoàn Võ thuật cổ truyền tỉnh đã triển khai xây dựng quy chế chuyên môn, đồng thời từng bước chuẩn hóa thông tin của các CLB, võ sư, HLV và võ sinh trên nền tảng số.
Mỗi võ đường, CLB sẽ được cấp một tài khoản, thông qua đó có thể tự cập nhật trên hệ thống và chuyển gửi Liên đoàn Võ thuật tỉnh kiểm tra, xét duyệt. Bước đầu cũng đã có một số võ đường, CLB ứng dụng nền tảng số để quản lý dữ liệu võ sinh, theo dõi quá trình tập luyện, cập nhật hồ sơ thi đẳng cấp, cũng như lưu trữ hệ thống bài quyền dưới dạng hình ảnh và video tư liệu.
Một trong những lợi ích rõ nét của số hóa là góp phần xây dựng môi trường hoạt động võ thuật minh bạch và chuyên nghiệp hơn. Các đơn vị chuyên môn có thể dễ dàng cập nhật dữ liệu võ sinh, chứng chỉ HLV, theo dõi quá trình đào tạo và kiểm tra điều kiện hoạt động của các CLB. Điều này giúp hạn chế tình trạng hoạt động tự phát, thiếu chuyên môn hoặc đào tạo không đúng quy định.
Việc xây dựng hệ thống thông tin về võ sư, HLV, võ sinh trên nền tảng số cũng đã giúp đơn giản hóa thủ tục hành chính khi họ đăng ký tham gia các giải võ thuật cấp tỉnh. Bên cạnh đó, việc ứng dụng công nghệ còn giúp nâng cao hiệu quả tổ chức các kỳ thi chuyên môn và hoạt động phong trào võ cổ truyền.
Võ sinh Nguyễn Hồ Ngọc Như - võ đường Phi Trung Quyền (xã Tuy Phước) chia sẻ: “Giới trẻ tiếp cận công nghệ rất nhanh. Võ cổ truyền có thêm nền tảng học tập và tra cứu trực tuyến thông tin cần thiết thì sẽ góp phần thu hút hơn thanh thiếu niên tìm hiểu, tập luyện”.