Mới đây, Malaysia trở thành quốc gia thứ hai trong khu vực ban hành quy định cấm trẻ em dưới 16 tuổi sử dụng mạng xã hội, sau Indonesia.
Theo thông báo của Ủy ban Truyền thông và Đa phương tiện Malaysia (MCMC), từ ngày 1-6 tới, trẻ dưới 16 tuổi sẽ không được đăng ký tài khoản trên các nền tảng như Facebook, Instagram, TikTok hay YouTube.
Các nền tảng này buộc phải triển khai cơ chế xác minh độ tuổi thông qua giấy tờ hợp pháp hoặc hệ thống định danh điện tử nhằm ngăn người dùng chưa đủ tuổi truy cập.
Giới chức Malaysia cho rằng biện pháp này nhằm bảo vệ trẻ em khỏi nội dung độc hại, hành vi quấy rối trực tuyến, lừa đảo và nguy cơ nghiện mạng xã hội. Ngoài xác minh độ tuổi, các nền tảng còn phải xây dựng cơ chế báo cáo nội dung độc hại rõ ràng, đồng thời áp dụng các tính năng an toàn phù hợp với từng nhóm tuổi.
Trước Malaysia, Indonesia là quốc gia Đông Nam Á đầu tiên thực thi lệnh cấm trẻ dưới 16 tuổi sử dụng mạng xã hội trên phạm vi toàn quốc. Quy định có hiệu lực từ cuối tháng 3-2026, yêu cầu các nền tảng “rủi ro cao” như TikTok, Facebook, Instagram, YouTube, X hay Roblox phải vô hiệu hóa tài khoản của người dùng chưa đủ tuổi.
Chính phủ Indonesia cho rằng trẻ em đang phải đối mặt với hàng loạt nguy cơ trên không gian mạng như bắt nạt trực tuyến, lạm dụng tình dục, lừa đảo và nghiện thiết bị số. Báo cáo của cơ quan chức năng nước này cho thấy Indonesia nằm trong nhóm quốc gia có tỷ lệ lạm dụng trẻ em trên mạng cao hàng đầu thế giới.
Không chỉ Đông Nam Á, làn sóng siết quản lý trẻ em dùng mạng xã hội đang lan rộng trên toàn cầu. Australia là quốc gia đầu tiên ban hành lệnh cấm diện rộng với trẻ dưới 16 tuổi từ cuối năm 2025. Sau đó, nhiều nước như Hy Lạp, Anh, Pháp hay Tây Ban Nha cũng bắt đầu xem xét hoặc triển khai các quy định tương tự.
Tuy nhiên, việc thực thi các lệnh cấm vẫn gây nhiều tranh cãi. Một số khảo sát tại Australia cho thấy phần lớn thanh thiếu niên vẫn tìm cách vượt rào để tiếp tục sử dụng mạng xã hội bằng cách khai sai tuổi, dùng VPN hoặc nhờ người lớn tạo tài khoản hộ.
Dù còn nhiều ý kiến trái chiều, xu hướng kiểm soát trẻ em sử dụng mạng xã hội được xem là nỗ lực của các chính phủ nhằm bảo vệ thế hệ trẻ trước những “mặt tối” ngày càng phức tạp của môi trường số.