.
.
(GLO)- Hình ảnh người đồng bào dân tộc bản địa trên địa bàn tỉnh Gia Lai hằng ngày chăm chỉ, say sưa bên khung cửi, biến tấu với sợi chỉ màu hay tỉ mỉ cùng tre, nứa để tạo ra những loại nhạc cụ dân tộc trầm bổng vang xa luôn là bức tranh tuyệt đẹp lấy lòng du khách khi có dịp đến thăm làng. Bên cạnh là nghề nuôi sống gia đình, đó còn là hình thức gìn giữ, phát huy nghề truyền thống ông cha đã để lại vốn là bản sắc của cộng đồng. 
 
 
Nghệ nhân Rơ Châm H'Mut (62 tuổi) đang truyền dạy cách chế tác và thẩm âm bộ đàn T'rưng cho con cháu. Ảnh: Võ Thanh Thảo
Nghệ nhân Rơ Châm H'Mut (62 tuổi) đang truyền dạy cách chế tác và thẩm âm bộ đàn T'rưng cho con cháu. Ảnh: Võ Thanh Thảo
 
Có thể nói, Rơ Châm H’Mút là nghệ nhân đa tài của làng MRông Yố 2, xã Ia Ka, huyện Chư Păh, tỉnh Gia Lai. Ngoài chơi chiêng, chỉnh chiêng và thường xuyên truyền dạy lại cho thế hệ sau, ông còn dành tình yêu cho các loại tre, nứa, lồ ô…Từ những chất liệu này, ông đã tạo nên nhiều loại nhạc cụ góp phần tạo nên thương hiệu cho bản sắc Tây Nguyên nói chung và cộng đồng dân tộc Jrai nói riêng. Nghệ nhân Rơ Châm H’Mút hầu như am tường từ cách làm, âm thanh đến nhạc điệu từ đàn T’rưng đến đàn Goong, đàn bầu, Krông put, đàn Kơ ní… Với khả năng cảm thụ âm nhạc trời phú, ông chơi thành thục nhiều bài nhạc cổ, bài dân ca truyền thống đến những tác phẩm do ông tự sáng tác từ niềm cảm hứng và tình yêu bất tận với âm nhạc dân tộc.
 
Anh Thin cùng thanh niên làng Breng đang miệt mài tạo ra những chiếc cối gỗ bên góc sân. Ảnh: Võ Thanh Thảo
Anh Thin cùng thanh niên làng Breng đang miệt mài tạo ra những chiếc cối gỗ bên góc sân. Ảnh: Võ Thanh Thảo
 
Chiếc cối gỗ-một trong những vật dụng thân thuộc trong đời sống của người dân bản địa Tây Nguyên. Theo nếp sống ngàn xưa, từ hạt gạo, bắp, lá mì, lá đu đủ đến những trái ớt, hạt tiêu... đều được giã qua miệng cối. Chính vì thế mà chiếc cối, âm thanh tiếng chày nhịp nhàng là những gì thân thương gắn với cuộc sống của mỗi người dân sinh ra và lớn lên từ làng. Từ những khối gỗ tròn, dân làng Breng, xã Ia Pết, huyện Đak Đoa, tỉnh Gia Lai với sự cẩn thận và thạo nghề của mình đã tạo nên những chiếc cối gỗ vừa phục vụ cho bà con dân làng còn xuất bán ra ngoài, góp phần hồi sinh một nghề truyền thống cha ông truyền lại.
 
Tượng gỗ dân gian, một sản phẩm nghệ thuật độc đáo cần gìn giữ. Ảnh: Võ Thanh Thảo
Tượng gỗ dân gian, một sản phẩm nghệ thuật độc đáo cần gìn giữ. Ảnh: Võ Thanh Thảo
 
Từ những dụng cụ thô sơ như rìu, rựa, dao, đục…, bằng khối óc sáng tạo và đôi tay khéo léo, các nghệ nhân đã sáng tạo nên những tượng gỗ mô phỏng từ cuộc sống đời thực đến tính phồn thực trong đời sống con người. Tượng gỗ vừa là tác phẩm nghệ thuật vừa là sản phẩm mang ý nghĩa tâm linh, mang tính xã hội và cộng đồng sâu sắc.
 
Một chiếc gùi hai lớp độc đáo dân làng Ngơm Thung tạo ra. Ảnh: Võ Thanh Thảo
Một chiếc gùi hai lớp độc đáo dân làng Ngơm Thung tạo ra. Ảnh: Võ Thanh Thảo
 
Người dân làng Ngâm Thung thuộc xã Ia Pêt, huyện Đak Đoa vẫn hằng ngày tạo ra những chiếc gùi với  kích cỡ khác nhau bán ra thị trường, một trong số đó là những loại gùi nhỏ như một sản phẩm lưu niệm cho du khách. Đặc biệt những chiếc gùi hai lớp rất độc đáo, lớp trong giống như những chiếc gùi bình thường khác, còn lớp ngoài được làm bằng mây trang trí hoa văn đẹp mắt với nhiều màu sắc khác nhau. Những sản phẩm này đòi hỏi tay nghề cao nên chỉ có một số nghệ nhân cao tuổi trong làng mới làm được. 
 
Phụ nữ làng Chuết Ngol miệt mài bên khung dệt tạo ra những tấm thổ cẩm đẹp mắt. Ảnh: Võ Thanh Thảo
Phụ nữ làng Chuết Ngol miệt mài bên khung dệt tạo ra những tấm thổ cẩm đẹp mắt. Ảnh: Võ Thanh Thảo
 
Là một trong số ít những chị em trong làng ngày nay tỉ mỉ bên khung dệt, nhóm phụ nữ làng Chuết Ngol, thành phố Pleiku, tỉnh Gia Lai vẫn còn gìn giữ nét văn hóa truyền thống không bị mai một bởi nhịp sống hiện đại. Để dệt nên một tấm thổ cẩm, người dệt rất kỳ công, khó nhất là phần phối hoa văn cho hài hòa, chính vì vậy, mỗi một tấm thổ cẩm được dệt nên mang nhiều tâm tư và công sức của người làm. Tông màu đen và đỏ sẫm làm màu nền chủ đạo trên những tấm thổ cẩm. Chủ đề hoa văn cũng được khéo léo lựa chọn là hình ảnh gần gũi với đời sống hàng ngày cùng mong ước cuộc sống hài hòa với thiên nhiên, núi rừng của cộng đồng bản địa.
 
Bên cạnh các giá trị văn hóa từ làng như lễ hội gắn với đời sống, là nhịp chiêng, điệu xoang nhịp nhàng vui ngày hội, những món ăn dân dã đặc trưng thì nghề truyền thống cũng là một trong những sản phẩm du lịch đặc sắc cần phát huy và nhân rộng trong hành trình khám phá những bản làng đặc trưng miền Tây Nguyên
 
 Võ Thanh Thảo
 
.