.

(GLO)- Đồng bào dân tộc Bahnar ở Kbang chiếm hơn 48% dân số toàn huyện. Những năm qua, đồng bào Bahnar ở đây đã chú trọng bảo tồn vốn văn hóa truyền thống, trong đó có văn hóa cồng chiêng. Tuy nhiên, vấn đề này cũng gặp không ít khó khăn, rất cần có sự vào cuộc của các ngành, địa phương.

Không gian văn hóa cồng chiêng của người Bahnar ở Kbang bắt nguồn từ truyền thống văn hóa lịch sử lâu đời, được khẳng định trong quá trình lao động, sáng tạo nghệ thuật và được kế tục qua nhiều thế hệ. Cồng chiêng được sử dụng nhiều trong các dịp lễ hội, Tết cổ truyền của dân tộc và các hoạt động văn hóa tại địa phương. Việc tổ chức các hoạt động cồng chiêng trong những năm gần đây đã được các ngành, địa phương chú trọng, nhất là tiến hành phục dựng các lễ hội như: đâm trâu, bỏ mả, mừng lúa mới… Bà Trịnh Thị Thành-Chủ tịch UBND xã Kông Lơng Khơng, cho biết: “Chúng tôi thường xuyên tổ chức lễ hội cồng chiêng để các làng trong xã giao lưu với nhau. Ngoài tổ chức giao lưu cồng chiêng, qua các đợt giao lưu văn nghệ, thể dục thể thao của xã, chúng tôi cũng lồng ghép các tiết mục cồng chiêng và các trò chơi dân gian của người Bahnar nhằm bảo tồn và phát huy giá trị loại hình văn hóa này”.

 

Đội cồng chiêng nhí trong một buổi luyện tập.                                                                   Ảnh: H.H
Đội cồng chiêng nhí trong một buổi luyện tập. Ảnh: H.H

Hiện nay, huyện Kbang có trên 600 bộ cồng chiêng, trong đó có khoảng 20 bộ thuộc diện cổ và quý hiếm; có trên 100 đội cồng chiêng, trong đó có 7 đội ở lứa tuổi thanh thiếu nhi và 1 đội cồng chiêng nữ; có 16 làng lưu giữ trên 10 bộ cồng chiêng. Điển hình như làng Bôn (xã Lơ Ku) có 37 bộ; làng Muôn (xã Kông Pla) 26 bộ; làng Groi (xã Kông Pla) 24 bộ. Có 7 hộ gia đình còn lưu giữ từ 3 bộ trở lên. Nhiều năm qua, một số đội cồng chiêng tiêu biểu của Kbang được mời đi phục vụ nhiều nơi như: phục vụ đoàn nghiên cứu văn hóa dân gian Nhật Bản; biểu diễn tại Hà Nội để các bộ, ngành Trung ương hoàn thành hồ sơ đề nghị UNESCO công nhận là di sản văn hóa phi vật thể; tham gia Festival cồng chiêng toàn quốc và nhiều sự kiện trọng đại khác của tỉnh, huyện… Đặc biệt, 1 nghệ nhân ở huyện Kbang đã được Bộ Văn hóa-Thể thao và Du lịch cấp bằng công nhận Nghệ nhân Dân gian; nhiều địa phương được tặng bằng khen, giấy khen.

Tuy nhiên, công tác bảo tồn di sản văn hóa cồng chiêng ở Kbang vẫn còn gặp một số khó khăn. Việc phục dựng và duy trì các hoạt động lễ hội của dân tộc Bahnar chưa có sự đầu tư, thiếu ổn định. Một số phong tục, tập quán của người Bahnar đang dần bị mai một. Bà Dương Thị Thanh Xuân-Phó Chủ tịch UBND xã Lơ Ku, cho hay: “Để bảo tồn, phát huy, đặc biệt là ngăn chặn tình trạng mua bán cồng chiêng, UBND xã đã chỉ đạo rà soát số cồng chiêng hiện có trên địa bàn. Từ đó, UBND xã phối hợp với MTTQ và các đoàn thể tiến hành tuyên truyền, vận động người dân không bán cồng chiêng”. Ông Dương Quốc Điệp-Phó Chủ tịch UBND xã Sơn Lang, cũng cho biết: “Trước mắt, xã đã thành lập Trung tâm Văn hóa Thể thao và thành lập đội cồng chiêng chung của xã. Ủy ban nhân dân xã cũng đã chỉ đạo các trường học thành lập đội cồng chiêng thanh thiếu nhi, sau đó sẽ nhân rộng ra 6 làng”.

Vừa qua, UBND huyện Kbang đã ban hành kế hoạch bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa cồng chiêng trong đồng bào dân tộc thiểu số trên địa bàn giai đoạn 2016-2020. Theo đó, huyện phấn đấu đến năm 2020, 100% thôn, làng đồng bào dân tộc thiểu số đều có bộ cồng chiêng và thành lập đội cồng chiêng; 70% làng có đội cồng chiêng thanh thiếu nhi. Mỗi xã, thị trấn có 1 đội cồng chiêng tiêu biểu. “Thời gian tới, huyện sẽ tiếp tục điều tra, sưu tầm, đồng thời xây dựng các đội cồng chiêng tiêu biểu của 14 xã, thị trấn. Cùng với đó là tổ chức lớp truyền dạy chỉnh chiêng, đánh cồng chiêng. Công việc tiếp theo là tổ chức liên hoan cồng chiêng để bảo tồn, phát huy  giá trị văn hóa cồng chiêng trong đồng bào dân tộc thiểu số”-ông Nguyễn Công Hòa-Giám đốc Trung tâm Văn hóa-Thể thao và Thanh thiếu nhi huyện Kbang, cho hay.

Hồng Hạnh

.