.
Căn lều nhỏ che bạt trên cánh đồng Đor 1, xã Trang (huyện Đak Đoa, Gia Lai) thu hút sự hiếu kỳ của nhiều người. Và sự hiếu kỳ trên được thỏa mãn khi đọc dòng chữ “Mô hình trình diễn nuôi cá trong ruộng lúa nước” trên tấm bảng cắm ngay mép ruộng bị những thân lúa cao che phủ. Anh Yơu, đội 1, xã Trang-ông chủ căn lều trên-3 tháng qua gắn bó với căn lều dựng giữa đồng lúa canh cho cá ngủ, lo cho cá ăn. Cuộc sống thường ngày quần quật với đồng ruộng có hơi vất vả, song nhìn thấy đàn cá và lúa lớn từng ngày là hết… mệt.
 
Hỏi nguyên nhân dẫn đến quyết định đưa cá vào nuôi trong ruộng, anh Yơu nói cũng bất ngờ. Cách đây hơn 4 tháng, anh gặp đoàn công tác của Huyện đoàn, Trạm Khuyến nông, Xã đoàn phối hợp đi khảo sát chọn hộ triển khai mô hình nuôi cá trong ruộng lúa nước tại cánh đồng Đor 1, anh chỉ ruộng lúa của mình và xin được làm. Cùng được chọn với anh có nhiều gia đình khác nữa, song cuối cùng không ai chịu làm, riêng anh vẫn quyết định thực hiện mô hình thử nghiệm nuôi cá trong ruộng nước theo hình thức Nhà nước và nông dân cùng bỏ vốn đầu tư.
 
Mô hình trình diễn nuôi cá trong ruộng lúa nước
Mô hình trình diễn nuôi cá trong ruộng lúa nước. Ảnh: Quang Văn
Ông Phạm Cường- Trạm trưởng Trạm Khuyến nông huyện Đak Đoa cho biết: Bằng nguồn ngân sách sự nghiệp nông nghiệp huyện đầu tư 10 triệu đồng, Trạm mua cấp cho anh Yơu 450 kg giống cá chép, rô phi thường, rô phi đơn tính. Còn tiền mua lưới bao bọc ruộng lúa không cho cá chạy sang vùng khác, tiền mua thức ăn nuôi cá do chủ hộ tham gia mô hình đầu tư. Ngày 14-7-2010, cá giống chính thức được thả xuống ruộng, và theo chu kỳ sinh trưởng của cá khoảng 2 tháng sẽ vào vụ thu. 
 
Đã nhiều năm gắn bó với ruộng đồng nhưng chưa khi nào tâm trạng anh nôn nao, mong đợi đến ngày gặt lúa như vụ năm nay-anh Yơu bảo.  Nhìn cá ngoi lên mặt nước đớp thức ăn, anh ước sản lượng cá trong 5 sào lúa nước hiện tại cũng lên đến 5 tấn. Từ nay đến ngày thu cá còn 2 tháng nữa, giai đoạn này cá ăn mạnh, lớn nhanh, nên khả năng tổng sản lượng cá dự ước đến ngày thu đạt khoảng 10 tấn. Cứ lấy giá cá thị trường hiện tại 30.000 đồng/kg đã thấy số tiền bán cá không dưới 300 triệu đồng. Khấu trừ chi phí đầu tư mua lưới, thức ăn cho cá và một vài chi phí khác, vẫn còn lãi ít nhất 250 triệu đồng. Bên cạnh đó, cây lúa phát triển trong môi trường nuôi cá không cần bón phân, bơm thuốc trừ sâu như mọi năm, tiết kiệm được hơn 1 triệu đồng đầu tư. Lúa phát triển không bị sâu bệnh hại; năng suất lúa không thấp hơn vụ trước.
 
Theo phân tích của ông Phạm Cường, sở dĩ cây lúa trồng trong môi trường nuôi cá vẫn phát triển tốt, không bị sâu bệnh hại là vì rong rêu trên đồng ruộng, sâu bệnh phát sinh trên cây lúa trở thành nguồn thức ăn cho cá. Tiếp đến lượng chất thải của cá hàng ngày làm tăng độ phì nhiêu của đất nuôi cây lúa phát triển. Nhờ vậy, lúa né được sâu bệnh hại, năng suất mùa vụ đảm bảo. Ông Cường cho biết thêm: Trạm Khuyến nông đã xây dựng kế hoạch triển khai mô hình trình diễn nuôi cá trong ruộng lúa nước tại các xã Gla, Hà Bầu, A Dơk, Ia Pết và xã Trang trong vụ tới làm tiền đề để nông dân học tập, nhân rộng trên 4.500 ha lúa nước 1 vụ của huyện giúp nông dân thoát nghèo.   
 
Quang Văn