.
Dù có luân chuyển cán bộ, đưa kiểm lâm về xã… và những quyết tâm rất quyết liệt từ cấp tỉnh nhưng rừng vẫn liên tục bị rút ruột. Một khi diện tích rừng bị tàn phá sẽ mang di chứng cả trăm năm sau.
 
Diện tích rừng bị thu hẹp
 
Đã có nhiều cuộc họp đề ra giải pháp ngăn chặn tình trạng phá rừng, rồi nhiều hành động cụ thể hóa quyết tâm… Nhưng cũng từ “mặt trận” khác, lâm tặc đang ngày càng có những thủ đoạn ranh ma để rút ruột rừng. Chỉ tính từ đầu năm đến nay, toàn tỉnh Gia Lai có trên 1.100 vụ vi phạm quy định bảo vệ rừng. Ngành chức năng đã xử lý trên 1.000 vụ, thu nộp ngân sách trên 13 tỷ đồng.
 
Số liệu trên chứng tỏ sự tích cực của ngành chức năng trên mặt trận chống lâm tặc. Nhưng mặt khác, nó còn là biểu hiện ít nhiều của sự bất lực trong việc ngăn chặn việc xâm hại rừng ngay từ ruột rừng. Bởi sự hữu hiệu nhất là ở việc ngăn chặn từ gốc và đó là cách bảo vệ rừng bền vững. Một thực tế là nhiều khi, cán bộ kiểm lâm như bị… bịt mắt, để xảy ra nhiều vụ xâm hại rừng. Chẳng hạn, từ tháng 5-2010, hơn 80 hộ dân xâm nhập vào các cánh rừng ở Krông Pa (Gia Lai) phá trên dưới 10 ha rừng và khi cơ quan chức năng phát hiện thì đã muộn. Nhiều cây gỗ quý bị chặt để lấy đất trồng hoa màu.
 
Lâm tặc giữa rừng. Ảnh: T.H
Lâm tặc giữa rừng. Ảnh: T.H
Những năm gần đây, UBND tỉnh Gia Lai đã có những chỉ đạo quyết liệt để giảm nhiệt tình trạng phá rừng. Theo đó, hàng trăm cán bộ kiểm lâm đã được đưa về xã. Giải pháp trên ít nhiều vẫn chưa phát huy được tính hiệu quả bởi sự mẫn cán của đội ngũ kiểm lâm chưa được kiểm chứng nhiều qua các vụ phá rừng, vận chuyển, buôn bán… lâm sản được phát hiện. Số tiền thu được qua quá trình xử phạt, bán tang vật… càng không là thước đo nếu tính đến di họa về môi trường phải tính đến nhiều thế hệ sau. Và có những “quyết tâm” trái chiều với nỗ lực của ngành chức năng…
 
Toàn tỉnh hiện có gần 750 ngàn ha đất có rừng, đa số là rừng tự nhiên. Trong nhiều năm qua, diện tích rừng lại thu hẹp dần. Sự thật trên không loại trừ khả năng có sự tiếp tay của một số cán bộ kiểm lâm. Trong nhiều bản báo cáo về công tác quản lý bảo vệ rừng phản ánh: Có dấu hiệu một số cán bộ tiếp tay cho lâm tặc. Nhưng hầu như tất cả chỉ dừng lại ở báo cáo còn việc phát hiện, điều tra, xử lý vẫn chưa rõ.
 
Chỉ tính riêng 4 năm gần đây, liên tục có những vụ động rừng lớn khi cơn sốt gỗ huỳnh đàn, gỗ trắc rộ lên. Hàng ngàn lượt lâm tặc xâm nhập vào các khu rừng ở Kbang, Krông Pa… khai thác trộm các loại gỗ quý này. Trên 200 vụ đã bị phát hiện, xử lý. Một cán bộ kiểm lâm bức xúc: Để rừng tái sinh gần như nguyên trạng cũng mất cả trăm năm. Còn lâm tặc chỉ thực hiện việc tàn phá trong vòng… một tháng!
 
Di họa từ việc mất rừng
 
Từ hàng chục năm trước, di họa môi trường đã là nhãn tiền. Có dịp đi công tác đến nhiều nơi ở vùng Bắc Tây Nguyên, chúng tôi chứng kiến hàng trăm quả đồi bị cạo trọc. Đây là hậu quả của những vụ đốt, phá rừng làm rẫy kéo theo hệ lụy cả hàng trăm ha rừng mất đi. Theo nhiều nhà chuyên môn thì những cơn lũ về mùa mưa sẽ mạnh hơn, nguy hiểm hơn không những từ phía hạ lưu mà từ ngay thượng nguồn.
 
Những gì của rừng còn sót lại sau các vụ phá rừng. Ảnh: T.H
Những gì của rừng còn sót lại sau các vụ phá rừng. Ảnh: T.H
Ở tỉnh Kon Tum, trận lũ lịch sử cuối năm 2009 khiến dư luận choáng váng khi cả ngàn mét khối gỗ từ phía thượng nguồn theo lũ trôi về chất hàng đống. Mất gần cả tháng trời, bãi gỗ khổng lồ này mới được đội quân kiếm củi thu dọn xong. Số lượng gỗ này theo điều tra ban đầu là từ thượng nguồn trôi xuống nhưng cơ quan chức năng vẫn chưa xác định ra thủ phạm rõ ràng. Dĩ nhiên thực trạng này đã chứng thực cho hàng trăm ha rừng ở Kon Tum bị lâm tặc… hóa kiếp.
 
Rừng bị mất đồng nghĩa với môi trường sinh thái bị biến đổi, nhiệt độ tăng lên, mùa khô kéo dài hơn; nguồn tài nguyên nước bị giảm sút… Việc mưu sinh từ nghề nông của người dân chắc chắn sẽ bị ảnh hưởng nặng nề. Thực tế đó dù được báo động lâu nay nhưng vẫn chưa có những chiến lược giữ rừng thành công từ những nhà hoạch định, quản lý. Hậu quả: Con người mà cụ thể là người dân vùng Tây Nguyên ngày càng hứng chịu nhiều hơn những cơn thịnh nộ của thiên nhiên.
 
Trần Hiếu