.

Giữ gìn và phát huy vốn văn hóa dân gian các dân tộc

Thứ Bảy, 07/11/2009, 07:43 [GMT+7]
.

Có thể nói van hóa là di sản quý báu của dân tộc và là nhu cầu của sự sinh tồn của loài người. Văn hóa đó trước nhất là văn hóa dân gian, văn hóa của nhân dân. Qua văn hóa dân gian, nhân dân lao động “tự biểu hiện mình, tự phản ánh cuộc sống của mình”. Người ta thường nói văn hóa dân gian là cội nguồn của văn hóa dân tộc là “văn hóa gốc”, “văn hóa mẹ”. Điều đó hàm nghĩa văn hóa dân gian gắn với lịch sử lâu đời của dân tộc, là nguồn sản sinh và tiếp tục nuôi dưỡng văn hóa dân tộc.

Việt Nam là một trong các quốc gia ở khu vực lịch sử- văn hóa Đông Nam Á, hội tụ 54 dân tộc anh em, mỗi dân tộc có một tiếng nói riêng, một bản sắc văn hóa riêng. Điều đó tạo cho nước ta có một nền văn hóa phong phú, đa dạng và đặc sắc.

Ảnh: Đức Thụy
Ảnh: Đức Thụy

Sinh thời, Bác Hồ đã nhấn mạnh: “Xây dựng văn hóa dân tộc một mặt phải chú ý trong xây dựng hạ tầng cơ sở, ấy là phải xây dựng kinh tế, vì khi hạ tầng cơ sở được xây dựng và phát triển, tất yếu thượng tầng kiến trúc phản ánh nó cũng sẽ phát triển theo”. Bác Hồ đã dặn Chính phủ cần phải: “Ra sức giúp đỡ đồng bào phát triển những việc có lợi ích cho đời sống vật chất và văn hóa của các dân tộc. Ra sức làm cho tốt, cho khéo để xóa bỏ những cái có hại như hủ tục, mê tín dị đoan, thiếu vệ sinh, tảo hôn...”.

Chính phủ và Nhà nước ta luôn quan tâm đến việc nâng cao đời sống của dân. Và đến nay, đời sống đồng bào các dân tộc miền núi đã có nhiều tiến bộ cả vật chất và tinh thần. Đồng bào các dân tộc thiểu số đã cơ bản đủ ăn, bệnh tật ốm đau đã giảm nhiều, nạn mù chữ đã xóa bỏ được nhiều. Thủ tướng Chính phủ đã ban hành Quyết định lấy ngày 19-4 hàng năm là “Ngày Văn hóa các dân tộc Việt Nam” vì một nền văn hóa tiên tiến, đậm đà bản sắc. Đây là một việc làm cần thiết. Vì cùng với việc xây dựng và phát triển đời sống kinh tế, xóa đói giảm nghèo, Nhà nước cũng nên quan tâm đến việc phát huy bảo tồn và phục hồi giá trị của không gian văn hóa dân gian; góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế- văn hóa- xã hội, tăng cường đoàn kết, hữu nghị, hiểu biết lẫn nhau giữa các nước, các dân tộc có sự tương đồng về văn hóa và tuyên truyền; vận động đồng bào các dân tộc giữ gìn và phát huy bản sắc văn hóa và truyền thống đoàn kết của cộng đồng các dân tộc Việt Nam.

Đối với người dân Tây Nguyên, cồng chiêng gắn với đời sống của họ hàng ngàn năm nay, nhất là trong các lễ hội lớn như đâm trâu, bỏ mả... Theo GS. Tô Ngọc Thanh thì Nhà nước cần phải “giúp người dân Tây Nguyên hiểu rằng văn hóa cồng chiêng là một di sản văn hóa quý báu, cần ra sức bảo vệ”.

Từ ngày 12 đến ngày 15-11-2009, Festival Cồng chiêng Quốc tế diễn ra tại Gia Lai với tên gọi “Cồng chiêng Tây Nguyên và thông điệp đoàn kết các dân tộc”. Nhân ngày hội lớn này, chúng ta nhớ đến bức thư Bác Hồ gửi Đại hội các dân tộc thiểu số miền Nam tại Pleiku, trong thư Bác ân cần dặn dò: “Hôm nay đồng bào khai hội, sum họp một nhà thật là vui vẻ… Tôi tuy xa, nhưng lòng tôi và Chính phủ vẫn gần gũi đồng bào… Ngày nay, nước Việt Nam là nước chung của chúng ta. Trong Quốc hội có đủ đại biểu các dân tộc. Chính phủ thì có “NHA DÂN TỘC THIỂU SỐ” để săn sóc cho tất cả các đồng bào. Giang sơn và Chính phủ là giang sơn và Chính phủ chung của chúng ta. Vậy nên tất cả dân tộc chúng ta phải đoàn kết chặt chẽ để giữ gìn nước non ta, để ủng hộ Chính phủ ta”.

Học tập và làm theo lời Bác, tỉnh ta tiếp tục triển khai thực hiện tốt việc bảo tồn và phát huy các giá trị văn hóa trong năm 2009 và những năm tiếp theo. Các cấp lãnh đạo chính quyền tỉnh tiếp tục xây dựng chương trình, kế hoạch cụ thể sát với tình hình, điều kiện thực tế của địa phương. Trong đó, tập trung vào việc duy trì các lễ hội truyền thống; trùng tu, tôn tạo, giữ gìn và phát huy các giá trị di tích văn hóa, lịch sử trên địa bàn. Festival Cồng chiêng Quốc tế năm 2009 mang đậm chất văn hóa truyền thống sẽ mở ra một trang mới cho thương hiệu Festival Cồng chiêng Tây Nguyên, mở ra một hành trình mới cho sức sống Tây Nguyên. Đặc biệt qua sự kiện này, góp phần quảng bá hình ảnh đất và người Gia Lai với bạn bè trong nước và quốc tế.

Thiên Ân