.

 

Tượng gỗ là loại hình nghệ thuật dân gian độc đáo của cộng đồng người dân tộc thiểu số ở Gia Lai, được các nghệ nhân sử dụng trí tưởng tượng và đôi tay khéo léo để tạc nên. Tượng gỗ không chỉ đơn thuần là một tác phẩm nghệ thuật mà còn chứa đựng quan niệm tín ngưỡng trong đời sống tâm linh.


Dù tượng gỗ dân gian giờ đây đã được mở rộng “không gian sống” song cũng vẫn chỉ quanh quẩn bên nhà rông hoặc một vài cơ sở kinh doanh, thảng hoặc xuất hiện trong các gia đình yêu thích văn hóa truyền thống. Nhiều du khách đến Gia Lai rất yêu thích dáng vẻ mộc mạc, chân chất của tượng gỗ nhưng kích thước quá lớn, không thể đem về làm kỷ niệm, đành chỉ luyến tiếc ngắm nhìn và chụp ảnh lưu giữ.

 

Năm 2018, đề tài nghiên cứu khoa học cấp tỉnh “Bảo tồn và phát huy giá trị tượng gỗ dân gian Bahnar, Jrai trên địa bàn tỉnh Gia Lai” do ThS. Hoàng Thị Thanh Hương-Phó Giám đốc Trung tâm Thông tin công tác tuyên giáo (Ban Tuyên giáo Tỉnh ủy) làm chủ nhiệm được nghiệm thu. Về giải pháp bảo tồn, ThS. Hoàng Thị Thanh Hương đề xuất ý tưởng thu nhỏ tượng gỗ thành mặt hàng lưu niệm bán cho du khách. Ý tưởng này cũng từng được Chủ tịch UBND TP. Pleiku Nguyễn Hữu Quế đưa ra và giờ đây đang dần được hiện thực hóa.

 

 

 

 

Anh Bliuh (làng Đak Tơ Ve, xã Ia Khươl, huyện Chư Păh) là nghệ nhân tạc tượng gỗ dân gian nổi tiếng. Từ năm 2012, anh bắt đầu đem tài nghệ của mình tham gia thử thách tại các kỳ liên hoan, hội thi, hội diễn văn hóa dân tộc thiểu số các cấp và đều đạt giải cao. Chỉ bằng rìu và rựa, anh đã tạc nên những bức tượng vô cùng sinh động, cuốn hút. Thế nhưng, những bức tượng gỗ có kích thước gần bằng người thật khiến tác phẩm của anh khó lòng trở thành sản phẩm du lịch. Gần đây, được sự khuyến khích của ThS. Hoàng Thị Thanh Hương, anh Bliuh đã tạc những bức tượng mini cao chỉ tầm 30 cm. Dù thu nhỏ song các bức tượng vẫn giữ vẹn nguyên từng đường nét mộc mạc, giản dị.  


Là họa sĩ chuyên ngành điêu khắc, anh Nguyễn Xuân Nam-hội viên Hội Văn học Nghệ thuật Gia Lai-cũng thử sức với việc thu nhỏ tượng gỗ dân gian. Thời gian đầu, đây là thử thách không nhỏ. Hiện anh Nam cũng đã tạc được khoảng 100 bức tượng nhỏ để bán cho du khách. Mới đây, nhóm tượng chủ đề “Nét Tây Nguyên” gồm 15 tượng của anh được Hội Văn học Nghệ thuật tỉnh lựa chọn gửi tham dự để xét Giải thưởng Văn học nghệ thuật hàng năm của Ủy ban toàn quốc Liên hiệp các hội Văn học Nghệ thuật Việt Nam. 

 

Từng chọn tượng gỗ dân gian để làm đồ án tốt nghiệp, anh Trần Trung Hiếu (110 Tô Vĩnh Diện, TP. Pleiku) am hiểu sâu sắc và rất yêu thích loại hình nghệ thuật này. Anh đã mua 5 bức tượng mini về trang trí trong không gian hàng gốm sứ của mình. “Những ai đi sâu tìm hiểu tượng gỗ dân gian đều rất yêu thích và quý trọng giá trị của chúng. Trước sự mai một của loại hình nghệ thuật này, cách thu nhỏ tượng để làm quà lưu niệm là ý tưởng rất hay. Dù vậy kích thước tượng vẫn cần nhỏ hơn nữa để bớt cồng kềnh, tiện cho du khách mang theo hoặc mua số lượng nhiều, như thế sẽ ý nghĩa hơn”-anh Hiếu tâm sự.

 

Việc thu nhỏ các hiện vật đại diện cho văn hóa của Tây Nguyên làm quà lưu niệm đã được áp dụng khá thành công với mô hình nhà rông, nhà sàn, chiếc gùi, nong nia, những chiếc vòng tay thổ cẩm hay đàn t’rưng… Tất cả đều có chung đặc điểm sau khi được thu nhỏ là gọn, nhẹ, dễ dàng mang theo. Chúng đã trở thành mặt hàng quen thuộc trong nhiều cửa hàng bán quà lưu niệm ở TP. Pleiku cũng như ở các địa điểm du lịch, khách sạn, nhà hàng, sân bay. Có thể nói, chúng chính là những “sứ giả” du lịch, đem hình ảnh, văn hóa của Gia Lai đến khắp mọi miền. 

 

 

;
;
.