.

Các trường ĐH khối Kỹ thuật-Công nghệ:

Nghiên cứu theo “đơn đặt hàng” của Tây Nguyên

Thứ Hai, 02/04/2012, 05:25 [GMT+7]

(GLO)- Ngày 30-3, Hội thảo do trường ĐH Mỏ-Địa chất tổ chức với chủ đề “Các trường ĐH khối Kỹ thuật-Công nghệ với sự phát triển bền vững kinh tế-xã hội Tây Nguyên” vừa diễn ra tại TP. Pleiku với sự tham gia của đông đảo các nhà khoa học trong cả nước.

Hội thảo lần thứ 40 này đã cho thấy những đóng góp không nhỏ của các trường ĐH khối Kỹ thuật-Công nghệ đối với sự phát triển của Tây Nguyên-khu vực được xem là có vị trí đặc biệt quan trọng về quốc phòng và kinh tế.

Ý nghĩa khoa học và tính thực tiễn cao

 

Hội thảo thu hút sự tham gia của đông đảo các nhà khoa học từ các trường ĐH khối Kỹ thuật-Công nghệ. Ảnh: Phương Duyên
Hội thảo thu hút sự tham gia của đông đảo các nhà khoa học từ các trường ĐH khối Kỹ thuật-Công nghệ. Ảnh: Phương Duyên

Trong vòng 1 ngày, Hội thảo đã giới thiệu nhiều kết quả nghiên cứu khoa học và triển khai công nghệ trong nhiều năm qua của các nhà khoa học thuộc các trường ĐH khối Kỹ thuật-Công nghệ trên cơ sở “đơn đặt hàng” của Tây Nguyên. Hầu hết các đề tài đều mang tính thực tiễn và tính thời sự cao như: “Nghiên cứu xây dựng cơ sở khoa học và đề xuất các giải pháp bảo vệ và sử dụng hợp lý nguồn tài nguyên nước vùng Tây Nguyên”-ĐH Mỏ-Địa chất; “Các giải pháp trong công nghệ chế biến bô-xít ở Tây Nguyên thân thiện với môi trường”-Học viện Kỹ thuật Quân sự; “Đô thị buôn làng là hướng đến một cấu trúc phát triển bền vững tại Tây Nguyên”-ĐH Kiến trúc Hà Nội; “Nghiên cứu quy trình tưới tiết kiệm nước, biện pháp giữ ẩm cho cà phê”-ĐH Thủy Lợi; “Một số giải pháp nâng cao hiệu quả công tác phòng cháy và chữa cháy trên địa bàn Tây Nguyên”-ĐH Phòng cháy Chữa cháy; “Xây dựng mô hình hệ thống máy móc, thiết bị để chế biến cà phê sau thu hoạch dùng cho quy mô nông hộ hoặc nhóm nông hộ tại Đak Lak”-ĐH Tây Nguyên…

Tại Hội thảo, theo đánh giá của Sở Khoa học-Công nghệ Gia Lai, công tác phối hợp với các trường ĐH khối Kỹ thuật-Công nghệ trong nghiên cứu và triển khai hoạt động khoa học-công nghệ đã hỗ trợ, thúc đẩy các thành phần kinh tế trên địa bàn tỉnh, chuyển giao được một số quy trình kỹ thuật, công nghệ trên các lĩnh vực Nông-lâm nghiệp, Khoa học xã hội và nhân văn, Công nghiệp-Điều tra cơ bản-Nghiên cứu bảo vệ môi trường, đồng thời góp phần nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ làm công tác nghiên cứu. Đại diện UBND tỉnh Kon Tum cũng cho rằng, những năm qua, tỉnh Kon Tum đã đạt được những thành tựu quan trọng về phát triển kinh tế-xã hội; hoạt động khoa học-công nghệ của tỉnh nhà đã có những chuyển biến tích cực, nhất là trong lĩnh vực nông nghiệp, phát triển nông thôn. Kết quả đạt được nêu trên là nhờ có sự đóng góp tích cực, sự hợp tác của các trường ĐH trong việc nghiên cứu, chuyển giao các thành tựu khoa học và công nghệ ứng dụng vào sản xuất và đời sống. Các đề tài sau khi kết thúc đều được đánh giá cao vì ý nghĩa khoa học và tính thực tiễn cao.

Cảnh báo và giải pháp

Trao đổi với P.V, PGS-TS Đoàn Văn Cánh-Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu Môi trường Địa chất (ĐH Mỏ-Địa chất), người đã nghiên cứu về tài nguyên nước của Tây Nguyên 36 năm nay-thống kê: Tây Nguyên có diện tích trên 54.000 km2, lượng mưa hàng năm xấp xỉ 93 tỉ m3. Ngoài lượng nước bốc hơi và chảy ra sông, biển, nước ngấm xuống đất tạo thành dòng nước ngầm gần 6 tỉ m3/năm. Một lượng nước rất dồi dào nhưng hiện đang được cảnh báo về sự suy giảm, cạn kiệt vì nhiều nguyên nhân, khiến Tây Nguyên thường xuyên bị hạn hán đe dọa vào mùa khô. “Cho nên, một trong những vấn đề quan trọng nhất trong việc khai thác, sử dụng nước ở Tây Nguyên là làm sao giữ được nguồn nước mùa mưa và chống thất thoát nước ngầm”-PGS-TS Đoàn Văn Cánh chia sẻ. Các giải pháp được đề xuất trong nghiên cứu của ông gồm: Xây các hồ chứa, tăng cường kho chứa nước ngầm nhân tạo… Nhà khoa học này cũng khuyến cáo không nên quy hoạch làm du lịch đối với Biển Hồ để bảo vệ nguồn nước ngầm đang cung cấp nước sinh hoạt cho cả thành phố.

 

Đại diện trường ĐH Mỏ-Địa chất (phải) trao Logo của Câu lạc bộ Khoa học-Công nghệ cho ĐH Lâm nghiệp Việt Nam, đơn vị sẽ đăng cai Hội thảo lần thứ 41.
Đại diện trường ĐH Mỏ-Địa chất (phải) trao Logo của Câu lạc bộ Khoa học-Công nghệ cho ĐH Lâm nghiệp Việt Nam, đơn vị sẽ đăng cai Hội thảo lần thứ 41. Ảnh: Phương Duyên

Một đề tài cũng thu hút sự chú ý của Hội thảo là “Các giải pháp về công nghệ chế biến bô-xít ở Tây Nguyên thân thiện với môi trường” của Học viện Kỹ thuật Quân sự. TS Nguyễn Việt Thái, Phó Chủ nhiệm khoa Hóa-Lý-Kỹ thuật (Học viện Kỹ thuật-Quân sự) phân tích: Chế biến bô-xít phải gắn với mục tiêu sử dụng hiệu quả nguồn tài nguyên của đất nước, đồng thời giảm áp lực về tác động xấu đối với môi trường. Phương pháp khai thác đang triển khai tại Lâm Đồng và Đăk Nông có ưu thế là chi phí rẻ, nhưng nhược điểm lớn nhất là chất thải (bùn đỏ). “Xử lý bùn đỏ như thế nào là điều bắt buộc phải làm trong tương lai. Nên đi trước và quan tâm đúng mức đến bùn đỏ, vì các nước tiên tiến nhất cũng đã gặp sự cố với chất thải này”-TS Nguyễn Việt Thái cảnh báo. Giải pháp đưa ra là một giải pháp tổ hợp, qua đó ngoài nhôm còn có thể khai thác được tất cả các kim loại khác trong bùn đỏ để đưa vào luyện kim, sản xuất xi măng.., hạn chế tối đa lượng bùn đỏ. TS Thái nêu quan điểm: “Cần đặt giá trị của sự bền vững lên trên giá trị kinh tế”.

Quy hoạch đô thị như thế nào để giữ vững bản sắc cũng là một câu hỏi hay tại Hội thảo. Giải thích về một khái niệm khá mới là “Đô thị buôn làng”, TS-KTS Nguyễn Xuân Hinh-trường ĐH Kiến trúc Hà Nội, từng là Chủ nhiệm đề tài quy hoạch TP. Pleiku từ 2004 đến 2020-chia sẻ: Các đô thị Tây Nguyên đều có xuất phát điểm là các buôn làng, có tên gốc do dân tộc bản địa đặt từ trước (như Buôn Ma Thuột, Pleiku…), vì thế chọn đô thị buôn làng để bảo lưu bản sắc là một hướng phát triển bền vững. Nhưng thách thức lớn nhất hiện nay là mâu thuẫn giữa phát triển kinh tế và bảo tồn văn hóa. TS-KTS Nguyễn Xuân Hinh nhận định: “Pleiku có khoảng gần 100 buôn làng trong nội đô, mặc dù có sự pha trộn tất yếu nhưng vẫn còn nhiều đặc trưng. Thành phố đang phát triển đúng hướng với rất nhiều màu xanh. Nếu quản lý tốt sẽ giữ được bản sắc riêng, mang lại những cảm nhận khác biệt về thành phố đối với cư dân và du khách”.

Góp mặt tại Hội thảo, trước tính thiết thực của các đề tài, Thứ trưởng Bộ Giáo dục-Đào tạo Trần Quang Quý đã đề nghị Bộ Khoa học-Công nghệ, UBND 5 tỉnh Tây Nguyên cũng như các doanh nghiệp đóng chân trên địa bàn tiếp tục tạo điều kiện để các trường ĐH nói chung và các trường ĐH khối Kỹ thuật-Công nghệ nói riêng xây dựng và thực hiện các chương trình, đề tài, dự án khoa học, từ đó không chỉ phục vụ nhu cầu phát triển ngay trước mắt mà còn đảm bảo phát triển bền vững, lâu dài.

Phương Duyên

.
Bình luận (0)
.
.