.

(GLO)- Cuộc thi khoa học kỹ thuật (KHKT) dành cho học sinh trung học được đánh giá là một hoạt động trải nghiệm sáng tạo theo định hướng phát triển năng lực học sinh khi các em được “học đi đôi với hành”.

Cuộc thi KHKT dành cho học sinh trung học cấp tỉnh lần thứ 4 sẽ được khai mạc vào ngày 15-1 tới với 69 đề tài của 36 đơn vị. So với lần đầu tiên tổ chức, số đề tài, dự án KHKT tham gia cuộc thi năm nay tăng gấp đôi, thể hiện sức lan tỏa mạnh mẽ của cuộc thi thú vị này.

 

Đoàn Gia Lai tham dự cuộc thi khoa học kỹ thuật dành cho học sinh trung học cấp quốc gia. Ảnh: N.G
Đoàn Gia Lai tham dự cuộc thi khoa học kỹ thuật dành cho học sinh trung học cấp quốc gia. Ảnh: N.G

Sân chơi của đam mê sáng tạo

Những ngày gần đây, em Bùi Minh Thy và em Phan Thị Huyền Vy (lớp chuyên Sinh 11C6, Trường THPT Chuyên Hùng Vương) đang gấp rút xem xét lại dự án thuộc lĩnh vực y khoa của mình mang tên “Khả năng hấp thu và phóng thích thuốc Famotidine của mạng lưới 3D-nano-cellulose lên men từ chè xanh” để sẵn sàng cho cuộc thi KHKT dành cho học sinh trung học cấp tỉnh sắp tổ chức. Các em cho biết, y khoa là lĩnh vực mà cả hai đều yêu thích và đam mê. “Cuộc thi này đã tạo điều kiện cho chúng em được thử sức mình với một ý tưởng liên quan đến lĩnh vực y khoa. Trong suốt quá trình xây dựng, nghiên cứu, thực nghiệm dự án, chúng em đã có cơ hội để nhìn nhận đúng khả năng của bản thân, từ đó thấy được những hạn chế của mình để kịp thời bổ sung”-Phan Thị Huyền Vy cho biết.

Các em học sinh tham gia cuộc thi này đều cho rằng, cuộc thi đã khuyến khích các em sáng tạo kỹ thuật công nghệ, biết vận dụng kiến thức của các môn học vào giải quyết các vấn đề thực tiễn. Bên cạnh đó, cuộc thi cũng đã tạo thêm rất nhiều điều kiện, cơ hội để các em được thực hành các môn học. Còn ông Lê Duy Định-Phó Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo, cho hay: “Qua 4 năm phát động và tổ chức, cuộc thi đã thực sự góp phần vào đổi mới hình thức dạy học, đổi mới phương pháp kiểm tra, đánh giá kết quả trong các trường THCS, THPT. Học sinh đã phát huy được năng lực, còn giáo viên thì đã chủ động bồi dưỡng, nâng cao năng lực chuyên môn, nghiệp vụ. Các trường đã tăng cường các hoạt động giáo dục trải nghiệm, sáng tạo theo định hướng phát triển năng lực và phẩm chất của học sinh. Tôi đánh giá cao cuộc thi này khi đã tạo điều kiện cho các đơn vị giao lưu, học hỏi để từ đó nâng cao chất lượng dạy-học”.

Nhằm góp phần nâng cao chất lượng của cuộc thi, năm nay, lần đầu tiên Sở Giáo dục và Đào tạo sẽ tổ chức một cuộc hội thảo bên lề để các đơn vị chia sẻ kinh nghiệm về quy trình thực hiện dự án KHKT đến xây dựng phong trào.

Cần đặt cuộc thi đúng tầm

Đó là ý kiến của PGS-TS Nguyễn Danh-Chủ tịch Liên hiệp các hội Khoa học và Kỹ thuật tỉnh, một trong những giám khảo đã đồng hành cùng cuộc thi ngay từ năm đầu tiên. PGS-TS Nguyễn Danh cho rằng, chất lượng các dự án, đề tài KHKT của các đơn vị cho đến nay đã được nâng lên thấy rõ. Các trường đã có sự đầu tư công phu hơn, lĩnh vực nghiên cứu rộng hơn. Tuy vậy, vẫn còn nhiều dự án, đề tài khá sơ sài, thiếu phần thực nghiệm, đánh giá của các trung tâm nghiên cứu do thiếu kinh phí thực hiện. “Rõ ràng, nếu chỉ dựa vào nguồn kinh phí của nhà trường thì sẽ không đủ cho một dự án nghiên cứu, đặc biệt là những dự án mang tầm quốc gia, hay thậm chí là quốc tế. Tôi cho rằng, thành tích của cuộc thi này là thành tích chung của tỉnh chứ không riêng đơn vị nào hay của ngành Giáo dục và Đào tạo. Do vậy, tỉnh cần xem xét để đầu tư, hỗ trợ cho cuộc thi ý nghĩa này. Bên cạnh đó, theo tôi cần có sự hỗ trợ, khen thưởng kịp thời nhằm khuyến khích giáo viên, học sinh tham gia để tìm ra nhân tố mới giúp cuộc thi không bị đuối về dự án cũng như nhân sự. Nói chung, cần đặt cuộc thi ở đúng tầm của nó để có sự hỗ trợ đúng mức”-PGS-TS Nguyễn Danh nói.

 

Năm học 2014-2015, lần đầu tiên Gia Lai tổ chức cuộc thi KHKT dành cho học sinh trung học cấp tỉnh, chọn ra 3 dự án dự thi cấp quốc gia. Kết quả: Gia Lai đã đạt 1 giải nhất, 1 giải nhì và 1 giải ba, trở thành một trong những tỉnh đứng đầu tại khu vực phía Nam. Năm học 2015-2016, Gia Lai chọn 6 dự án dự thi cấp quốc gia, kết quả đạt 1 giải nhì, 2 giải ba và 3 giải khuyến khích. Năm học 2016-2017, Gia Lai có 5/6 dự án đạt giải cấp quốc gia (2 giải ba và 3 giải khuyến khích).

Ông Lê Duy Định-Phó Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo: “Qua cuộc thi, ngành Giáo dục và Đào tạo đã phát hiện ra nhiều em học sinh thực sự say mê với nghiên cứu khoa học, biết vận dụng kiến thức liên môn trong trường học để giải quyết những vấn đề thực tiễn, biết vận dụng những lý thuyết khô khan thành những mô hình, sản phẩm thực tế sinh động, khơi gợi những ý tưởng khoa học to lớn hơn, tốt đẹp hơn”.

Theo nhận định của những người tổ chức cuộc thi KHKT dành cho học sinh trung học cấp tỉnh thì cuộc thi này không thua kém kỳ thi học sinh giỏi lớp 12 khi có sự tham gia của tất cả các tỉnh thành trong cả nước, được tổ chức ở cấp quốc tế. Học sinh đạt giải ba trở lên tại cuộc thi cấp quốc gia sẽ được tuyển thẳng vào đại học. Tuy nhiên, cho đến nay, sự hỗ trợ cho cuộc thi này của tỉnh còn rất hạn hẹp, chủ yếu dựa vào tiềm lực của từng đơn vị. Bên cạnh đó, sự hạn chế về điều kiện cơ sở vật chất tại các trường phổ thông cũng là một trong những lý do khiến cuộc thi chưa đạt kết quả cao. Cô Nguyễn Thị Diệu Hạnh-giáo viên Sinh học Trường THPT Trường Chinh (huyện Chư Sê), người đã tham gia hướng dẫn đề tài cho học sinh trong 3 năm qua, cho biết: “Dụng cụ thực hành thí nghiệm tại các trường quá thô sơ, không thể thực hiện được những thực nghiệm cần thiết nên cô trò phải rất vất vả, tốn kém trong việc đi đến các cơ sở thực nghiệm trong và ngoài tỉnh”.

Có thể thấy, cuộc thi KHKT dành cho học sinh trung học là một sân chơi bổ ích, một ngày hội của những người đam mê khoa học. Để sân chơi này trở nên chuyên nghiệp hơn, thành công hơn thì nó cần được đặt đúng tầm, cần có sự hỗ trợ đúng mức về mặt tài chính cũng như sự động viên, khích lệ kịp thời.

Nguyễn Giang

.