Tháp cổ Bình Thạnh nằm ở xã Bình Thạnh, huyện Trảng Bàng, tỉnh Tây Ninh. Tháp cổ cách Sài Gòn khoảng 60 km, theo hướng Quốc lộ 22 đi cửa khẩu Mộc Bài, tới ngã ba An Thạnh rẽ trái hơn 10 km là tới hoặc có thể đi tới Mộc Bài, rẽ trái theo đường 786 cũng khoảng hơn 10km nữa là tới.
 

Từ ngoài đường lớn, thấy khu tháp nằm giữa cánh đồng, ngay bên cạnh là đình Bình Thạnh.
Từ ngoài đường lớn, thấy khu tháp nằm giữa cánh đồng, ngay bên cạnh là đình Bình Thạnh.

Tháp cổ Bình Thạnh được xác định có niên đại vào thế kỷ VIII, được công nhận là Di tích lịch sử văn hóa vào năm 1993 và được trùng tu trên quy mô lớn từ cuối năm 1998 đến cuối năm 1999 thì hoàn thành.

Tháp được xây dựng bằng gạch nung, cùng một số chi tiết trang trí bằng đá, khá giống với lối xây dựng của các tháp Chăm ở miền Trung.

Thực ra tại đây là một quần thể gồm 3 ngôi tháp cổ xây bằng gạch, theo trục Bắc - Nam, tuy nhiên ngôi tháp phía Bắc và ngôi tháp ở giữa đã sụp đổ, chỉ còn ngôi tháp phía Nam hiện diện mà thôi. Các ngôi tháp được xây dựng bằng gạch nung, ngoài ra còn được trang trí một số chi tiết bằng đá như: chóp tháp, tấm lá đề trên cửa chính, bậc cấp lên cửa chính vào lòng tháp…

Tháp cổ Bình Thạnh cùng tháp cổ Chót Mạt ở Tân Biên, Tây Ninh là hai trong số rất ít các di tích đền tháp cổ còn lại trên đất Nam Bộ (cùng một số phế tích đền tháp cổ xưa của người Khơ-me ở Bạc Liêu), đây là những di sản văn hóa quý giá của tiền nhân để lại cho hậu thế.

 

Ngôi tháp cổ bằng gạch nằm giữa những tán cây xanh.
 

Phế tích 2 ngôi tháp còn lại được dựng mái che để bảo quản.
 

Ngôi tháp phía Bắc chỉ còn lại hố gạch ở giữa lòng tháp.
 

Phế tích ngôi tháp giữa còn lại được nhiều hơn một chút với góc tường đổ nát ở mặt sau của ngôi tháp, và phần nền tháp khá rõ ràng.
 

Cửa chính ngôi tháp quay ra hướng Đông, được xây lồi ra phía trước một chút. Các mặt Nam, Bắc, Tây đều có trang trí các cửa giả, nhưng không có phần sảnh lồi ra nhiều như cửa chính hướng Đông.
 

Cửa giả ở mặt tường tháp phía Nam, với những mảng tường cũ và những mảng tường mới được trùng tu, nhìn thấy rất rõ sự khác biệt.
 

Mặt tường tháp phía Tây còn giữ lại được phần lớn kết cấu gạch xưa.
 

Một số họa tiết điêu khắc cổ xưa ở phần chân đế tháp.
 

Tháp cổ có 4 tầng thu nhỏdần lên cao. 2 tầng trên cùng gần như đã được phục dựng bằng vậtliệu mới. Đây là tầng tháp thứ hai, còn giữ được chút kết cấu cổ xưa (bên góc phải bức ảnh).

Hòa Nam/nld

.