Chợ Gò-Tái hiện một không gian văn hóa của chợ Tết xưa

(GLO)- Từ sớm tinh mơ của ngày đầu năm mới Nhâm Thìn 2012, dòng người đã từ những nẻo đường quanh huyện Tuy Phước, không hẹn mà gặp đều hướng đến Chợ Gò Trường Úc, ở thị trấn Tuy Phước, huyện Tuy Phước, Bình Định. Đây là phiên chợ rất đặc biệt, mỗi năm chỉ họp một  lần duy nhất vào ngày Mùng một tết và cũng là điểm chơi xuân quen thuộc của người dân quanh vùng, của những người con Bình Định xa quê lâu ngày trở về.

Bà Ngô Thị Bé, một người dân ở xã Nhơn An, thị xã An Nhơn cho biết: Từ 2 giờ sáng, bà đã thức dậy và mang hàng đến chợ Gò để bán. Hàng hóa mang theo khá đơn giản, đó là lá trầu xanh, buồng cau và vôi để ăn trầu. Với bà, “mua bán đầu năm đơn thuần chỉ là lấy lộc và vui xuân”- bà Ngô Thị Bé nói.  

Đông đảo người dân tham gia lễ hội. Ảnh: Nguyễn Xuân

Có lẽ, những người có công khai sáng, lập ra chợ Gò cũng không hình dung, chợ Gò lại có thể tồn tại với thời gian như thế này, mặc dù phiên chợ chỉ diễn ra mỗi năm có 1 lần. Tương truyền, hai tướng của vua Quang Trung- Nguyễn Huệ là Trần Quang Diệu và Võ Văn Dũng trong thời gian đóng quân phòng thủ cửa biển Thị Nại để đề phòng quân Nguyễn Ánh tập kích đã tổ chức chợ Gò để quân lính vui xuân nhằm giúp họ đỡ nhớ quê nhà. Mục đích ban đầu là vậy, tuy nhiên khi chợ khai mạc, đông đảo người dân trong vùng đã đến tham gia mua bán, chơi trò chơi dân gian cùng quân lính. Sau khi quân đội rút đi, người dân trong vùng tiếp tục duy trì phiên chợ này để vui xuân. Và dần dà, nhiều người ở những vùng xung quanh cũng đến tham gia.

Trầu cau được bày bán nhiều nhất tại chợ Gò. Ảnh: Nguyễn Xuân

Ngày nay, chợ Gò vẫn tiếp tục giữ vững nếp xưa, đây là chợ tổ chức ra để vui chơi là chính, thế nên không có chuyện mua bán, trả treo ở đây. Người đến bán ở chợ, có khi là những người buôn bán chính hiệu, có khi là những người không phải là dân buôn bán nhưng cũng lập ra 1 gian hàng nhỏ bán mớ rau, mớ trầu cau để lấy lộc đầu xuân. Người mua cũng như người bán chỉ mong ước 1 điều năm mới sẽ thuận lợi trong việc làm ăn và gia đình hạnh phúc.

Phần mua bán là vậy, phần hội chợ Gò năm nay, Ban tổ chức lễ hội cố gắng duy trì tổ chức các hoạt động văn hóa, văn nghệ, trò chơi dân gian truyền thống để tạo không khí phấn khởi vui tươi ngày xuân. Tại lễ hội, những trích đoạn tuồng cổ được trình diễn cho người dân xem. Các trò chơi như nhảy bao bố, kéo co, kẹp bóng nhảy về đích đã thu hút đông đảo nam thanh, nữ tú tham gia.

Gian hàng đồ chơi trẻ em được thu hút khá đông khách. Ảnh: Nguyễn Xuân

Theo ông Võ Tuấn Khanh- Trưởng phòng Văn hóa-Thông tin huyện Tuy Phước, hiện địa phương đang xúc tiến một số công việc cần thiết để nâng tầm Lễ hội chợ Gò trong tương lai. Trong đó gồm có cả việc mở rộng diện tích khu vực tổ chức lễ hội, sưu tầm và phục dựng các hoạt động văn hoá văn nghệ, các trò chơi dân gian truyền thống của người xưa nhưng gắn bó mật thiết với đời sống tinh thần của người dân ngày nay…

Vậy là một cái tết nữa đã đến. Năm mới, cũng như bao người đi chợ Gò khác, chúng tôi cũng cầu mong an lành, hạnh phúc sẽ đến với mọi người, mọi nhà. Theo quan niệm của ông bà, đầu có xuôi thì đuôi mớt lọt, ngày mở đầu một năm thuận lợi, vui vẻ, thì cả năm sẽ vui vẻ, thành đạt.

Nguyễn Xuân (mail từ Bình Định)