Cứu dân trong lũ

Sau 1 ngày đêm hoành hành dữ dội, đến nay nước lũ trên sông Ba và Ayun đang rút nhanh. Nước lũ đo được lúc 7 giờ ngày 4-11 trên sông Ba đoạn cầu Bến Mộng đạt cao trình 156,54m, trên báo động III là 1,54 mét. Hàng chục buôn làng ở các huyện Phú Thiện, Ia Pa, Krông Pa và thị xã Ayun Pa hoang tàn sau cơn lũ. Hàng trăm cán bộ, chiến sĩ thuộc các đơn vị lực lượng vũ trang đầm mình trong đêm tối cứu người vượt qua lũ dữ.

Tiếp cận các buôn làng bị cô lập

Sáng ngày 4-11, chúng tôi đã lội bộ gần 5 cây số đường bị băm vằm nham nhở để tiếp cận với các buôn làng thuộc xã Ia Broái, huyện Ia Pa vừa bị nước lũ nhấn chìm hơn 1 ngày qua (hiện trên địa bàn huyện Ia Pa, 3 xã: Chư Mố, Ia Tul và Ia Kdăm vẫn đang bị cô lập hoàn toàn). Trên con đường về trung tâm xã Ia Broái, dòng người đi bộ vừa được ca nô bộ đội cứu hộ sang sông hôm qua đã bắt đầu tìm về nhà gùi theo đủ thứ nhu yếu phẩm. Khung cảnh hoang tàn bao phủ khắp các ngả đường, mái nhà.

Trên đường về nhà. Ảnh: Đức Phương

Trụ sở UBND xã sau khi bị nước lũ ngập đến lưng chừng tầng 2, hư hại toàn bộ tài liệu, trang- thiết bị làm việc. Bưu điện Văn hóa xã bị sập mất nửa nhà, cả 3 trường học sập hết tường rào. Hầu hết hàng rào, nhà sàn, nhà xây của dân bị xiêu vẹo. Ông Rơ Ô Thiêm ở buôn Broái than thở: “Nhà tôi bị chết 3 con bò nhưng chỉ tìm được 1 con, 2 con bị nước trôi mất. Cả làng có nhiều bò chết. Dân làng thống nhất với nhau mổ bò để chia ăn thịt chứ không bán được. Giờ gần như nhà nào cũng ăn thịt bò thay cơm vì lúa gạo đã bị nước lũ cuốn trôi hết”. Vợ chồng anh Hoàng Ngọc Thanh và chị Châu Thị Hồng Vinh ở buôn Broái đang loay hoay bới tìm trong đống đổ nát để nhặt nhạnh các thứ vật dụng còn lại sau khi căn nhà bị nước lũ đánh sập, cuốn trôi gần hết vật dụng. Chị Vinh nói trong nước mắt: “Vợ chồng tôi lên đây ở được 10 năm rồi, chưa bao giờ thấy lũ lớn đến thế. 3 giờ sáng hôm trước nước lên, được một lúc đã ngập mái nhà. May mà bố tôi ở bên Ayun Pa bơi xuồng máy sang vớt hai vợ chồng về kịp trong đêm, không thì chết. Toàn bộ gia sản mất sạch. Hơn 10 triệu đồng bỏ trong tủ không kịp mang theo cũng bị nước cuốn trôi. Nhà tôi giờ không có lấy một bộ quần áo để mà thay nữa…”.

Chị Trần Thị Cúc- chủ tiệm buôn sát trụ sở UBND xã bị nước cuốn trôi toàn bộ kho hàng hơn 15 tấn phân bón, 2 tấn xi măng, 1 tấn bắp giống và 1 tấn lúa giống cùng toàn bộ tài sản, vật dụng, nông cụ trong nhà… Chị Cúc than: “Toàn bộ tài sản mấy trăm triệu đồng đã bị nước lũ cuốn sạch. May mà người được các chú bộ đội lái ca nô ra vớt về kịp. Giờ thì gia đình tôi đối mặt với đống nợ nần hàng trăm triệu đồng…”.

Xuồng cứu hộ của các đơn vị lực lượng vũ trang tham gia cứu dân. Ảnh: Đức Thụy

Gặp Phó Chủ tịch UBND xã Ia Broái- ông Trương Nguyên Hảo trên đường đi bộ thống kê thiệt hại của dân, ông cho biết: “Đến trưa nay, xã vẫn còn 2 buôn là Jứ Uốk và Jứ Hoét bị nước lũ cô lập. Có 1 người chết. Ở khắp các buôn đều có nhà dân bị sập. Tính sơ bộ đã có trên 1.000 con bò bị nước lũ dìm chết và cuốn trôi mất. Heo gà không thống kê được. Hơn 300 ha lúa và hoa màu, thuốc lá bị ngập chìm…”.

Khó khăn nhất đối với hàng ngàn người dân của 4 xã phía Đông sông Ba bây giờ là nước uống và thức ăn hàng ngày, bởi hầu hết giếng nước bị nhiễm bẩn, lúa gạo trong nhà bị nước lũ cuốn trôi. Con đường độc đạo nối 4 xã với thị xã Ayun Pa đã bị chia cắt, cô lập nhiều đoạn phải đi đò, đi bộ. Cuộc sống của hàng ngàn hộ dân phía Đông sông Ba vẫn đang thoi thóp từng ngày sau cơn lũ…

Theo số liệu của Ban Chỉ đạo phòng- chống lụt bão huyện Ia Pa: Có 36 làng bị ngập với khoảng 3.400 ngôi nhà, gần 2.000 ha cây trồng bị thiệt hại hoàn toàn; 4 người chết trong đó có 1 học sinh 12 tuổi chưa tìm thấy xác… Còn thị xã Ayun Pa, theo thống kê sơ bộ của Ban Chỉ đạo phòng-  chống lụt bão thị xã cho biết: Trận lũ lịch sử này đã gây ngập 650 hộ với khoảng 3.200 người dân; ước thiệt hại trên 7,2 tỉ đồng.

Cứu dân trong lũ

Phó Bí thư Thường trực Tỉnh ủy, Chủ tịch HĐND tỉnh Phạm Đình Thu (thứ hai trái sang) trực tiếp chỉ đạo công tác cứu hộ. Ảnh: Đức Thụy

10 giờ ngày 3-11, mực nước trên sông Ayun  lên cao nhấn chìm các buôn từ xã Ia Ke đến Ia Hiao theo dọc quốc lộ 25 huyện Phú Thiện. Điện thoại Ban Chỉ đạo phòng- chống lụt bão huyện luôn đổ chuông, những thông tin từ các xã báo về cần lực lượng cứu trợ để đưa di dời ra khỏi vùng ngập nặng. Ông Phạm Nhuần- Phó Chủ tịch UBND huyện khàn cả giọng để gọi ca nô ứng cứu. Chiếc ca nô vừa hạ thủy bên này cầu Quý Đức lập tức lực lượng cứu hộ của huyện Phú Thiện và các cơ quan khác chạy hết tốc lực tiến về buôn Mí Hoang (xã Ia Hiao) nơi có 4 hộ dân đang bị nước lũ nhấn chìm tới nóc nhà. Mất 30 phút lượn vòng giữa dòng nước xoáy, chiếc ca nô đã tiếp cận được gia đình ông Mai Văn Bình và kịp đưa ông đang ngồi giữa nóc nhà và nhiều người dân khác vào bờ trước khi căn nhà sập xuống. Nhiều người dân còn bám víu trên ngọn cây cũng được vớt lên thuyền kịp thời. Những khuôn mặt của lực lượng cứu hộ đẫm mưa nhợt nhạt vì đói và lạnh.

Nỗ lực cứu dân trong lũ. Ảnh: Đức Thụy

Đoàn Đồng Bằng (Binh đoàn Tây Nguyên) điều động 3 chiếc xe lội nước, 2 phà,  2 ca nô, Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh điều động 3 ca nô cùng với 5 ca nô cùng xuồng máy của các địa phương nên công tác cứu hộ  diễn ra nhanh chóng hơn.

Các đồng chí lãnh đạo tỉnh luôn túc trực sẵn sàng ở đầu cầu Bến Mộng, cầu Quý Đức để chỉ đạo công tác cứu hộ. Đầm mình trong cơn mưa và đêm lạnh, các lực lượng cứu hộ quên cả ăn để quăng mình trong cơn lũ cứu dân. Các xe lội nước công suất lớn chạy hết tốc lực băng qua sông Ba cuộn réo để di dời khẩn cấp hơn 1.000 người dân đang bị lũ nhấn chìm dần ở các xã Ia Tul, Ia Ma Rơn, Chư Mố, Ia Kdăm của huyện Ia Pa. Ban Chỉ đạo tiền phương phòng- chống lũ của tỉnh đã bố trí các xe cấp cứu và cán bộ y tế sẵn sàng tiếp cứu nạn nhân ở các đầu cầu Bến Mộng, Quý Đức. Những người dân gặp nạn, quần áo ướt sũng, run cầm cập vừa được vớt về lập tức được đưa về Trường THCS Trần Hưng Đạo để nghỉ ngơi và ăn uống. Ông Ksor Mrah- người vừa được đưa lên từ xe cứu hộ vẫn chưa hết bàng hoàng: “Sống 60 tuổi rồi, 20 năm lại đây mới thấy nước lớn thế này. Mình mất 3 con bò rồi. Nhiều tài sản khác cũng trôi theo dòng nước  lũ. Cũng may mà có các chú bộ đội vào kịp nếu không cả nhà 5 người đã trôi ra sông hết”.

Tại Trường THCS Trần Hưng Đạo, thị xã Ayun Pa, gần 500 người dân của 4 xã bị ngập lũ phía Đông sông Ba và một số người dân của huyện Krông Pa và tỉnh Phú Yên bị kẹt lại do quốc lộ 25 bị cắt đứt được cứu hộ về và bố trí tạm trú. Anh Nguyễn Văn Hùng ở huyện Sông Hinh (Phú Yên) cho biết: “Nhà tôi trôi hết rồi. Tưởng rằng vượt bão lũ để về xem thế nào ai ngờ kẹt lại đây. Cũng may mà chính quyền địa phương kịp thời cung cấp thức ăn nước uống nếu không chắc chết đói mất”. Ngay trong đêm 3-11, những người dân ở thị xã Ayun Pa đã đến để chia sẻ những khó khăn với người dân Ia Pa. Hàng chục thùng mì tôm,  hàng trăm chai nước, hộp sữa và nhiều quần áo, chăn màn đã được giúp đỡ đến người dân.

Chuyển hàng cứu trợ cho dân vùng lũ. Ảnh: Đức Thụy

Đêm về khuya, nước sông Ba vẫn cuồn cuộn chảy kèm theo những cơn gió lạnh buốt, nhưng hàng trăm người vẫn đầm trong nước cứu hộ, cứu nạn. Từ 3 giờ sáng ngày 3-11, các đồng chí lãnh đạo tỉnh và các đơn vị cứu hộ phải ăn mì tôm hoặc cơm hộp để tiếp tục cứu người. Chính ủy Binh đoàn Tây Nguyên- Thiếu tướng Hà Minh Thám, người trực tiếp chỉ đạo lực lượng cứu hộ của Binh đoàn cho biết: “Sau khi nhận được thông tin và có sự chỉ đạo của trên, chúng tôi đã điều 4 xe lội nước, 2 ca nô và hơn 100 cán bộ chiến sĩ làm công tác cứu hộ tại các huyện phía Đông Nam tỉnh. Chúng tôi cùng với các lực lượng khác đã cứu được hàng ngàn người dân ra khỏi vùng lũ”.

...Vẫn chưa có thống kê toàn diện về con số thiệt hại do cơn lũ gây ra. Mọi công tác cứu trợ cho người dân vùng lũ vẫn đang được tiếp tục. Việc cần kíp nhất bây giờ là cung cấp nhu yếu phẩm cho người dân vùng lũ, nhất là các xã phía Đông sông Ba thuộc huyện Ia Pa.

Đức Phương- Vĩnh Hoàng