Ngày 14-11, Hội thảo quốc tế về “Sự thay đổi đời sống kinh tế, xã hội và bảo tồn văn hóa cồng chiêng ở Việt Nam và khu vực Đông Nam Á” do Viện Văn hóa Nghệ thuật Việt Nam tổ chức tại TP. Pleiku đã thu hút sự tham gia của đông đảo các nhà khoa học, nhà nghiên cứu về văn hóa trong và ngoài nước với tổng số 64 tham luận, trong đó có nhiều tham luận đến từ các nước ngoài khu vực Đông Nam Á: Hà Lan, Canada, Pháp, Nhật Bản…

Ảnh: Phương Duyên

Tại hội thảo, các nhà khoa học, nhà nghiên cứu đã cùng thảo luận 4 phần nội dung: Những nghiên cứu về cồng chiêng Tây Nguyên nói riêng, Việt Nam nói chung và Đông Nam Á; Vai trò xã hội của cồng chiêng và văn hóa cồng chiêng của Việt Nam và Đông Nam Á; Những tác động của kinh tế- xã hội đối với văn hóa cồng chiêng, những thích nghi và hạn chế, du lịch và di sản văn hoa dân tộc; Bảo tồn và phát huy giá trị của văn hóa cồng chiêng Tây Nguyên và các nước Đông Nam Á.

Theo đó, nhiều nguyên nhân chủ quan và khách quan đã được xác định là những nhân tố khiến cồng chiêng và văn hóa cồng chiêng ngày càng mai một: Sự thay đổi nhanh chóng của đời sống kinh tế- xã hội; thay đổi tôn giáo; sự lơ là của thế hệ trẻ đối với văn hóa truyền thống trong khi những người nắm giữ những tinh hoa này lại dần mất đi; thiếu ý thức truyền dạy để giữ gìn và phát huy giá trị cồng chiêng…

Biểu diễn cồng chiêng. Ảnh: Đức Thụy

Tại hội thảo, các nhà khoa học, nhà nghiên cứu cũng đã đề xuất nhiều biện pháp để bảo tồn văn hóa cồng chiêng Việt Nam và Đông Nam Á như: Tuyên truyền cho chủ nhân của không gian văn hóa cồng chiêng hiểu được vẻ đẹp, giá trị của di sản; chú trọng việc truyền dạy cho thế hệ trẻ cả trong nhà trường và trong cộng đồng; hạn chế thấp nhất những thay đổi có thể gây tác động tiêu cực đến việc bảo tồn, phát huy giá trị di sản; từng bước phục hồi không gian làng- rừng và những lễ hội vốn là “đất sống” của cồng chiêng…

Tại hội thảo, có ý kiến cho rằng UNESCO nên “nới rộng” phạm vi Không gia văn hóa cồng chiêng Tây Nguyên, vốn đã được công nhận từ năm 2005, thành “Không gian văn hóa cồng chiêng Đông Dương” vì những nét tương đồng của vùng địa lý- vùng văn hóa này.

Phương Duyên