.

(GLO)- Là một trong những ngôi làng xa nhất của huyện Chưpah, làng Kon Sơ Lăl thuộc xã Hà Tây, Chư Pah, Gia Lai cách thành phố Pleiku chừng 50 km là nơi có ngôi nhà rông lớn nhất khu vực Tây Nguyên được dựng lên bởi chính bàn tay, khối óc, sức lực và cả tiền của mà dân làng Kon Sơ Lăl làm nên. Không chỉ là nơi linh thiêng, là biểu tượng sức mạnh mà nơi đây còn biểu trưng cho tinh thần cộng đồng và tình đoàn kết của cả đồng bào dân tộc Bahnar sinh sống tại đây.
 

Hình ảnh tổng thể nhà Rông làng Kon Sơ Lăl. Ảnh: T.T
Hình ảnh tổng thể nhà Rông làng Kon Sơ Lăl. Ảnh: T.T

Dân làng Kon Sơ Lăl có một đặc sản, quý giá, to đẹp hơn cả chính là ngôi nhà rông kỳ vĩ giữa làng. Đó là tất cả tâm tư, tình cảm là máu thịt, mồ hôi của cả dân làng từ già, trẻ, gái, trai cùng chung tay, góp sức. Phải mất hơn 2 năm để chuẩn bị và mất hơn 4 tháng ngày công để hoàn thành công trình lịch sử của làng. Với tổng diện tích 279,5m2 nhà rông được xây dựng với kinh phí gần 700 triệu đồng theo kiểu mẫu truyền thống, họa tiết, hoa văn rất tinh xảo. Nơi đây như là một dấu ấn ghi nhận sự quyết tâm, đoàn kết, thể hiện sức mạnh niềm kiêu hãnh của bà con dân làng Kon Sơ Lăl.

Sáng sớm nơi làng xa, không gian trong trẻo, yên bình đến lạ. Phía bên kia, bên trong ngôi nhà rông cao vút, hiên ngang giữa ánh ắng ban mai đội cồng chiêng nhí của làng với những cô gái, cậu bé trong veo, tươi tắn đang khẩn trương thay những bộ trang phục truyền thống, chuẩn bị nào cồng, nào chiêng, trống… để múa những bài chiêng phục vụ cho du khách đến thăm làng. Tuy mới thành lập được vài năm nhưng đội chiêng nhí cũng thường đi biểu diễn ở các lễ hội trong làng, biểu diễn ở nhà thờ hay trình diễn ở các  hội diễn của huyện. Mọi người phải thường xuyên tập luyện và trau dồi kỹ năng, rèn luyện qua năm tháng nếu không sẽ rất dễ quên bài. Bên cạnh đó các em nhỏ còn biết chơi cà kheo rất điêu luyện và thành thục.

 

Đội chiêng nữ làng Kon Sơ Lăl đang tập luyện tại nhà rông. Ảnh: T.T
Đội chiêng nữ làng Kon Sơ Lăl đang tập luyện tại nhà rông. Ảnh: T.T

Điều đặc biệt là ngoài múa xoang, các bạn nữ trong đội gồm hơn 20 thành viên đều chơi và đánh được cồng chiêng và đã thành lập được một đội chiêng nữ của làng xinh xắn, năng nổ và vô cùng nhiệt huyết với giá trị truyền thống quý báu của dân tộc mình. Có lúc các bạn nữ sẽ chơi riêng, nhưng đa phần vẫn phối hợp cùng các bạn nam trình diễn. Bên cạnh đó trong làng còn có một đội cồng chiêng người lớn sẵn sàng phục nhu cầu tìm hiểu về không gian văn hóa cồng chiêng của vùng cao nguyên đại ngàn.

Cách ngôi làng tái định cư này không xa khoảng hơn 3 km là ngôi làng ngày xưa dân làng Kon Sơ Lăl sinh sống. Đến với làng phải vượt qua con đường đất đỏ gập ghềnh, chênh vênh dốc. Những ngôi làng mái tranh, vách đất truyền thống hiện ra giữa một không gian xưa cũ, thanh bình đến nao lòng. Nơi đây trước kia có ngôi nhà rông to đẹp, hùng vĩ và còn lớn hơn cả nhà rông mới bây giờ. Ngôi làng cũ bây giờ chỉ còn 4 hộ sinh sống, giữ làng, họ không muốn xa làng, nơi chôn rau cắt rốn từ ngàn đời mà cha ông lập làng. Họ vẫn hằng ngày lên nương rẫy, tối về đan lát ghế, gùi, giỏ, rồi giã gạo, trồng thêm rau, mì cải thiện đời sống và còn đó là để lưu giữ, hoài niệm về một buôn làng xưa cũ.

Võ Thanh Thảo

.